آیین زندگی

(اخلاق کاربردی)

مقدمه : معنا شناسی

1. معنای لغوی اخلاق


آیین زندگی

(اخلاق کاربردی)

مقدمه : معنا شناسی

1. معنای لغوی اخلاق

اخلاق جمع کلمه خُلق                         به معنای سرشت ( سجیه )

ت : اخلاق یعنی سجایای نیکو (راستگویی ،
شرافت ،...) و سجایای زشت (ظلم ، تکبر ،...)

خُلق ( باطنی ) همریشه خَلق ( ظاهری )

2. معنای اصطلاحی اخلاق

ت : صفات و ویژیگیهای که در نفس انسان
ایجاد می شودتا افعالی متناسب با آن صفت بدون تفکر و تامل از انسان صادر می شود

مراتب نفس از دیدگاه قرآن

1. نفس اماره (انسان را به کار بد می
کشاند)

2. نفس لواّمه (سرزنش کننده = وجدان)

3. نفس مطمئنّه

3. تعریف اخلاقی از دیدگاه اِبنِ مِسکِوَیه

ت : حالت نفسانی که بدون تفکر و تامل انسان
را بسوی کاری حرکت می دهد

جنگ جمل ( ناکین ) ناکت ، عهد شکن - طلبه -
زیبر - ام المومنین

جنگ صفین ( قاسطین ) محرومین از حق- معاویه

جنگ نهروان ( مارقین ) خارج شدن از دین - خوارج

4. اخلاق خوب و بد

ت :        اخلاق
خوب ( فضیلت ) حالت نفسانی که انسان را بسوی کار خوب بکشاند

اخلاق بد ( رذیلت ) حالت نفسانی که انسان
را بسوی کار بد بکشاند

صفت سخاوت از فرد سخاوتمند

صفت شجاعت از فرد شجاع

قرآن

1. ناطق : امامان

2. صامت : کتاب آسمانی

3. صاعه : ادعیه معصومین ، ادعیه حیات بخش

علم اخلاق

ت ساده : آگاهی به عوامل تهذیب نفس

ت جامع : علمی ایست که به ما نشان می دهد
که چگونه خوبیها را کسب کنیم و بدیها را از خود رفع کنیم

جنبه های علم اخلاق : 1. جنبه معرفتی                  2. جنبه عملی

هدف علم اخلاق : عبارتست از آموزش شیوه های
مطلوب یک رفتار

انواع اخلاق در حوزه های پژوهشی

1. اخلاق توصیفی

2. اخلاق هنجاری = اخلاق دستوری

3. فرا اخلاق = اخلاق تحلیلی

اخلاق توصیفی

ت : بیانگرخلق خوبی افراد ، گروهها و جوامع
مختلف است

ویژگیها:1. جنبه استدال ندارد بلکه جنبه
تجربی دارد

2. این اخلاق توسط جامعه شناسان و مورخان
مورد مطالعه قرارمی گیرد

اخلاق هنجاری = اخلاق دستوری

ت : حالت نفسانی که مربوط به افعال اختیاری
انسان ازجهت بایدها و نبایدها

ویژگیها:1. جنبه استدالی دارد ، نه تجربی

2.بیانگرفلسفه خوبی و بدی هاست

3.مربوط به افعال اختیاری انسان ( احکام
تشریحی = نماز )

4.بیانگردیدگاههای اقوام خاص است

فرا اخلاق = اخلاق تحلیلی

این اخلاق فلسفه ی مفاهیم اخلاقی است

اخلاق کاربردی ( نکته : اخلاق کاربردی زیر
مجموعه اخلاق هنجاری )

ت 1: عبارتست از کاربرد استدال ها ، اصول ،
ارزشها و ایده آل های اخلاقی برای حل معظلات اخلاقی

ت 2: نشانگرکاربرد منطقی نظریات اخلاقی در
مسائل خاص ِ اخلاقی

اخلاق حرفه ای ( نکته : اخلاق حرفه ای زیر
مجموعه اخلاق کاربردی )

ت : تامل و تفکر دربارهی ابعاد اخلاقی
مربوط به شغل خاص ( اخلاق پزشکی ، تجارت ،...)

