دین و زندگی 3    پیام آیات درس 2

پیام کلی آیات:

هدایت عام: هدایت یک اصل کلی است یعنی خداوند تمام موجودات را هدایت می‌کند از این جهت گفته‌اند هدایت یک امر عام و همگانی است.


دین و زندگی 3    پیام آیات درس 2

پیام کلی آیات:

هدایت عام: هدایت یک اصل کلی است یعنی خداوند تمام موجودات را هدایت می‌کند از این جهت گفته‌اند هدایت یک امر عام و همگانی است.

هدایت ویژه: هدایت هر نوعی از موجودات هدایت ویژه‌ای متناسب با خصوصیات آن موجود است (آیه 1 تا 3 اعلی) هدایت انسان نیز هدایت ویژه‌ است که خدا او را به ابزارهای عمومی مثل اختیار و عقل هدایت کرده لذا می‌توان برداشت کرد هدایت عامه در مقابل هدایت ویژه نیست بلکه هدایت را بر دو گونه می‌توان تقسیم کرد هدایت تکوینی و هدایت تشریعی.

هدایت تکوینی: که در تمام موجودات جهان وجود دارد (منظور از هدایت تکوینی رهبری موجودات به وسیله پروردگار زیر پوشش نظام آفرینش و قانونمندی‌های حساب شده‌ی جهان هستی است. لذا گیاهان و حیوانات با هدایت تکوینی به مقصد می‌رسند بدن انسان هم تابع هدایت تکوینی است اما کارهای اختیاری انسان تابع هدایت تشریعی است.

هدایت تشریعی: به وسیله ی پیامبران و کتابهای آسمانی انجام میگیرد. شاهد آن آیات زیر است:

«انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق»    (زمر 41)

و نیز آیه «رسلا مبشرین و منذرین لئلا یکون للناس علی الله حجه بعد الرسل»

*****

* آیه 49 و 50 طه «قال فمن ربکما یا موسی قال ربنا الذی اعطی کل شی خلقه ثم هدی»: فرعون گفت پس کیست پروردگار شما (دو نفر) ای موسی؟ گفت: پروردگار ما کسی است که آفرینش هر چیزی را به آن اعطا کرده سپس هدایتش کرده است.

پیام) خداوند هر مخلوقی را هدایت می‌کند (عام یا تکوینی)

آیه 1 تا 3 اعلی «سبح اسم ربک الاعلی الذی خلق فسوی و الذی قدّر فهدی» نام پروردگار والاترت را به پاکی بستای همان که آفرید پس آراست (منظم و مرتب کرد) و آن که تقدیر (اندازهگیری) کرد سپس هدایت نمود.

پیام- الف) هدایت هر موجودی متناسب با سامان دهی و تقدیر آن موجودات است.

ب) هر موجودی سامان دهی تقدیر (تقدیرخاصی) خاصی دارد.

* آیه 78 نحل «والله اخرجکم من بطون امهاتکم لا تعلمون شیئاً و جعل لکم السمع و الابصار و الافئده لعلکم تشکرون»

ترجمه: خداوند شما را بیرون آورد از شکمهای مادرانتان در حالی که چیزی را نمیدانستید و برای شما گوش و چشمها و قلبها قرار داد شاید شما شکرگزار باشید.

پیام الف): سپاس و تشکر حقیقی از خداوند استفاده از این ابزارها برای تفکر است.

 پیام ب) : هنگام تصمیم گیری‌ها باید از این ابزارها استفاده کرد.

پیام ج) : هدایت ویژه انسان با استفاده از ابزار عقل (افئده)

پیام د) : «عدم آگاهی انسان» به هنگام ورود به صحنه زندگی

* آیه 36 اسراء   «ولا تقف ما لیسَ لکَ به علمٌ انّ السمعَ و البصر و الفؤاد کل اولئک کانَ عنه مسئولا.»

ترجمه: و پیروی مکن از آنچه بدان علم نداری بدرستی که گوش و چشم و دل از همهی اینها بازخواست خواهد شد.

پیام الف) : انسان باید انتخاب راه زندگی و تصمیم گیری‌ها را بر اساس علم  و آگاهی انجام دهد نه بر اساس تقلید کورکورانه

پیام ب) : هدایت ویژه انسان در پرتو عقل (فواد)

پیام ج): با توجه به این که خداوند ابزار تصمیم گیری درست را به انسان داده هر کسی مسئول کارهای خود است

* آیه 41 زمر   «انا انزلنا علیکَ الکتاب للناسِ بالحقّ فمن اهتدی فلنسفه و من ضلّ  فانّما یضلّ علیها و ما أنت علیهم بوکیل.»

ترجمه: ما این کتاب را به راستی و درستی برای مردم بر تو نازل کردیم پس هر کس هدایت شد به سود خود اوست و هر کس بیراهه رود جز این نیست که به زیان خود گمراه میشود و تو وکیل و مدافع آنها نیستی.

پیام الف) چون خداوند ابزار تفکر و تعقل به انسان داده هدایت وی با فرستادن کتاب انجام شده است.

پیام ب) هدایت تشریعی (به وسیله کتاب آسمانی)

پیام ج) هر کس با استفاده از عقل و اختیار خود، پیرو کتاب الهی باشد از گمراهی نجات پیدا می‌کند.

