سوالات درس اندیشه 2

1-معنای لغوی وحی راتوضیح دهید؟(حداقل 4مورد)جواب ص 25

ج)واژه وحی ومشتقاتان به معنای :اشاره ،سرعت ، تفهیم والقای پنهانی مطلبی به دیگران ، اعلام درخفا، نوشتن است اماجامع ترین مهنی که کاربرد واژه وحی را می رساند به تفهیم والقای سریع و پنهانی است که متوجه مخاطب خاص خودبوده وبردیگران پوشیده است.


2-ازمعانی وحی که درقرآن آمده یکی را به دلخواه انتخاب وبیان کنید؟(جواب ص 26)

ج)الف-اشاره پنهانی ب-هدایت غریزی وطبیعی ت-الهام یا وحی غیررسالی د-وحی رسالی یاتشریعی :که شاخصه پیامبران می باشد کهمقصودهمان وحی وپیام رسانی مخصوص الهل به پیامبران می باشد.

3-اثبات ضرورت نبوت راتوضیح دهید؟(ص 29)

الف)خداوندحکیم است وحکمت خدااقتضاءمی کندکه آفرینش این جهان هدفمندباشد ضرورت داردراهنمایان ونمایندگانی ازجانب خدا مردم رابه کمال مطلوب راهنمایی کنند.ب)دراندیشه اسلامی تمام زندگی دنیا وکارهای اختیاری انسان مقدمه رسیدن به سعادت اخروی است وبرای رسیدن به آن راهی جز وحی نیست ج)درانسان شناسی وجهان بینی هدف وافعی رسیدن به کمال وتقرب به خداست وازآنجا که ذات خدا فیض وبخشش است این تقرب نیازمندهدایت وراهنمایی ازجانب خدامی باشد.

4-محدودیتهای عقل بشری راتوضیح دهیدونام ببرید ویکی را به اختصارتوضیح دهید؟(ص 32)

الف)کلی بودن واجمالی بودن احکام عقل  ب)ناتوانی عقل درشناخت آثار اخروی اعمال انسانی بدین منظورکه زندگی انسان منحصر به این دنیا نبوده وانتظاربشریت برای جاودانگی وزندگی ابدی می باشد لذا عقل بشرازتشخیص اینکه ازچه راهی می تواند به این مقصود برسد ناتوان می باشد. ح)آسیب پذیری عقل درمرحله تشخیص وعمل

5-رابطه علم ودین (تعارض تمایزممکن بودن علم ودین)راتوضیح دهید؟(ص 39)

نکته مهم اینست که گاها وحی را جایگزین عقل وعلم معرفی می کنند باید توجه شود وحی جایگزین عقل وعلم نیست بلکه مکمل ومؤید آنهاست.دوتحول مهم درکیهان شناسی وزیست شناسی درقرون 17 و19 به وقوع پیوست وعمده تعارضات بین دین وعلم را مطرح ساخت یکی دراواخرقرون وسطی گالیله موضوع گردش زمین را مطرح نمود ودیگری داروین در قرن 19 دردوران رونسانس موضوع تکامل موجودات رابیان نمودند .بایدتوجه داشت عمده عوامل این تعارضات بین علم والهیات بودکه به جنگ علم ودین شهرت یافته که عوامل این شهرت عبارتنداز:مردم عادی وعامی ارباب مذاهب وعالمان دینی اهل علم وقلم .ونکته دیگر هویت راستین علم درآن زمان که خودازمردان ومتفکران بزرگ مذهبی بودند.