دلایل اهمیت بحث اخلاق کاربردی

این بحث بینگرسعادت نبوی و اخروی انسان است

یکی از اهداف رسالت پیامبران است

بحث اخلاق از ضروری ترین مباحث علوم انسانی
است

هدف اصلی پیامبراسلامی سهل نمودن اخلاق
انسانهاست

آثار اخلاقی دانشمندان

1. کتاب اخلاق ناصری از خواجه نصرالدین
طوسی

2. کتاب محّجة البیضا از فیض کاشانی

3. کتاب احیاثه العلوم از امام غزالی

4. کتاب معراج السّعارة از ملا احمد نراقی

5. کتاب المرقبات از میرزا جواد آقا ملکی
تبریزی

6. کتاب تهذیب الخاق و تطهیر الاعراقی از
ِابنِ مِسکِوَیه

وجه تسمیه ( علامت گذاری ) اخلاق کاربردی چیست
؟

چون این روش جهت نشان دادن ملاک های مشخص
برای اعمال انسان درانجام افعال ارزشی است

تاریخچه اخلاق کاربردی

از قدیم الایام در کتاب های اخلاقی ، قبل :
احیاءالعلوم و محجّة البیضاء ؛ مباحث اخلاقی چون اخلاق معاشرت ، اخلاق پژوهشی ،
اخلاق دانش اندوزی و ... مورد توجه بوده است

فصل اول : اخلاق دانش اندوزی

اهمیت و ضرورت بحث اخلاق دانش اندوزی

1. نخستین آیاتی که بر پیامبر اسلام (ص)
نازل شده است در اهمیت علم دانش است

2. ترجیح دادن گروهی که به مباحثه علمی می
پرداختند بر گروهی که درحال عبادت است

3. یکی از اهداف همه پیامبران تعلیم کتاب
آسمانی بوده است

1." اطلب العلم فریضهٌ علی کل مسلم و
مسله "

2." اطلبُ العلم ولو بالصین "

3." الحکمة ضالّةُ المؤمن "

4." اطلب العلم من المهد الی اللحد
"

4. تاکید پیامبر اسلام بر اینکه بر هر
مسلمانی واجب است که علم بیاموزد

بحث اخلاق دانش اندوزی از دیدگاه روایات

1. پیامبر (ص) : برتری علم به عابد چون
برتری خورشید است نسبت به سیاره است

2. امام باقر (ع) : برای معلم خوبیها : همه
ی جنبدگان زمینی ، ماهیان دریا ، جانداران فضا ، همه ی آسمانی ، همه ی زمینی ها ،
طلب استغفار می کنند , پاداش یاددهنده ویادگیرنده برابر است

به لحاظ ضرورت یاد گیری علم مطلق است یا
مقید ؟ مطلق است

منظور از اینکه فرا گیری علم ، مطلوبیت
ذاتی ندارد چیست ؟

داشتن هر نوع علمی انسان را به سعادت نمی
رساند . مثل نظر پیامبر(ص) درباره ای فردی که علم نسب شناسی داشتند فرمود نه نداشتن
این علم به فرد ضرری می رساند و نه دانستن آن همیشه مفید است

پارسایی و دانش اندوزی

" اَن تنفوا الیه یحفل لکم خرقاناً
" اگر تقوا داشته باشید ، خداوند به شما قدرت تشخیص حق از باطل می دهد

موانع دستیابی به علم حقیقی

1. پیروی از حدس و گمان

" ولا تقف ما لیس لک به علم ما "
بدان از آنچه که علم نداری پیروی نکن ، بنابراین یکی از موانع دستیابی به علم
حقیقی حدس و گمان است

2. تقلید کورکورانه

تقلید مذبوم : (نکوهنده) که انسان را
گمراهی می کشاند

تقلید ممدوح : (پسندیده) یعنی مراجعه به
متخصص

3. شتاب زدگی

امیر مومنان (ع) : از شتاب زدگی بپرهیز؛
زیرا شتاب زدگی درکارها موجب می شود که انسان به هدف نرسد و کارش ستوده نباشد