پیام د) چون هرکس مسئول هدایت یا ضلالت خود است، خداوند به پیامبر می‌فرماید که رسالت تو در حد تبلیغ است.

پیام هـ) وکیل و مدافع نبودن پیامبر (ص) معلول حکیمانه بودن انزال کتاب و وحی الهی و مختار بودن انسان می‌باشد.

* آیه 165 نساء «رسلا مبشرین و منذیرن لئلّا یکون للناسِ علی اللهِ حجهٌ بعد الرسل و کان اللهُ عزیزاًٌ حکیما.»

رسولانی (را فرستاد که) بشارتگر و هشداردهنده بودند تا در مقابل خداوند برای مردم بهانه و دستآویزی نباشد بعد از آمدن پیامبران و خداوند شکستناپذیر و فرزانه است.

پیام الف) هدایت تشریعی است (از طریق حجت ظاهری که همان رسولان می‌باشند)

پیام ب) حکمت خداوند اقتضا کرده است که با ارسال پیامبران و نشان دادن راه سعادت ، حجت بر مردم تمام کند.

پیام ج) اگر کسی راه ضلالت را پیش گرفت، دیگر نزد خدا دلیل ندارد.

 

* پیام آیات اندیشه و تحقیق درس 2 دینی 3

سوال اول  آیه 42 سوره یونس: «و منهم من یستمعون الیک افانت تسمع الصم و لو کانوا لا یعقلون.» و برخی از آنان کسانی‌اند که به تو گوش فرا می‌دهند آیا تو کران را - هر چند در نیابند- شنوا خواهی کرد؟

آیه 43 یونس  «و منهم من ینظر الیک افانت تهدی العمی و لو کانوا لا یبصرون» و از آنان کسی است که به سوی تو می‌نگرد آیا تو نابینایان را هر چند نبینند- هدایت توانی کرد؟

پیام دو آیه فوق که مربوط به  رابطه حجت ظاهر و حجت باطن است چنین است.

کسی که عقلش را به کار نگرفته و قلبش کور شده هدایت نمی‌شود؛ یعنی هدایت پیامبر که حجت ظاهر است وقتی موثر واقع می‌شود که عقل، یعنی حجت باطنی سرکوب نشده و قدرت عمل داشته باشد.

 

 

 

 

 

 

 

 

سوال دوم)آیات زیر پاسخ کدام یک از نیازهای انسان را در بر دارد و چه مطلبی را در بر دارد و چه مطالبی را مطرح می‌کند:

آیه

نیاز

پاسخ

 

آیه 9 اسراء: ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم: قطعا این قرآن به (آیینی) که خود پایدار تر است راه می‌نماید

نیاز به برنامه درست زندگی

این آیه می‌گوید که خداوند برنامه صحیح زندگی را در اختیار انسان قرار داده

 97 نحل: من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مومن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجر هم باحسن ما کانوا یعملون. هر کسی از مرد یا زن- کار شایسته کند و مومن باشد قطعاً او را با زندگی پاکیزه‌ای حیات بخشیم و مسلماً به آنان بهتر از آنچه انجام می‌دادند پاداش خواهیم داد.

نیاز به رشد و بالندگی-  احساس امنیت خاطر و شادکامی- نیاز به آینده مطمئن

این آیه می‌گوید که ایمان و عمل صالح حیات پاک همراه با رشد و شادکامی را در پی دارد و آینده‌ای روشن که پاداش اخروی است را به ارمغان می‌آورد.

28 رعد: الذین آمنوا و تطمئن قلوبهم بذکر الله الا به ذکر الله تطمئن القلوب: همان کسانی که ایمان آوردهاند و دلهایشان به یاد خدا آرام میگیرد آگاه باش که با یاد خدا دلها آرامش مییابد.

29 رعد: الذین امنوا و عملوا صالحات طوبی لهم و حسن ماب: کسانی که ایمان آورده و کارهای شایسته کردهاند خوشا به حالشان و خوش سرانجامی دارند.

نیاز به امنیت خاطر و شادکامی- نیاز به آینده روشن - نیاز به رشد و بالندگی

در این آیات تذکر داده شد که یاد خدا امنیت خاطر میآورد ایمان و عمل صالح، آینده روشن و سرانجام نیکو دارد.

 

 

 

 

 

 

 

تستهای درس 1 دین و زندگی 3

1) جامع نیازهای بشر ............. و وجود پاسخ­های ناهمگون به اصیلترین نیاز بشر، نشانه ............. می­باشد. (هنر 88)

الف) شناخت راه صحیح زندگی آزادی و اختیار انسان در انتخاب راه و حرکت در راستای آن

ب) شناخت راه صحیح زندگی ناتوانی انسان از به دست دادن پاسخ درست و کامل به نیازها

ج) احساس امنیت و دستیابی عدالت ناتوانی انسانی از به دست دادن پاسخ درست و کامل به نیازها

د) احساس امنیت و دستیابی عدالت آزادی و اختیار انسان در انتخاب راه و حرکت در راستای آن

2) فاصله گرفتن قلبها از یکدیگر، گریز از تکرار و انجماد به ترتیب مبین کدامیک از نیازهای بشر است و جواب نیازهای او چیست؟ (ریاضی 88)