اگرموضوعات ،غایات وروشهای علم ودین به اندازه کافی ازیکدیگر متمایز شده باشند راه برای بروز تعارض ورقابت بسته است .علم ودین صورتهای گوناگون زندگی اند که هرکدام حدود وقلمروخاص خودرا دارند وهیچ کدام نبایدخودرا تمام واقعیت بدانند ودرقلمرو یکدیگردخالت کنند درنتیجه :-استقلال درزبان :به دلیل استقلال وتمایز موجود درزبان هریک منطق وعملکردهای خاص خویش را دارند ونباید بامعیارهای یکدیگر مورد قضاوت قراربگیرند.-فلسفه تحلیل زبانی (فلسفه زبان متعارف):تنوع وظایف ونقشهایی که زبان برعهده دارد ووظیفه زبان علم پیش بینی وکنترل ووظیفه زبان دین ،هدایت به حقیقت واخلاق می باشد.دردیدگاه کلامی وروش علم ودین کاملا باهم متفاوت می باشندو از نظراصالت وجودی علم بدنبال معرفت عینی وغیرشخصی است وموضوع عملش براشیاءمادی وکارکرد آنهاست ولی دین معرفتی عمیقاشخصی وذهنی وبرواقعیتهای شخصی واخلاقی استوارمی باشد.اشکالی که براین دیدگاه وارد می باشد اینست که بخشی از زبان دین را نادیده گرفته وآن بیان حقایق طبیعی است. درحوزه تعامل علم با دین علم بااستفاده از روش نحقیق ومعیارخاص تبیین دقیق ودرستی از پدیده های تجربی دارد وهدفش کشف علل طبیعی است ودین بااستفاده از آموزه ها ومفاهیم خاص تبیین کاملی ازموضوعات مهم داده وهدفش کشف معنای وقایع نه علل آنهاست.

6-معجزه جیست؟(ص 50)

ج)معجزه پدیده ای است خارق العاده وخارج از نظامات علت ومعلول شناخته شده مادی که به منظور اثبات دعوی نبوت هم زمان با تحدی(دعوت به مقابله)ازجانب مدعی نبوت به اذن خاص الهی صادر می شود بایددارای سه ویژگی باشد:1- قابل تعلیم وتعالم نسیت 2- مغلوب وتحت تاثیر نیروی قوی تری قرارنمی گیرد3- همزمان با دعوی نبوت وتحدی می باشد.

7-راههای شناخت قرآن را بیان کنید؟(ص 51و52)

درشناخت قرآن کریم مانندآثارعلمی ودینی دیگر می توانیم با مطالعه از جنبه های :-مطالعه محتوایی قران مطالعه تاریخی قرآن مطالعه نقش آفرینی قرآن درزندگی فردی اجتماعی وعلمی بشر مطالعه میزان اهتمام پیروان به حفظ وصیانت از قرآن مطالعه قرآناز نگاه صاحب نظران مطالعه قرآن ازنگاه قرآن مطالعه قرآن به لحاظ مصاحت وبلاغت مطالعه قرآن به اعتبارسازگاری یا ناسازگای  آیات

8-دلایل اعجازقرآن چیست؟(ص 53)

آیات شریفی که بیان دلایل اعجازقرآن می باشند دودسته اند:الف )آیاتی که بیانگر دلیل عقلی می باشدکه به آیات تحدی(آیات دعوت کننده)وامی بودن پیامبروهمانندی آیات تاکید دارند. ب)آیاتی که بیانگردلیل نقلی می باشند که بشارت پیامبران گذشته وکتابهای اسمانی آنها می باشد.

9-ویژگیهای انسان چیست؟(ص 58)

از ویژگی انسان تکامل تدریجی ،خطاپذیری ،تفاوت استعدادهاومحدودیت ،را نامبردکه ازویژگی جدایی ناپذیرانسان می باشند.

10-ویژگیهای قرآن ونتایجی که ازویژگیهای انسان وقرآن بدست می آیدراتوضیح دهید؟(ص 59)

11-دلایل روایی مصونیت قرآن ازتحریف چیست؟(ص 62و63)

الف)حدیث ثقلین ب)روایات ازائمه که قرآن را مرجع ومحک بازشناسی آراء وتمایلات وجریانهای حق وباطل می داند ج)روایاتی که ضرورت محک زدن روایات با قرآن وکنار گذاردن روایات مخالف را مورد تاکید قرارمی دهید.

12-دلایل عقلی عدم تحریف قرآن را بیان کنید؟(ص 63)

الف)آیات تحدی ب)اوصاف قرآن :فصاحت وبلاغت حق بودن ذکربودن عدم اختلاف درآیات ج)ضمانت الهی :آیات کریمه قرآن به عنوان دلیل درون دینی یانقلی برعدم تحریف استنادکرد. 