4. تمایلات نفسانی

حب و بغض ها و جهت گیری های تعصّب آمیز،
مسیر تعلیم و تفکّر را منحرف کرده و انسان را از کشف حقیقت و درک درستی یا نادرستی
امور باز می دارد

آداب اخلاقی آموختن

1. اخلاص            2.
رعایت اولویت ها  3. خوب گوش دادن  4. پرش و پرسشگری

5. انتخاب استاد شایسته            6. ضبط و نگارش مطالب        7. تواضع در برابر استاد

اخلاص

ت : عملی که فقط برای خدا انجام شود

توضیح : در اسلام عملی قابل قبول است که هم
ظاهرش نیکو باشد ( حسن فعلی ) و هم باطنش الهی باشه ( حسن فاعلی ) یعنی بخاطر خدا
انجام شده باشد . کمک کردن به دیکران ، اگر برای خدا باشد قابل قبول است

خصوصیات شنوده خوب

1. در سخنان گوینده دقت لازم را داشته باشد

2. بردبار و شکیبا باشد

3. احساس خستگی نکند

4. لـُب سخن گوینده را در یابد

حدیثی درباره پرسش و پرسشگری

پیامبراسلام (ص) فرمودند: دانش چ.ن گنجی که
کلید آن پرسش و پرسشگری است و بپرسی که خدا شما را رحمت کند و به درستی چهاردرسته
مـأجورند ؛ شنونده ، گوینده ، پرسشگر، دوستان آنها

خصوصیات استاد شایسته از دید گاه پیامبر
اسلام (ص)

1. شاگردان خود را بسوی علم دانش راهنمایی
کند و از جهل دور نگاه دارد

2. به آنها درس تواضع و فروتنی دهد و از
تکبر دور نگاه دارد

3. آنها را از چابلوسی بر هزر دارد

4. شاگردان با دیدن او به یاد خدا بیفتند

چرا در روایات اسلامی حرمت دانشمندان مورد
توجه است

1. حرمت علما همانند شهیدان و صدیقان است

2. احترام به علما همانند تکریم خداوند
متعادل است

3. توجه به علما موجب پیشرفت انسان است

4. باعث بهرمندی از حوزه عقل است

یکی از مباحث دانش اندوزی ، خودشناسی است ؟

در اسلام خودشناسی از اهمیت ویژگی بر خورد
دار است بطوری که در روایات آمده است ( خود شناسی = خدا شناسی ) و یا خدا فرموده :
ای کسانی که ایمان آورده ای ، نفس های خود را مراقبت کنید

فصل دوم : اخلاق پژوهش

اهمیت اخلاق پژوهشی

5. اهمیت اصلی نظام آموزشی درهرجامعه پژوهشگری
است

6. یکی از معیارهای ارزیابی موفقیت نظام
های آموزشی تعداد پژوهشگران می باشد

7. رشد علمی هر جامعه مرهون پژوهشهای جدید
و نو است

8. پیشرفت های مادی و معنوی جوامع اسلامی
وابسته به پژوهش به آن جامعه انجام گرفته است

فضایل اخلاقی پژوهشی

1. تصحیح انگیزه نیت : در کارهای تحقیقاتی
باید انگیزه ی محقق بسوی اهداف الهی باشد بطوریکه همه کارهای تحقیقاتی باید در جهت
سعادت واقعی بشر قرار گیرد

2. با توجه به نقش پیش فرضهای ارزشی

3. آشنایی با پیشنه پژوهش

4. گزینش مسئله

5. شهامت در پژوهش

6. امانت داری

7. حقیقت جویی درپژوهش

8. نشاط در تحقیق

9. پژوهش گروهی

آسیب شناسی اخلاق پژوهشی

1. شهرت زدگی

2. شتاب زدگی

3. دخالت دادن خواسته های شخصی

4. انتحال ( سرقت ادبی )