الف) نیاز به زندگی در جامعهای عدالتجو نیاز به کشف راه درست زندگی نیاز به تعالی، رشد و بالندگی

ب) نیاز به احساس امنیت و آرامش در زندگی - نیاز به کشف راه درست زندگی نیاز به تعالی و رشد و بالندگی

ج) نیاز به احساس امنیت و آرامش در زندگی نیاز به تعالی رشد و بالندگی نیاز به کشف راه درست زندگی

د) نیاز به زندگی در جامعه­ای عدالت جو نیاز به تعالی، رشد و بالندگی  - نیاز به کشف راه درست زندگی

3) کدام سؤال در گستره تاریخ و جغرافیای حیات بشر با پاسخ­های گوناگون روبه­رو بوده­است (ریاضی 85)

الف) آیا می­توان به سعادت و خوش بختی جاودانه رسید                                  ب) چگونه زیستن

ج) چگونه می­توان به زندگی اجتماعی عادلانه دست یافت                               د) کدام هدف به زندگی انسان معنا می­دهد

4) چه چیزی این زمینه را فراهم می­کند که هر کس بتواند بدون ممانعت برای دیگران استعدادهای درونی خود را شکوفا سازد.

الف) امنیت خاطر                                                                                              ب) روابط عادلانه

ج) شاد زیستن                                                                                                    د) خوشبختی جاودانه

تستهای دین و زندگی  3 درس دوم

1) از آیه شریفه (انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی) موضوع ..... و هدایت .... مستفاد می­گردد (ریاضی 88)

الف) هدایت انسان با ابزار تعقل و تفکر و ارسال کتاب عمومی     

ب) هدایت انسان با ابزار تعقل و تفکر و ارسال کتاب تشریعی

ج) اعطای ابزار تفکر و انتظار تشکر حقیقی در برابر نعمت تشریعی

د) اعطای ابزار تفکر و انتظار تشکر حقیقی در برابر نعمت عمومی

2) با توجه به آیه 41 سوره زمر «انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی فلنفسه و من ضل فانما یضل علیها .... » کدام پیام مفهوم نمی­گردد (تجربی 86)

الف) هر کس با استفاده از عقل و اختیار خود، پیرو کتاب الهی باشد از گمراهی نجات پیدا می­کند

ب) چون خداوند ابزار  تعقل و تفکر به انسان داده هدایت وی با فرستادن کتاب انجام شده است

ح) با توجه به این که خداوند ابزار تصمیم گیری درست را به انسان داده هر کس مسئول کارهای خود است

د)چون هر کس مسوول هدایت یا ضلالت خود است، خداوند به پیامبر می­فرماید که رسالت تو در حد تبلیغ است

3) مفهوم آیه شریفه «ربنا الذی اعطی کل شی خلقه ثم هدی» بیانگر کدام است

الف) هدف از آفرینش انسان رسیدن به قرب الهی است.   ب) در خلقت هر موجود هدفی است که با هدایت الهی بدان می­رسد.

ج) برای پیروی کردن از هر چیز باید نسبت به آن علم و آگاهی داشت.

د) با پیمودن هر راهی و با هر سلیقه­ای می­توان به مقصد نهایی آفرینش رسید.

4) عقل که به وسیله فهم پیام الهی است و ارسال رسل که حجت آشکار است (به ترتیب) بیانگر کدام نوع هدایت است. (انسانی 88)

الف) عمومی عمومی              ب) تشریعی تشریعی                   ج) تشریعی عمومی           د) عمومی تشریعی

5) مفهوم کدام آیه با آیات دیگر متفاوت است (زبان 88)

الف) قال ربنا الذی اعطی کل شیءٍ خلقه ثم هدی                        ب) و جعل لکم السمع و الابصار و الأفئده لعلکم تشکرون

ج) انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی فلنفسه              د) رسلا مبشرین و منذرین لئلا یکون للناس علی الله حجه بعد الرسل

6) با توجه به آیه شریفه «انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی فلنفسه و من ضل فانما یضل علیها و ما انت بوکیل» وکیل و مدافع نبودن پیامبر (ص) ...... و .... می­باشد (تجربی 87)

الف) معلول حکیمانه بودن انزال کتاب و وحی الهی مختار بودن انسان

ب) معلول حکیمانه بودن انزال کتاب و وحی الهی اتمام حجت بر انسان

ج) نتیجه مسئول بودن انسان در انتخاب هدایت و  ضلالت مختار بودن انسان

د) نتیجه مسئول بودن انسان در انتخاب هدایت و  ضلالت اتمام حجت بر انسان

7) پیام کدام آیه «ناآگاهی انسان» به هنگام گام نهادن به صحنه پر هیاهوی زندگی است (ریاضی 87)

الف) و لا تقف ما لیس لک به علم                                                   ب) لئلا یکون للناس علی الله حجه بعد الرسل

ج) و الله اخرجکم من بطون امهاتکم لا تعلمون شیا                            د)ان السمع و البصر و الفواد کل اولئک کان عنه مسئولا

8) آیه شریفه «ان هذا القرآن یهدی للتی هی اقوم و یبشر المؤمنین الذین یعلمون الصالحات ان لهم اجرا کبیرا» پاسخ کدامیک از نیازهای انسان را در بر دارد.