13-اوصاف قرآن راتوضیح دهید؟(ص 64)

بادقت درآیات قرآن روشن می شود که همه بخش های قرآن ازاین اوصاف عام برخورداراست یعنی همه آیات فوق العاده فصیح وبلیغ است وبین آنها هماهنگی کامل دیده می شود هیچ مطلب خلاف ضرورت عقل وعلم قطعی درآن یافت نمی شود خبرهای مربوط به گذشته وپیش گویی های مربوط به آینده آن با واقعیت تطابق دارد.وبا اوصاف عامی ازجمله فصاحت وبلاغت وحق بودن وذکر بودن وعدم اختلاف درایات تواما می باشد.

14-دلایل قرآنی عدم تحریف رابایک آیه بیان کنید؟(ص 64)

آیه 15 ازسوره حجر"انا نحن نزلنا الذکر وانا له لحافظون" در جمله اول با بکار بردن واژه تاکیدی ضمیراول شخص جمع برانتساب آن برخداوند ودرجمله دوم با وصف جمع برنگهبانی آن بطور مستقیم از سوی خداوند ومصونت از تحریف تاکید درد.

15-یکی ازدلایل قرآنی درباب خاتمیت پیامبر(ص)رابیان کنید؟(ص 69)

آیه 33 سوره احزاب ماکان محمدابا احد من رجالکم ولکن رسول الله وخاتم النبیین وکان الله بکل شی ء علیما. محمدپدر هیچ یک از مردان شما نیست ولی فرستاده خدا وخاتم پیامبران است وخدا همواره برهرچیزی دانا است.

16-حکمت ختم نبوت تشریحی رانام ببرید وتوضیح دهید؟(ص 75)

الف)مقتضیات زمان ,باتوجه متغیرات انسانی وجاودانگی دین اسلام وثبات وتغییرناپذیری آن درحکمت تشریعی به این پرسشها جوابگومی باشد ب)ویژگیهای سیستم قانونگذاری دراسلام وعناصر پویایی آن ,اسلام براساس حکمت تشریحی دینی کاملا پویا وجامع درتمام شرایط بوده

17-اسلام ومقتضیات زمان را مختصرا توضیح دهید؟(ص76)

باتوجه به متغییرات انسانی وثبات وتغییرناپذیری قوانین :1- محیط واجتماع مخلوق بشراست وپدیده های جدیدی که در زمان پیدامی شوند همیشه ازنوع سعادتمندبرای بشرنمی باشداسلام با پیشرفت وترقی مخالف نیست بلکه با هوا وهوس وانحطاط مخالف است. 2-تقاضای مردم زمان وپسندمردم دلیل هماهنگی با آن نیست ویک مسلمان نباید برحسب سلیقه عموم حرکت کند. 3-احتیاجات مردم درطول زمان تغییرمی کند وبشردر هرزمان نیازهای خاصی راداردلیکن قوانین اسلام می تواند پاسخگوی نیازهای متغیرانسانها درطول زمان های مختلف باشد.

18-ویژگی های سیستم قانونگذاری دراسلام وعناصرپویایی آن را با 2مورد بیان کنید؟(ص78)

1-ورودعقل درحریم قانونگذاری .بدین معناکه عقل به عنوان حجت پنهان بعد ازحجت آشکار که رسولان می باشد ذکرشده .2-اجتهاد قوه محرکه اسلام,اجتهاد مقوله ایست که می تواند انسان را درمقتضیات زمان هدایت نماید وبا قوانین اسلام هماهنگ سازد.3-مبتنی بودن احکام اسلامی برمصالح ومفاسد واقعی 4-توجه به احکام اولی وثانوی 5- عدم توجه به شکل وصورت ظاهری زندگی 6-قوانین کنترل کننده 7-اختیارات حکومت اسلامی

19-ورودعقل درحریم قانونگذاری را مختصرا توضیح دهید؟(ص 78)

عقل به عنوان منبع قانونگذاری وتشریع به رسمیت شناخته شده است  وفقیهان عقل را درکنارکتاب وسنت واجماع به عنوان چهارمین منبع احکام می دانندوعلت اینکه عقل دراسلام جایگاه دارداینست که قوانین دینی با واقعیت زندگی انسان سروکارداردوبارها واژه هایی نظیرتفکر,تدبر وتقیه درقرآن ذکرگردیده وعقل را به عنوان حجت درکنار انبیاء معرفی نموده.