یکی از آسیب شناسی ، دخالت دادن خواسته های
شخصی مختصرأ توضیح دهید ؟

بنا به روایات پیامبر اسلام (ص) فرمود :
هرکس قرآن را به رأی خود تفسیر کند جایگاش در جهنم است نگاه به تاریخ اسلام در
مورد بحث امامت عده ای بر اساس خواسته های شخصی خویش آن راتفسیر کرده اند

انتحال چیست مختصرأ توضیح دهید ؟

انتحال یعنی به دو معنی به کار میرود :

1. سرقت ادبی ( بدین معنا که مطالب و نوسته
های دیگری به اسم خود جا بزند )

2. خود را به قومی یا مذهبی وابسته داشتن و
بر این اساس سوء استفاده نمودن

نکته : باید توجه داشته باشیم امروزه سرقت
ادبی از گناهان کبیره است

انواع گناه :

1. گناه کبیره (مجازاتش در قران آمده است)

2. گناه صغیره

3. گناه بدنی (آزارو اذیت توسط دیگران)

4. گناه قلبی (حسد و بخیل)

5. گناه سهوی

6. گناه عمدی

فصل سوم : اخلاق نقد

اهمیت و ضرورت بحث نقد

1. نقد نشانه شکوفایی درجامعه است

2. جامعه مورد پسند اسلم ، آن است که جامعه
علم داری ارزش و منزلت است

3. رونق مباحث علمی

4. رونق بازار تألیف و تولید علم به جای
بازار ترجمه

منعا شناسی نقد

1. بیان محسنات یک چیز

2. بیانگر بدیهی های یک چیز

3. ارزیابی منصفانه (بیان نقاط ضعف و یا
قوت) یک چیز

4. عیب جویی یا خرده گیری

معنا اصطلاحی نقد

عبارت است از ارزشیابی گفتارونوشتارجهت
شناسایی موارد زشتی و زیبایی آن

چرا نباید از انتقاد ترس داشت؟

به دودلیل الف)اگرانتقاد صحیح باشد انسان
اشکالات خود را برطرف می کند

ب)ولی اگر انتقاد صحیح نباشدباجواب های
منطقی سوتفاهم ها را از بین می برد

دومورد از ضرورت های نقد را با حدیث مربوطه

1. امام علی(ع) فرموده:اگر کسی عیب شما را
بپوشاند ، دشمن شماست

2. امام صادق(ع)فرموده:بهترین دوست نزد من
فردی است که عیب هایم را به من هدیه دهد

تفاوت نقد و انتقاد

در انتقاد نواقص وکاستی ها بیان می شوداما
نقد از ارزیابی منصفانه است یعنی هم خوبی ها و هم بدیها بیان می شود

شرایط نقد اخلاقی رابیان کرده و یک مورد
توضیح دهید

1. فهم سخن و تبحر در موضوع : نقد کردن
بدون فهم و درک نشانه گستاخی و حق ناشناسی نقاد است . بطوری که باید گفت مشاجراتی
که در طول تاریخ بین علما وجود دارد از همین جا است

2. کنار نهادن حب و نقص

3. نقد انگیخته به جای انگیزه : یکی از
شرایط نقد انگیخته به جای انگیزه است : کسی که مطلبی رو مورد نقد قرار می دهد
چنانچه بجای پرداختن به جای پاسخ نقدهای ناقد به کالبد شکافی به نیّت آن فکر می
کند از این جهت امام علی (ع) فرمود : نگاه کن چه می شنوی آنکه چه می گوید

                        ("
انظر اِلی ما قال ؟ و لا تنظر اِلی مَن قال ") مفهوم چه مطلبیست ؟ نقد
انگیخته به جای انگیزه