الف) درک هدف زندگی                          ب) کشف راه درست زندگی

ج) نیاز به تعالی، رشد و بالندگی                د) احساس امنیت و آرامش در زندگی

9) آیه شریفه «من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون» پاسخ کدامیک از نیازهای انسان را در بر دارد.

الف درک درست از آینده خویش                       ب) نیاز به تعالی، رشد و بالندگی

ج) احساس امنیت و آرامش در زندگی                 د) نیاز به زندگی در جامعه­ای عدالت­جو

10) مطابق معارف قرآنی خدای متعال، رسولان و پیام­آوران خویش را همراه با «تبشیر و انذار» به عنوان مبشر و منذر ارسال فرمود تا .... ( 88 هنر)

الف) هدفداری خلقت و حکیمانه بودن آفرینش تبیین گردد.            ب) استعدادهای مردم شکوفا و چراغ فطرت، نورانی گردد.

ج) حجت بر مردم تمام شود و عزت و حکمت خداوند، به اثبات رسد.  د) گرد و غبار فرو افتاده بر عقول و فطرتهای پاک زدوده شود.

11) در کدام آیه زیر خداوند هرگونه عذر و بهانه­ای را روی بشر می­بندد و حجت را بر مردم تمام می­کند (ریاضی آزاد 85)

الف) انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی                              ب) رسلا مبشرین و منذرین لئلا یکون للناس علی الله حجه بعد الرسل

ج) و لا تقف ما لیس لک به علم ان السمع و البصر و الفواد               د) و من ضل فانما یضل علیها و ما انت علیهم بوکیل

12) از آیه شریفه (و الله اخرجکم من بطون امهاتکم لا تعلمون شیئا ....) موضوع ....... و ....... مستفاد می­گردد. (تجربی 88)

الف) چون خداوند ابزار تفکر و تعقل به انسان داده، هدایت وی را با فرستادن کتاب انجام داده است – هدایت عمومی

ب) ) چون خداوند ابزار تفکر و تعقل به انسان داده، هدایت وی را با فرستادن کتاب انجام داده است – هدایت تشریعی

ج) خداوند ابزار تفکر به انسان داده است سپاس و تشکر حقیقی از خداوند استفاده از این ابزارها برای تفکر است – هدایت عمومی

د) خداوند ابزار تفکر به انسان داده است سپاس و تشکر حقیقی از خداوند استفاده از این ابزارها برای تفکر است – هدایت تشریعی

13- باتوجه به آیه شریفه (انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق) پیامبر گرامی اسلام (ص) از آن جهت وکیل و مدافع مردم نیست که : (علوم تجربی 88)

الف) انسان‌ها در انتخاب راه حق یا باطل مختارند.                             ب) گرایش فطری انسان‌ها تعیین‌کننده‌ی راه آنان است.

ج) انسان‌ها به حکم فطرت، خداشناس، خداجو و خداپرستند.            د) نظام هستی، یک نظام «مقدر» است و قانون خاص خود را دارد.

 

 

دین و زندگی 3 - درس سوم

مقدمه

  • خداوند، متناسب با دو ویژگی «تعقل» و «اختیار» انسان را با فرستادن دین راهنمایی و هدایت کرده است.
  • پیامبران الهی مسئولیت ابلاغ و رساندن دین به مردم را بر عهده داشتند.

* آیه شریفه‌ی 13 شوری

(شرع لکم من الدین                                       برای شما از دین چیزی را تشریع کرد

ما وصی به نوحا                                              آنچه که نوح را بدان سفارش کرده بود

والذی اوحینا الیک                                          و آنچه را که به تو وحی کردیم

و ما وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی               و آن چه را که به ابراهیم و موسی و عیسی سفارش کردیم

ان اقیموا الدین و لا تتفرقوا فیه                         که دین را به پا دارید و در آن اختلاف نکنید.

کبر علی المشرکین ما تدعوهم الیه                   بر مشرکین سخت می‌آید، آن چه که آنان را بدان دعوت می‌کنی

الله یجتبی الیه من یشاء                                     خداوند هر که را بخواهد به سوی خود بر می گزیند

و یهدی الیه من ینیب                                        و به سوی خود هدایت می کند کسی را که اهل بازگشت باشد)

1-      آنچه خداوند به حضرت نوح ، حضرت ابراهیم، حضرت موسی و حضرت عیسی سفارش کرده با آنچه به پیامبر اکرم (ص) سفارش کرده ارتباط و پیوند دارد و حقیقت همه ی ادیان یکسان است.

2-      خداوند به همه‌ی انسان ها دستور می‌دهد که از همین دین پیروی کنند و متفرق نشوند.

3-      پیامبران الهی مردم را به ایمان دعوت می کردند و این امر برای مشرکان بسیار سخت و ناگوار بود.

4-      برپا داشتن دین و زدودن اختلاف از جامعه برای مشرکین ناخوشایند و ناگوار بوده (کبر علی المشرکین ما تدعوهم الیه)

5-      توحید عملی یا عبادی. (اَن اقیموا الدین)

6-      هدایت ویژه انسان (شرع لکم من الدین)

* آیات شریفه 135 و 136 بقره

و قالوا کونوا هودا او نصاری تهتدوا                         گفتند یهودی یا مسیحی شوید تا هدایت یابید.