20-قلمرو دین چیست؟روش شناسی وسکولاریسم(ص 86)

2رویکردبرای قلمرودین است :1-رویکرد دینداران واقعی ,که برپیوستگی دین وکارآیی دین درصحنه های اجتماعی تاکیددارد. 2-رویکرد سکولاریسم ,که برجدایی دین ودنیا وجدایی دین ودولت تاکید دارد.

21-روش برون دینی را توضیح دهید؟(ص 87)

دررویکرد برون دینی ازبیرون به دین نگریسته می شودوموضوع انتظاربشر ازدین مطرح می شودوبرمبنای انتظاری که ازدین دارندقلمرو دین مشخص می شوددراین روش پیش ازمراجعه به متون دینی بایدنوع انتظارات ازدین را فهمید.

22-روش درون دینی را توضیح دهید؟(ص 86)

دراین رویکرداعتقاد برآن است که شناخت قلمرو دین باید به متون دینی رجوع کرد وازآنها یاری جست وبرمبنای این روش هیچ مرجع ومنبعی غیراز خوددین توان ندارد درباره قلمروها وهدایت ورسالت دین سخن بگویدوخود دین اهداف وقلمروهای خود را معرفی می کند.

23-علل وعومل ظهورسکولاریسم چیست؟(ص 91)

علل وعوامل ظهور سکولاریسم را باید درعملکرد دین مسیحیت درقرون وسطی جستجونمود که برخی از آن به این ترتیب می باشد:1-محتوای متون دینی مسیحیت وتفکیک دین ودولت درآن 2-فقدان قوانین اجتماعی وحکومتی در مسیحیت3-فسادمالی واخلاقی در دستگاه کلیسا 4-جزمیت,مصونیت وخشونت کلیسا 5-جنبش اصلاح دینی

24-شیوه های مختلف قابل بررسی درقلمرودین اسلام چیست؟(ص 95)

الف)بررسی هدف بعثت پیامبران ب)مطالعه قرآن واحادیث نبوی وعلوی وسیره ائمه ج)بررسی آیات وروایات مربوط به جامعیت قرآن د)احیای عدالت اجتماعی وتشکیل حکومت فراگیرصاحب الزمان(عج)

25-هدف بعثت پیامبروتفسیرهای گوناگون ازآن رابیان کنید؟(ص 96)

الف)تفسیر دنیاگرایانه دعوت پیامبران, که قلمرو رسالت را دراموردنیوی می داند مانند عدالت اجتماعی ورفاه وآبادانی دنیا  ب)تفسیرآخرت گرایانه پیامبران ,که رسالت را تنها برای آخرت می داند وامور عالم سیاست وحکومت واقتصاد و... به مردم واگذار شده.چ)تفسیرجامع گرایانه دعوت پیامبران که قلمرو رسالت را در دوموضوع درون دینی وبرون دینی وبرای دنیا وآخرت تفسیر می نماید.

26-دلایل نظریه جامع گرا را چنددسته هستند توضیح دهیددلایل برون دینی ودرون دینی رابیان کنید؟(ص 100)

به دو دسته هستند :1- دلایل درون دینی :الف)اهداف پیامبران در قرآن ب)سیره عملی پیامبراسلام  ج)جامعیت دین د)مهدویت واحیای دین 2-دلایل برون دینی  :الف) برهان های فلسفی اثبات ضرورت نبوت ب)تجربه ناپذیری حیات آدمی ج)تعریف امامت

27-اهداف پیامبران در قرآن چیست؟شامل چه مواردی است؟(ص 102)

الف)دعوت به پرستش خدا وتوحید ب)دعوت به معاد ج) تعلیم چ)دعوت به تزکیه وتقوا ح)آزادی انسان خ)عدالت اجتماعی د)اصلاح جامعه ومبارزه با مفاسداجتماعی

28-مهدویت واحیای دین را توضیح دهید؟(ص 110)

موعودی که درروایات متواتر اسلامی به آمدنش در فرجام تاریخ وعده داده شده است نمونه صالحان صادق وخلیفه الهی است که پس از جهانی شده ظلم قیام کرده وزمین را پراز عدل و داد می کند نام او مهدی(عج) است واز فرزندان حضرت فاطمه(س) وازخاندان رسول خداست

29-دین یا ادیان نام عمومی ادیان چیست؟ودرموردتفاوت دین اسلام باسایرادیان را توضیح دهید؟(113)

نام عمومی اسلام است  تفاوت آنها یا درسلسله فرعی وجزئی است که برحسب مقتضات زمان ومحیط است ویا در سطح ومرتبه است که همان تکامل دین می باشد.