4. پرهیز از نقد متقابل

5. تفکیک اندیشه و رفتار

6. پرهیز از برچسب زد ن

7. لزوم بردباری ونقد پذیری

8. آغاز کردن از خود

فصل چهارم : اخلاق معشیت ***************************

مبانی و معیار انتخاب شغل

1. وجود استعدادها و توانایی های لازم

2. اقتضادی شرایط محیطی و اجتماعی

شرایط لازم برای زندگی خوب و موفق

1. داشتن شغل آبرومند

2. درآمد مناسب

آثار کار

1. سبب شکوفای شدن استعدادها انسان می شود

2. سعادت دنیا و آخرت در زمینه تغییر فرد
اجتماعی تامین می کند

3. از عوامل مهم احساس شخصیت ، عزت ،
استقلال ، اعتماد به نفس است

4. بیانگر احساس مسئولیت اجتماعی است

5. بیانگر بهره مندی انسان از حیات طیبه
است

6. در قرآن بیش از 500 آیه درباره کار و
تلاش آمده است

انواع کار (با ذکرمثال)

1. کار عبادی : انجام فرائض

2. کار فرهنگی : شرکت در مسابقه قرآن عترت

3. کار تولید : ایجاد کارخانه

4. کار توزیعی : پخش مواد غذایی

5. کار خدماتی : کار رفتگری

چند حدیث در باره کار و تلاش

1. پیامبر اسلام (ص) : عبادت هفتاد جزء
دارد که بالاترین و برترین جزء آن طلب روزی حلال است

2. خداوند به حضرت علی (ع) فرمود : مبعوض
ترین فرد نزد کسی است که پرخواب و بیکار است

3. امام صادق (ع) : کسی که در راه امرا و
معاش خانواده خود تلاش کند همانند مجادله در راه خداست

رابطه اخلاق و معشیت

1. پیامبر اسلام (ص) : اخلاق نیکو باعث
زیادی روزی می شود

2. پیامبر اسلام (ص) به ابوذر فرمود :
انسان بخاطر گناه از روزی مقرّ محروم میشود

فصل پنجم : اخلاق معاشرت      ***************************

چرا عده ای از زندگی اجتماعی گریزان اند ؟

1. اجتماع زمینه ساز گناه و انحراف است

2. اجتماع زمینه ساز بسیاری از رذایل
اخلاقی است

3. دوی از اجتماع باعث میشود که انسان
موجودات پست را مشاهده نکند

4. از آسیب رذایل اخلاقی چون تهمت و سوءظن
در امان باشیم

5. انسان در محیط خلوت ودور از اجتماع به
راحتی میتواند به بندگی خداوند برسد

چرا عده ای از زندگی اجتماعی را تجویز می
کنند ؟

1. اجتماع باعث ترقی زندگی انسان میشود

2. بسیاری از فضایل و رذایل اخلاقی در ظرف
معاشرت ظاهر میشود

3. کلمه انسان از ماده اُنس است که نشانگر
نیازمندی انسان با علفت دوستی است

4. انسان موجودی به طبع اجتماعی است یعنی
فطرت انسان را بسوی زندگی اجتماعی می کشاند

دلایل مدنی به طبع بودن انسان را بنویسید ؟

1. در جامعه فضایل اخلاقی چون عدالت انصاف
ظاهر میشود

2. در جامعه رذایل اخلاقی چون تکبر و خیانت
و دروغ ظاهر میشود

3. تعلیم و تعلم در اجتماع ظاهر میشود

4. آشنایی با تجامعه اجتماع صورت می گیرد

انواع معاشرت را نام برده ، هریک را
مختصرا توضیح دهید ؟      *مهم*

1. معاشرت آیئنی : احساس مسئولیت نسبت به
همکیشان خود

2. معاشرت انسانی : احساس مسئولیت نسبت به
انسانها

3. معاشرت شهروندی : احساس مسئولیت نسبت به
همشهروند خود

4. معاشرت دوستانه : احساس مسئولیت نسبت به
دوستان خود

5. معاشرت خانوادگی : احساس مسئولیت نسبت
به خانواده خود

معیار معاشرت را از دیدگاه پیامبر اسلام
(ص) و امام علی (ع) بنویسید ؟ *مهم*

پیامبر اسلام (ص) : هر چه را برای خود
یپسندی برای دیگران بپسند

امام علی (ع) به فرزندشان امام حسن (ع)
فرمودند که :