قل بل مله ابراهیم حنیفا                                              بگو فقط آیین ابراهیم حق گرا را (پیروی می کنیم)

و ما کان من المشرکین                                              و او از مشرکان نبود

قولوا ءامنا بالله و ما انزل الینا                                      بگویید ایمان آوردیم به خداوند و آن چه بر ما نازل شده

و ما انزل الی ابراهیم و اسماعیل                                  و آنچه بر ابراهیم و اسماعیل

واسحاق و یعقوب و الاسباط                                      و اسحاق و یعقوب و نوادگانش نازل شده

و ما اوتی موسی و عیسی                               و آنچه به موسی و عیسی داده شده

و ما اوتی النبیون من ربهم                                           و به آنچه به پیامبران دیگر از جانب پروردگارشان داده شده

لانفرق بین احد منهم                                                  ما میان هیچ‌یک از آنها تفاوت قائل نمی‌شویم

و نحن له مسلمون                                                       و سر به فرمان اوییم)

1- خداوند آیین ابراهیم را طریق هدایت معرفی می‌کند و پیروی از یهودیت و نصرانیت (مسیحیت) را پیروی از شرک معرفی می‌کند. (و قالوا کونوا هودا او نصاری تهتدوا قل بل مله ابراهیم حنیفا و ما کان من المشرکین)

2- خداوند از مردم می‌خواهد که علاوه بر ایمان به خدا و قرآن، به آنچه بر حضرت ابراهیم، حضرت اسماعیل حضرت اسحاق، حضرت یعقوب و پیامبران بعدی نازل شده ایمان بیاورند و این نشان می‌دهد که میان این پیامبر‌ها وحدت و پیوند وجود دارد.  (قولوا ءامنا بالله و ما انزل الینا و ما انزل الی ابراهیم و اسماعیل واسحاق و یعقوب و الاسباط و ما اوتی موسی و عیسی و ما اوتی النبیون من ربهم)

3- خداوند از مردم می‌خواهد که بین پیامبران اختلاف قائل نشوند و خود را مسلمان یعنی تسلیم دین الهی بدانند. (لانفرق بین احد منهم

و نحن له مسلمون)

4- محتوای اصلی دعوت پیامبران، یکسان بوده است و همه ی آنان آورنده‌ی یک دین بوده‌اند.

5- طبق این آیه یهودیان و مسیحیان هرکدام مردم را به راه خود دعوت می­کنند امّا خداوند می­فرماید که همه باید پیرو آیین و روش ابراهیم (ع) باشند و پیامبران بعدی هم ادامه دهنده راه ابراهیم (ع) بودند. آنگاه می­فرماید اختلافی میان این پیامبران نیست. بنابراین یهودی و مسیحی معنایی ندارد و همه باید تسلیم خداوند و مسلمان باشند.

6- در حقیقت دین همه­ی انبیاء یکی بوده امّا شریعت متفاوتی داشته­اند.

* آیه شریفه‌ی 19 آل عمران

ان الدین عند الله الاسلام                                     همانا دین نزد خدا اسلام است

و ما اختلف الذین اوتوا الکتاب                             و اختلاف نکردند آنان که به آن‌ها کتاب داده شد.

الا من بعد ما جاء‌هم العلم                                       مگر بعد از آن که از حقیقت آگاه شدند،

بغینا بینهم                                                              از روی ستم و تجاوز

و من یکفر بایات الله                                                و هر کس که به آیات خداوند کافر شود

فان الله سریع الحساب                                              (بداند که) خدا سریع الحساب است.

1- خداوند یک دین را برای مردم اعلام کرده و آن اسلام است.

2- منشا اختلاف  و چند دینی، آن دسته از رهبران دینی بوده‌اند که با آمدن پیامبر جدید، با وجود علم به حقانیت پیامبر جدید در مقابل دعوت او ایستادند.

3- از آنجا که خداوند پیامبران را مختلف فرستاده است و از آنجا که خداوند یک دین برای مردم برگزیده همه­ی پیامبران مبلغان این دین بوده­اند.

4- اهل کتاب یعنی پیروان کتاب­های آسمانی با این که علم داشتند و به حقیقت آگاه بودند از روی ستم و تجاوز این اختلافات را به راه انداختند و یکی یهودی شد و دیگری مسیحی در حالی که دین یکی بود و آن هم اسلام بود. 

ان الدین عند الله الاسلام  همانا دین در نزد خدا آیین اسلام است.

پیام: قرآن کریم دین خدا را از آدم تا خاتم یک جریان پیوسته معرفی می‌کند و یک نام روی آن می‌گذارد و آن «اسلام» ست چون حقیقت دین دارای ماهیتی است که بهترین معرف آن لفظ اسلام است.

آیه‌ی 4 ابراهیم:  «و ما ارسلنا من رسول البلسان قومه لیبین لهم» ما هیچ پیامبری را نفرستادیم جز به زبان قومش تا بتوانند برای آنان به روشنی بیان کند.