30-معناومفهوم این که ضرورتی ندارد درباره حقانیت ادیان دیگرمطالعه کنند چیست؟(ص 114)

حقانیت پیامبران پیشین وشرایع آسمانی جزء تعالیم انکارناپذیرقرآن کریم است وپیام هایشان ازآن جهت که به زمان وموقعیت خویش ونیز به خدا تعلق دارند حق,حجت ومقدس اند وتردید در صدق وحقانیت آنها تردید در حقانیت قرآن خواهد بود.

31-رویکردعمده درباره ادیان موجود رانام ببرید ویکی را به اختصار توضیح دهید؟(ص 117)

الف)حصرگرایی,آنها معتقدند که رهایی ونجات ورستگاری وکمال که غایت دین است تنها دریک دین وجوددارد .ب)کثرت گرایی ج)شمول گرایی

32_انحصارگرایان برای اثبات مدعای خود دودلیل عمده دارد نام ببرید؟(ص 118)

الف)معرفت وایمان,بدین منظور که شرط مهم رستگاری شناخت حقیقت است وکسی که دین حق رانشناسدحقیقت غایی رانمی شناسد ب)فیض ورستگاری,رستگاری باتلاش انسان به نتیجه نمی رسد وباید فیض خدا باشد

33-کثرت گرایی چیست توضیح دهید؟(ص 121)

کثرت گرایی دینی نظریه ای است درباب حق بودن ادیان ودینداران  ,کثرت موجود درعالم دین ورزی حادثه ای است طبیعی که ازحق بودن همه ادیان پرده برمی دارد ومقتضایات دستگاه ادراکی آدمی وازسوی دیگر ساختارچندپهلویی واقعیت وباصفت هدایت گری خداوند وسعادت جویی ونیکبختی آدمیان نیزسازگاری می باشدکثرت گرایان می گویند یک حق وجودندارد بلکه حق های بسیاری داریم واین بدلیل چندضلعی وچندلایه بودن واقعیت است

34-دلایل کثرت گرایان رابیان کنید؟(ص 122)

دلیل اول کثرت گرایان آن است که واقعیت غایی امری نامتناهی است وهمه تصاویر گوناگونی ازآنها دارند وتا اندازه ای درست است. دلیل دوم خیرخواهی خداوند وعشق او به بندگانش است که هدایت گری عام او بیشتربندگانش را هدایت می کند. سومین دلیل تنوع در مقام فهم متون مقدس است واین تکثرناشی ازصامت دانستن متون دینی وکمک گرفتن از پیش فرض ها برای تفسیرمتن وتاثیرپیش فرض ها درتفسیرهاست.

35-نقددلایل کثرت گرایان را بیان کنید؟3مورد(ص 124)

الف)تجزیه وتفسیر ب)هدایت گری خداوند وهدایت یافتگی انسان هاج)تنوع فهم متون مقدس

36-شمول گرایی راتوضیح دهید؟(ص 129)

شمول گرایی معتقداست مدعیان ادیان درباره واقعیت غایی صدق وکذب بردار هستند حق مطلق تنها یکی است وراه اصلی رستگاری نیزهمان دین حق است با این حال همه ادیان تا اندازه ای رستگار می شوند ولی تنها یک شاهراه برای رستگاری است وبقیه راه ها فرعی می باشند.

37-صورتهای مختلف شمول گرایی رابیان کنید؟(ص 129)

اف)شمول عفو ب)شمول به دلیل حقایق ج)شمول کفاره چ)نسبیت در بهره مندی ازحقیقت

38-معیارهایی برای ارزیابی ادیان بیان کنید؟(ص 132)

معیارهای ارزیابی برای ادیان :1-مطالعه تاریخ زندگی بنیاننگذاران ورهبران ادیان 2-تجربه دینی یک پیامبر ,آزمودن انواع ارزش های انسانی 3-سازگاری میان اصول جهان بینی ومبانی اعتقادی دریک دین 4-یک نظام دینی نباید راه تصدیق وفهم را مسدودکند 5-درصورت عدم حل یک معضل دینی دین نباید در یک نظام دیگر منحرف شود 6-یک نظام دینی نبایدبا دستاوردهای مسجل بشری درقلمروعلم وعقل درتعارض باشد. 7-یک نظام دینی باید ذاتا سند واعتبار وثبات خویش را تضمین کند.8-یک نظام دینی بایدبا دریافتهای وجدانی وپایه های انسانی در زمینه های اخلاقی همخوان باشد.