1. خود را در میان خویش و دیگران میزان
قرار ده

2. ستم مکن چنانکه دوست نداری به تو ستم
کنند

3. نیکی کن چنانچه دوست داری به تو نیکی
کنند

4. آنچه را برای خود دوست داری برای دیگران
دوست بدار

اهتمام به امور مردم از دیدگاه اسلام چیست
؟

اسلام سفارش میکند که هر مسلمان باید بفکر
سایر مسلمانان باشد و نسبت به هدایت و ارزش آنها احساس مسئولیت کند ، مثلاًاگر
ظالمی ببیند حداقل درمقابل آن ایستادگی کند

پیامبر اسلام (ص) : مردم اعیال خدا هستند
پس محبوب ترین فرد نزد خداوند فردی است که به اعیال خدا نیکی زیادی بکند

برآوردن نیاز مردم از دیدگاه اسلام چیست ؟

1. کسی که برآوردن نیاز مردم تلاش میکند در
قیامت از امان الهی در امان است

2. کسی که دل مومنی را شاد کند خداوند دل
شما را شاد می کند

3. پاداش ای بالاتر از 30 حج عمره که برای
کسی که گره ای از کار مردم باز بگشاید

مفهوم اصلاح ذات بین چیست ؟

اگر دو نفر با هم مناقصه کرده باشند بطوری
که روابط دوستی آنها بهم خورده باشد چنانچه فردی بتواند رابطه دوستی را در بین
آنها بر پا کند به این عمل اصلاح ذات بین گویند

امام علی (ع) به امام حسن (ع) : که از جدت
پیامبر اسلام شنیدم که اگر فرد بین دو نفر آشتی بر قرار نماید از سالیان دراز که
نماز بخواند بیشتر است

نظارت اجتماعی ( امر به معروف و نهی از
منکر ) را مختصرا توضیح دهید ؟

بر هر مسلمانی این امر واجب کفایی است

پیامبر اسلام (ص) : کسی که در دین ندارد
مورد خشم الهی است

سوال شد که که منظورچه کسی است؟ شخصی که
نهی از منکر بکند

نکات مربوط به امر به معروف و نهی از منکر
را بنویسید ؟ *مهم*

1. اساسی ترین و کلید ترین مسائل اسلامی
امر به معرف ونهی از منکر است

2. علت برتری امت اسلامی بر سایر امت ها
وجود امر به معرف و نهی از منکر است

3. علت قیام امام حسین (ع) بر پایه این اصل
است

4. بهترین مردم از دیدگاه قرآن آمران و
ناهیان منکراند

5. مهترین دلیل پذیرش حکومت از دیدگاه امام
علی (ع) رعایت این اصل است

چرا امر به معروف و نهی از منکر یک وظیفه
الهی است ؟

1. چون شامل همه انسانها از کوچک و بزرگ
میشود

2. نسبت به همه افراد قابل اجراست

3. در همه زمانها اجرا میشود

4. شامل همه احکام شرعی ،اجتماعی ، سیاسی ،
اخلاقی ، فرهنگی میشود

شرایط امر به معروف و نهی از منکر را
بنویسید ؟ *مهم*

1. آمر به معروف وناهی ازمنکر عالم باشد

2. احتمال تاثیر باشد

3. در انجام منکرات مفسد وجود نداشته باشد

مراتب امر به معروف و نهی از منکر را
بنویسید ؟ *مهم*

1. مرتبه قلبی : یعنی با کسی منکرات را
انجام می دهد قطع رابطه ویا اخم کند

2. مرتبه زبانی : یعنی گناه کار را دوستانه
نصیحت کند

3. مرتبه عملی : البته باید همه جوانب
مراعات کند

راههای اجرایی امر به معروف و نهی از منکر
را با ذکر مثال توضیح دهید ؟ *مهم*

مبارزه مثبت : یعنی با فرد گناه کار به طور
جدی مقابله کنید مثل زندان و اعدام به عهده حکومت اسلامی

مبارزه منفی : مثلا از نشست و برخاست با
طبعکاران دوری کنید و دوستی خود را با آنها قطع کنید

آسیب شناسی معاشرت با دیگران را نام برده و
یک مورد توضیح دهید ؟ و مفهوم انصاف دوستی را بیان کنید ؟