1) یکی از علل آمدن پیامبران متعدد این بوده است که آنها می خواستند دین الهی را در خور فهم و اندیشه انسان های دوران خود بیان کنند و متناسب با درک آنان سخن گویند. (پایین بودن سطح درک انسان­های اولیه از علل ارسال پیامبران متعدد)

2) یک پیامبر زمانی می‌تواند موضوعی را به روشنی برای مردم بیان کند که بتواند در خور فهم آنان و به زبان خودشان با آنها سخن گوید.

3) عبارت «و ما ارسلنا من رسول» بیانگر حجت ظاهری خداوند بر مردم یعنی هدایت ویژه انسان است.

پیامبر اکرم نیز در این باره فرموده‌اند «نحن معاشر الانبیاء امرنا ان نکلم الناس علی قدر عقولهم » ما انبیاء مامور شده‌ایم که با مردم به اندازه عقلشان سخن بگوییم.

پیام حدیث: سطح تعلیمات انبیاء وابسته به میزان درک و فهم انسان های هر زمان داشته است.

آیه‌ی 124 انعام: «الله اعلم حیث یجعل رسالته» خدا داناتر است که پیامبری خویش را در کجا قرار دهد.

1 -  خداوند در جواب کسانی که می گفتند ما هرکز به رسولان ایمان نمی‌آوریم مگر اینکه همانند آنچه به آنها داده شده است به ما هم بدهند چنین پاسخی را عرضه کرده است.

2 -  بیانگر علم خداوند به ویژگی­هایی از قبیل علم و عصمت در کسانی است که آنان را جهت پیامبری مبعوث می­فرماید.

* آیه 40 احزاب: «ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول الله و خاتم النبیین و کان الله بکل شیء علیما» محمد (ص) پدر هیچ یک از مردان شما نیست ولیکن فرستاده خدا و پایان بخش پیامبران است و خدا به هر چیزی داناست.

1 -  قرآن پیامبر اسلام (ص) را آخرین فرستاده الهی معرفی می‌کند (ختم نبوت)

2-  ارتباط معنایی دارد با حدیث منزلت زیرا در آن حدیث نیز موضوع ختم نبوّت بیان گردیده است.

3 -  دین الهی با ختم نبوت در عالی­ترین سطح و کاملترین محتوا و با رعایت نیاز انسان­ها در آینده در قالب قرآن کریم بر پیامبر (ص) نازل شد و در اختیار بشریت قرار گرفت.

حدیث: پیامبر اکرم(ص) به حضرت علی (ع) می‌فرمود

«تو برای من به منزله هارون برای موسی هستی با این تفاوت که پس از من پیامبری نخواهد آمد»

1) شان و مرتبه حضرت علی (ع)    2) ختم نبوت

* آیه شریفه‌ی 9 حجر: «انا نحن نزلنا الذکر و انا له لحافظون» بی تردید ما خود این قرآن را نازل کردیم و قطعا ما خود نگهدار آنیم.

1-  حفظ قرآن کریم از تحریف در پرتو عنایت الهی و اراده‌ی خداوندی که از علل ختم نبوت است. (ارتباط مفهومی  دارد با این بیت: من کتاب و معجزت را حافظم / بیش و کم کن را ز قرآن مانعم)

حدیث پیامبر اکرم (ص) «لا ضرر و لا ضرار فی الاسلام» اسلام با ضرر دیدن و ضرر رساندن مخالف است این سخن به صورت یک قاعده در آمده و بسیاری از مقررات اسلامی را کنترل می‌کند مثلا روزه‌ی ماه رمضان بر هر مکلفی واجب است اما اگر این روزه برای شخصی ضرر داشته باشد بر او حرام  می‌گردد. همچنین استفاده شخصی از امکانات خصوصی مانعی ندارد اما اگر سبب آزاد دیگران شود حرام است.

اندیشه و تحقیق درس سوم

* آیه‌ی شریفه 6 حمد «اهدنا صراط المستقیم» ما را به راه راست هدایت کن.

* آیه شریفه‌ی : 101 آل عمران: «و کیف تکفرون و انتم تتلی علیکم ایات الله و فیکم رسوله و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم» و چگونه کافر خواهید شد در صورتی که برای شما آیات خدا تلاوت می‌شود و پیغمبر خدا میان شماست و هر کس به دین خدا متمسک شود محققاً به راه راست هدایت یافته است.

مقایسه دو آیه: 1- کسی می‌تواند به صراط مستقیم هدایت شود که به دین و کتاب خدا چنگ زند و به خدا تمسک جوید یعنی راه رسیدن به صراط مستقیم، پیروی از خداوند و تمسک به اوست.

2 - هدایت شدن به راه راست معلول تمسک جستن به خداوند است.

3- توحید عملی یا عبادی (و من یعتصم بالله فقد هدی الی صراط مستقیم).

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دین و زندگی 3 - تست­های درس 3

1) پیام آیه شریفه (کبر علی المشرکین ما تدعوهم الیه.......) این است که  ..............(انسانی 87)

الف) استکبار مشرکان با دعوت توحیدی انبیاء افزودن می‌گردد.                          ب) کبریایی مشرکان، مانع قبول دعوت پیامبران گرامی اسلام، بود.

ج) دعوت پیامبران الهی به ایمان به خدای یگانه، بر مشرکین، سخت و ناگوار می‌آید            

د) دعوت پیامبر گرامی اسلام، به برقراری قسط و عدل، بر  مشرکین، سخت و ناگوار می‌آید.