۳۹-حقیقت امامت را بگویید؟(ص 139)

یعنی فهم توحیدونبوت ,برآن استواراست ودراصطلاح روایات شناخت صحیح حجت خدا ضامن هدایت یافتگی است یعنی امام شاخص فهم راستین عقاید دینی است وتمایزبین فهم درست از فهم نادرست به وسیله امام حاصل می شود.

4۰-تعریف امامت رابگویید؟(ص 141)

امامت یعنی :پیشوایی وریاست عامه دینی برامت مسلمان درامور دینی ودنیوی ,که به جانشینی پیامبرگرامی (ص) حافظ شریعت وتداوم بخش هدایت الهی است.

4۱-تفاوت شیعه وسنی درتعریف امامت را بگویید؟(ص 143)

اساس اختلاف آنان در مسایا مهمی ازقبیل چگونگی نصب امام ,ضروزت وعدم ضرورت عصمت ,ویژگی های امام ومانند اینهاست .درنزد شیه امر امامت کلامی است ولی درنزد اهل سنت فقهی است وهمچنین شیه معتقد به انتصاب امام از افعال واجب خداست ولی اهل سنت این امر را از افعال واجب امت می داند.

4۲-ضرورت امامت ازدیدگاه عقل را تعریف کنید؟(ص 142

ضرورت جعل امام ازناحیه خداوند یا با تکیه برصفت لطف او درک شده یابا استنادبه صفت حکمت فهمیده می شود ونقطه مشترک آن تصویر امامت به عنوان تداوم رسالت وجانشینی پیامبراست لطف در قرآن کریم وصف فعل وعلم خداست ولطف در فعل به معنای به کارگرفتن دقت وظرفت درکار است واستدلال حکمت آن است که امامت مجوزختم نبوت است  وپیامبردرتفسیرهمه تفاصیل وجزئیات احکام را بیان نکرده وتحریف های لفظی ومعنوی در سنت ایشان راه یافته است ولازم است کسانی بتوانند راه صحیح وبی شائبه را به مردم نشان دهند.

4۳-ضرورت امامت ازدیدگاه نقل را بگویید؟(ص 152)

الف)بیان قرآن کریم :آیه 55 سوره مائده (تنها ولی مومنان خدا ورسول وایمان آورندگانی هستندکه اقامه نمازمی کنند ودرحال رکوع زکات می دهند. ب)سنت پیامبر :سنت جامع,( حدیث ثقلین,حدیث غدیر,حدیث منزلت ,حدیث اثنی عشرخلیفه

4۴-یکی از کارهای مهم پیامبرچیست؟(ص 184)

استحکام تداوم رهبری به وسیله نخبگان دینی بود ,ولایت سیاسی را نظراوعملا پایه گذاری کرد وولایت عالمان به سنت رابرجامعه عقلا  وشرعالازم دانست

4۵-دلایل عقلی ولایت فقیه رابگویید؟ویکی را توضیح دهید؟(ص 197)

الف)عقل بشری ازتدوین قانون جامع وکامل برای رسیدن انسان به کمال واقعی ناتوان است واونیازمند قانونی است که مصون ازنقصان وخطاباشد.

ب)اماکن ابهام واختلاف درقوانین وجوددارد وبنابراین همیشه قوانین نیازمندتبیین وتفسیرندوپیامبران به دلیل اتصال به مخازن علم الهی این قوانین را تفسیرمی کردند.

ج)احکام وقوانین اجتماعی اسلام مانند احکام عبادی ,ابدی وجاودانه اند.

د)دین وجامعه آرمانی دینی جامعه ای است که سلسله قوانین اجتماعی ,اقتصادی ,حقوقی , مالی ...است که تحقق آنها جزدرسایه حکومت دینی امان پذیر نیست.