1. دخالت در امور خصوصی

2. شایعه پرانی

3. سوء استفاده از دیکران

حق برادرت را با دوستی که با آن داری ضایع
نکن و منظور از انصاف از دوستی و شرایط دوستی در حق آنها منصفانه رعایت کنید تا
دوستی تو دوام پیدا کند

اهمیت دوست ودوستی را بنویسید ؟ با ذکر سخن
حضرت علی (ع) ؟

1. یکی از راههای شناخت دین و مذهب افراد
شناخت دوستان اوست

2. یکی از نخستین راههای قضاوت در باره
شخصیت افراد است

3. داشتن دوستان بد آفت خیر و برکت است

4. بهره مندی معاشرت با دوستان خوب سبب
بهره مندی از خیر دنیا و آخرت

حضرت علی (ع) : با انسان های شرور معاشرت
مکن ، طبع او را می دزدند

ویژگیهای دوست خوب را بنویسید ؟ *مهم*

1. ظاهرش و باطنش یکی باشد

2. زینت دوستش را زینت خود بداند و بدی
دوستش را بدی خود بداند

3. در سختی ها دوستش را تنها نزارد

اعتدال در دوستی یعنی چه ؟

در حدیث آمده است که دوستت را چنان دوست
مدار که روزی دشمن شود و دشمنت را چنان دشمن مدار که روزی دستت را بگیرد

با چه کسی دوست نشویم ؟

امام باقر(ع) : پدرم امام سجاد به من سفارش
کردند که با پنج گروه دوستی نورزم :

1. دروغگو : چون دورغگو نزدیک را برای تو
دور و دور را برای تو نزدیک میکند

2. فساد : چون تو را لقمه ای کمتر از لقمه
ای دیگر می فروشد

3. بخیل : زیرا وقتی تو بیشترین نیاز را
دارای ، تو را رها می کند

4. احمق : زیرا وقتی می خواهد به تو سود
برساند ، ضرر می رساند (دوستی خاله خرسه)

5. قاطع رحم : کسی که خویشاوندان خود قطع
رابطه کرده باشد قرآن او را لعن میکند

فصل ششم : اخلاق جنسی

مفهوم اخلاق جنسی چیست؟

به سلسله ای گفته می شود که به غریزه جنسی
مرتبط اند مانند 1. نحوه ارضا غریزه 2. حیای زن 3. غیرت 4. وفا داری به همسر

مفهوم نسبی گرایی جنسی چیست؟

یعنی آنچه به لحاظ جنسی در جامعه ای خوب
است در جامعه دیگر زشت شمرده شود . مثلا در جوامع غربی بی حجابی و یا هم جنس بازی
آزاد است ولی در اسلام مجاز نیست

سه نظریه در باره غریزه جنسی بنویسید و آن
را نقد و بررسی کنید ؟ *مهم*

1. نظریه تفریطی

2. نظریه افراطی

3. نظریه اسلامی                

دیدگاه نظریه تفریطی

1. غریزه جنسی میلی ذاتا پلید می دانند.

2. آمیزش جنسی به طور کلی حتی با همسر کاری
زشت است

3. عامل اسبی تباهی جامعه را میل جنسی می
دانند

4. برای رهایی از گرفتاری های روحی و
اجتماعی پیشنهاد می شود غریزه جنسی را نادیده بگیرید

مثل آئین جنیزم می گوید: انسان باید شهوت
را بر خود حرام کند و مهمترین بلا در جوامع محبت به زن است

            دیدگاه
نظریه افراطی

1. میل جنسی در انسان نسبت به امیال دیگر
شدید تر است

2. این میل مختص به بلوغ نیست بلکه از
دوران کودکی در انسان وجود دارد

3. این میل بطور عُقده در ضمیر نا خدا گاه
انسان متراکم میشود

4. در این مذهب این میل سرکوب میشود

5. اگر این میل نبود ویا سرکوب نمی شد از
دین هم خبری نبود

دیدگاه نظریه معتدل (نظریه اسلام)