2) پیام آیه ی شریفه‌ی «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم.....» این است که .............. معلول................ بوده است. (هنر 88)

الف) وحدت دعوت انبیاء- فطرت و احد انسان ها                                              ب) تعدد انبیاء- پایین بودن سطح درک انسان ها

ج) تعدد انبیاء- لزوم استمرار در دعوت و ترویج پیوسته‌ی آن                              د) وحدت دعوت انبیاء- لزوم استمرار در دعوت و ترویج پیوسته‌ی آن

3) با توجه به اینکه خداوند یک دین برای انسان ها فرستاده است منشاء اختلاف و چند دینی چیست. (زبان 88)

الف) دسته ای از مبلغان دینی و مذهبی که با آمدن پیامبر جدید در مقابل دعوت او ایستاده و او را به عنوان پیامبر نپذیرفته‌اند.

ب) به علت ابتدایی بودن سطح فرهنگ و زندگی اجتماعی و عدم توسعه کتاب تعلیمات انبیاء قبلی به تدریج فراموش گردید.

ج) آمدن پیامبران متعدد برای این بوده که آن ها دین الهی را در خور فهم و اندیشه ی انسان های دوران خود بیان کنند.

د) تعدد پیامبران به معنای تعدد و اختلاف در دین و اصول دعوت آنان نیست بلکه تبلیغ یک دین در شرایط متفاوت است.

4- پاسخ گویی به نیازهای جدید که سابقه قبلی در جامعه اسلامی نداشته است» و قاعده ی «لا ضرر و لاضرار فی الاسلام» به ترتیب بیانگر کدام یک از راه های پاسخ گویی به نیاز های زمانه است (ریاضی 87)

الف) وجود قوانین تنظیم کننده- اختیارات حاکم و نظام اسلامی                          ب) اختیارات حاکم و نظام اسلامی- وجود قوانین تنظیم کننده

ج) تقدم روح و معنا بر ظاهر- توجه به نیازهای ثابت و پایدار انسانی                     د) توجه به نیازهای ثابت و پایدار انسانی- تقدم روح و معنا بر ظاهر

5) با توجه به آیه 19 سوره‌ی آل عمران (ان الدین عندالله الاسلام و مااختلاف الدین اوتو الکتاب .............) علت اختلاف اهل کتاب کدام مورد بود؟ (انسانی 88)

الف) یهودیان و مسیحیان هر کدام مردم را به راه خود دعوت می‌کردند.

ب) چون تعلیمات پیامبر قبلی یا از بین رفته بود و یا تخریب کلی شده بود.

ج) چون جهل داشته‌اند از روی ستم و تجاوز این اختلاف را به راه انداختند.

د) با این که علم داشتند از روی ستم و تجاوز این اختلاف را به راه انداختند.

6) «نیاز انسان به عدالت»،«نیاز انسان به دفاع از خویشتن» و نیاز انسان به کنترل غرائز به وسیله‌ی اخلاق» به ترتیب، موصوف به کدام وصف‌اند (انسانی 88)

الف ) متغیر با قانون متغیر- متغیر با قانون ثابت- متغیر با قانون ثابت         ب) ثابت با قانون ثابت- ثابت با قانون متغیر- ثابت با قانون ثابت

ج) ثابت با قانون متغیر- متغیر با قانون ثابت- ثابت با قانون ثابت              د) متغیر با قانون ثابت- ثابت باقانون ثابت- متغیر با قانون ثابت

7) مصونیت از گناه و اشتباه برای پیامبران که همواره آنان، «الگوی عملی پیروان خود می‌شدند..............(علوم تجربی 88)

الف) نتیجه مراقبت خاص خداوند در گرفتاری‌ها و لغزش‌ها می‌باشد.   ب) معلول الطاف الهی به پیامبران است که چنان مقام را به دنبال دارد.

ج) معلول اختیار، ایمان، تقوا و بینش عمیقی که از آن برخوردار هستند، می‌باشد.

د) نتیجه مراقبت یک مانع بیرونی مانند ملائک از ارتکاب گناه و خطا می‌باشد.

8) پیام آیه شریفه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم» مبیّن کدام یک از دلایل تعدد انبیای الهی، ضمن وجود و قبول یک برنامه می باشد. (زبان 87)

الف) عدم بلوغ عقلی و آمادگی کامل برای دریافت و پذیرش فرمان خداوند.

ب) دست خوش تحریف قرار گرفتن تعلیمات انبیای الهی در طول زمان

ج) پایین بودن سطح درک و فهم انسان‌های هم زمان با نبوت رسولان

د) وقفه ناپذیری و استمرار دعوت توحیدی رسولان به منظور اتمام حجت بر انسان.

