بازشناسی غدیر

1. جمعیت:

در منابع سنی ذکری از جمعیت نشده است. اما در منابع اولی شیعی جمعیت بین 5 تا 10 هزار نفر است و این جمعیت در هر قرن افزوده می شود و در قرن ششم یک شیعه می گوید


70 هزار نفر و بعد از او یک سنی(سبط بن جوزی) تا 120 هزار می گوید ( مقاله : جمعیت غدیر مطالعه شود). در قرون اولیه هم علمای ما روی عبارت بحث کرده اند و نه جمعیت. شیخ مفید هم از جمعیت چیزی نگفته است.

2. مفترق الطرق:

در کتابهای متأخر ما گفته شده که غدیر در مفترق الطرق بوده است. و حال آنکه این جریان در میان راه  بوده و نه در مفترق الطرق. در این زمان، عراق و شام مسلمان نبوده اند، و تنها مکه، مدینه، طائف و قبایل اطراف بوده اند.

3. بیعت:

تبریک بوده است اما بیعت نه، به سه دلیل:

 

  1. 1.  بیعت کردن هزینه بر و تعهد آور است و شکستن آن نکث است که ناکث در تاریخ مشهور می شده است.

2. در ثانی بیعت کردن زمان بر هم بوده است.

  1. 3.  دیگر اینکه حضرت امیر(ع) هم هیچ گاه در مطالب خود در مورد غصب خلافت نفرمودند شما با من بیعت کردید؟( در صورتی که طلحه و زبیر که بعد از قتل عثمان با امام علی (ع) بیعت کردند و بعد جنگ جمل را راه انداختند معروف شدند به بیعت شکنان!

بیعت نکردن به نفع ماست! چون در غیر این صورت  قائل شده ایم که بعد از رحلت پیامبر(ص)، جمع زیادی از مسلمانان که با امام علی(ع) بیعت هم کرده بودند؛ مقابل ایشان ایستاده اند و از ایشان تبعیت نکرده اند!

اصرار بر این مسائل( تکثر جمعیت، بیعت، خطبه طولانی) باعث زیر سئوال رفتن اصل غدیر می شود.

4. خطبه:

اولین نکته این است که صدا چگونه رسیده باشد؟  قدیم بجای بلندگو ، معید بوده. حال اگر اینها بوده باشند باید اسم اینها باشد و خاندان آنها به آن افتخار کنند. پس خطبه پیامبر(ص) به مفصلی آنچه در کتاب "احتجاج" طبرسی آمده، نبوده است .

-   بهتر این است که روی "من کنت مولاه، فعذا علی مولاه" تکیه شود و این عبارت اول بار در مسند احمد بن حنبل آمده است و روایت این کتاب از غدیر خم، قدیمی ترین سند مکتوب غدیر است و چه بسا به همین دلیل این کتاب در نزد اهل سنت، جزو منابع اصلی نشده باشد. البته این مطلب را از مسند احمد بن حنبل پذیرفته اند.

 

نکته مهم در غدیر "نصب" است که تا قبل از آن نبوده است. و اینجا آیه نازل می شود یا ایها الرسول .... و الله یعصمک ... این جملات نشان دهنده اهمیت این قضیه بوده است. نکته مهم دیگر این است که خود حضرت علی به این حدیث استناد می کنند و به جریان یوم الدار استناد نفرموده اند.

-  غدیر از نظر صراحت در ولایت، یک نقطه عطفی در تاریخ اسلام است، بحث دادن پرچم به دست کسی که خدا و رسول او را دوست دارند، یا بحث طیر مشوی، اینها از فضائل امام علی(ع) است، اما صراحت در امامت و ولایت ندارد، و نص بر امامت نیست، اما غدیر نصّ است، و صراحت د ر اعلام ولایت و خلافت امام علی (ع) دارد. برای همین هم آنقدر مهم بوده است که عدم اعلام آن توسط پیامبر(ص) معادل بوده است با انجام ندادن رسالتش!

-  از این نکته که قرآن فرمود: " والله یعصمک من الناس" هم می فهمیم که منظور خداوند، حفظ پیامبر از عدم تبعیت مردم از جریان غدیر نبوده است، و گذر زمان نشان داد که خداوند پیامبر را از این نظر حفاظت نکرد، و مردم حرف پیامبر را در این زمنه زمین گذاشتند و تبعیت نکردند، پس راز این حفظ کردن پیامبر از مردم چه بوده است؟! شواهد نشان می دهد که خطر فیزیکی پیامبر را تهدید می کرده است و نگرانی پیامبر(ص) از این نظر بوده و خدا هم به پیامبر اکرم(ص) وعده داده است که او را از این خطری که از جانب مردم، ایشان را تهدید می کند، محفوظ بدارد.

-  سنگ بنای سقیفه بر ویران شدن جریان غدیر بنا شد! یعنی غدیر سوخت شده بود و اینها انرژی آن را تخلیه کردند و دیگر کارائی نداشت و به تعبیر امروزی دیگر شارژ نداشت، تا اینکه زمان جیش اسامه رسید و پیامبر با این اقدام می خواست ولایت و خلافت امام علی (ع) را تثبیت کند، وقتی از جیش اسامه هم تخلف کردند، و این اقدام پیامبر محقق نشد،  باز پیامبر(ص) می خواست با اقدام دیگری این خلافت را تثبیت کند و آن هم همان ماجرای خواستن " قلم و دوات " بود. پیامبر با این دو اقدام اخیر میخواست جریان غدیر را تحکیم کند و این اقدامات پیامبر نشان دهنده این است که آن ضرب شصت غدیر، دیگر توانایی جانشین کردن علی بن ابیطالب(ع) را نداشت و به همین دلیل ایشان می خواست یک اقدام جدیدتری انجام دهد.