1. این میل یکی از بزرگترین نعمت الهی است

2. وسیله ای برای تداوم زندگی بشر و بقا ی
نوع انسان

3. بین معنویت بهره مندی لذات جنسی دوگانگی
دیده نمیشود

4. انسان با رهبانیت و مبارزه با غریزه
جنسی مخالف است

تفاوت دو نظریه تفریطی و افراطی را
بنویسید؟

نظریه تفریطی می گوید ریشه ی همه پلیدی
میدان دادن به غریزه جنسی ولی نظریه افراطی می گوید در ریشه همه ی پلیدی ها سرکوب
کردن غریزه جنسی است

نظریه تفریطی می گوید عفت و پاکدامنی عمل
اخلاقی ولی هم جنس بازی و فحاش خلاف دین است اما نظریه افراطی می گوید فحاش هم جنس
بازی عین اخلاق است ولی عفت و پاکدامنی خلاف اخلاقی است

عوامل شهوت پرستی را بنویسید؟ *مهم*

1. در خدا شناسی و سستی ایمان به خدا و
پیامبر و عدم رعایت دستورات دینی

2. ضعف در خود شناسی و نداشتن درک درست از
خویشتن و بی توجهی به ارزشهای

3. ضعف در شناخت امور و عدم شناخت پیامدهای
ناگوار دنیاوی و اخروی و شهوترانی

فضایل اخلاقی مربوط به غریزه جنسی را
بنویسید ؟

1. عفت و پاکدامنی

2. حجاب و ترک خودنمایی در انتظار عمومی

3. غیرت

شرایط همسر خوب

1. اصالت خانوادگی

2. اخلاق نیک

3. تقوا و تدّین

تفاوت غیرت و حسادت را بنویسید ؟

1. غیرت از فضایل اخلاقی اما حسادت از
رذایل است

2. منشع غیرت نو دوستی اما منشع حسادت جنبه
خود خواهی دارد

اصلاحات را تعریف کنید ؟

1. عفت جنسی : کنترل جنسی در چارچوب شرع

2. عفیف : کسی که در حد اعتدال و چار چوب
عقل و سریع از شهوات بهره ببرد

3. عفت : یعنی تصمیم شهوت در برابرقوی عقل
و اعتدال در بهرهمندی از شهوت

4. شره : عبارت از جنبه ی افراطی شهوت

5. خمودی : عبارت از جنبه ی تفریطی شهوت

6. غیرت : عبارت از کوشش در محافظت از چیز
هایی که نیاز به محافظت دارد

7. متبّتله : یهنی زنی که خواهان تجرب است
و از ازواج می گریزد

فلسفه حجاب را بیان کنید ؟

1. کمک روانی به مردان و زنان

2. تحکیم روابط خانواده

3. تامین کرامت و شخصیت زن

4. محافظت حریم اجتماعی از بی عفتی و
آلودگی های جنسی : ( بی حجابی سبب میشود محیط اجتماعی که محل کار و یا آموزش است
به محیطی برای ارزش امیال جنسی بدل شود )

اگر غیرت امری فطری است چرا عده ای از
مردان هیچ نگرانی از سوء استفاده جنسی دیگران از همسر خود ندارند و همچنین
ازشهوترانی سایرمردان با همسرشان لذت می برند ؟

ویژگی فطری آن است که به آنها توجه نشود کم
کم تاثیر خود را از دست می دهد و به هر میزان ای انسان فضایل اخلاقی فاصله بگیرد
آن فضایل در او کمرنگ تر میشود

امام علی (ع) : انسان غیرتمند زنا نمیکند
چون این را میدانند که اگر زنا کند با خانواده او زنا می کند

چرا قضیه غیرت جنسی مختص مردان است و در
زنان تعبیر نشده است؟

اگر چه
زنان فطرتا خواهان حفظ نظم می باشد اما برای این کار نیازی به محافظت فطری به نام
غیرت نیست زیرا نسبت دادن فرزند به مادرهمیشه مشخص و معلوم است و هرگزهیچ مادری در
اینکه فلان بچه از اوست ، تردید نخواهد کرد