9) «عصمت پیامبران در اجرای فرمان‌های الهی» و «عصمت پیامبران در مقام تعلیم و تبیین دین» و «عصمت آنان در دریافت و ابلاغ وحی» به ترتیب، کدام پی‌آمدها را به دنبال دارد (هنر 87)

الف) مقام الگویی- جلب اعتماد- امکان هدایت                  ب) جلب اعتماد- مقام الگویی- امکان هدایت

ج) امکان هدایت- جلب اعتماد- مقام الگویی                     د) جلب اعتماد- امکان هدایت- مقام الگویی

10) «مقام الگویی پیامبران» و «جلب اعتماد دیگران به خود» و «فراهم کردن زمینه های هدایت مردم» به ترتیب مربوط به برخورداری از عصمت در مقام .......... و............و............ می‌باشد. (ریاضی 88)

الف) عمل به فرمان الهی- دریافت و ابلاغ وحی- تعلیم و تبیین دین      ب) دریافت و ابلاغ وحی- عمل به فرمان الهی- تعلیم و تبیین دین

ج) دریافت و ابلاغ وحی- تعلیم و تبیین دین- عمل به فرمان الهی         د) عمل به فرمان الهی- تعلیم و تبیین دین- دریافت و ابلاغ وحی

11) پیام آیه شریفه ی «الله اعلم حیث یجعل رسالته» پاسخی است به کسانی که (هنر 86)

الف) درخواست انبیاء و دعوت رسولان را به دلیل فردی از جنس خود بودن، نمی‌پذیرند.

ب) خود را در جایگاهی غیر از آنچه بودند، معرفی می‌کردند و بر رسولان، فخر فروشی می‌کردند.

ج) می‌گفتند: هرگز به رسولان ایمان نمی‌آوریم مگر اینکه همانند آن‌چه به آن‌ها داده شده ، به ما هم بدهید.

د) بهانه‌گیری در عدم متابعت از رسولان را مقید به غذا خوردن و در میان مردم بودن رسولان مطرح می‌کردند.

12) با توجه به آیه شریفه‌ی «شرع لکم من الدین ما وصی به نوحا والذی اوحینا الیک و ما وصینا به ابراهیم و موسی و عیسی ان اقیموا الدین و لا تتفر قوا فیه کبر علی المشرکین ما تدعواهم الیه...» آن چه بر مشرکان، سخت و سنگین و بزرگ جلوه می‌کند، همان .............. می‌باشد (زبان 86)

الف) توجه به دعوت شرک زدایی و گرایش در قبول کلمه توحید       ب) برپا داشتن دین به محور فطرت و زدودن اختلاف از جامعه انسانی

ج) توجه به دعوت پیامبران اولوالعزم: نوح و ابراهیم و موسی و عیسی و محمد(ص)            د) بر پاداشتن دین بر محور تعقل و انجام عمل بر محور توصیه پیامبران الهی

13) باتوجه به آیه شریفه «و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم» علت آمدن پیامبران متعدد چیست و منشا اختلاف و چند دینی کدام است؟ (هنر 86)

الف) استمرار در دعوت و ترویج پیوسته آن- دسته‌ای از رهبران دینی بودند که در مقابل دعوت پیامبران جدید مقاومت می‌کردند.

ب) استمرار در دعوت و ترویج پیوسته آن- سطح فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم و از بین رفتن تعلیمات پیامبران قبل

ج) پایین بودن سطح درک انسان‌های اولیه- سطح فرهنگ و زندگی اجتماعی مردم و از بین رفتن تعلیمات پیامبران قبل

د) پایین بودن سطح درک انسان‌های اولیه- دسته‌ای از رهبران دینی بودند که در مقابل دعوت پیامبر جدید مقاومت می‌کردند.

14) با توجه به آیه شریفه: «لا نفرق بین احد منهم و نحن له مسلمون» تحقق عدم تفرقه بین پیام آوران الهی، در آن است  که: (انسانی،86)

الف) همه پیامبران، برخوردار از مقام عصمت و الگو و اسوه نیکو برای انسان بوده‌اند.

ب) همه پیامبران، انسان های شایسته زمان خود در اخذ پیام خدا بوده‌اند.

ج) محتوای اصلی دعوت پیامبران، یکسان بوده است و همه آنان آورنده یک دین بوده ‌اند.

د) محتوای اصلی دعوت پیامبران، در هر زمان پاسخ گویی به نیازهای فطری انسان بوده است.

15) از دقت در این کلام پیامبر گرامی اسلام که فرمود: «نحن معاشر الانبیاء امرنا ان نکلم الناس علی قدر عقولهم» مفهوم می‌گردد که..... می باشد (تجربی 86)

الف) تکلم با مردم به زبان آنان، ماموریت نهاده شده بر دوش انبیاء       ب) رشد عقلی دادن به انسان های هر زمان، زمینه ساز هدایت آنان

ج) ماموریت نهاده شده بر دوش انبیاء در هر زمان، رشد عقلی دادن به انسان‌

د) میزان درک و فهم انسان‌های هر زمان، تاثیر گذار در سطح تعلیمات انبیاء

16) خداوند با تشخیص ویژگی........در پیامبر(ص) او را به رسالت مبعوث فرمود و رد جواب کسانی که می گفتند هرگز به رسولان ایمان نمی­آوریم مگر اینکه همانند آنچه به آن‌ها داده است به ما هم بدهد خداوند فرمودند (فنی و حرفه ای 86)

الف) معجزه و علم (این اعلم ما لا تعلمون)                          ب) علم و عصمت «این اعلم ما لا تعلمون)

ج) معجزه و علم- «الله اعلم حیث یجعل رسالته»                  د) علم و عصمت- «الله اعلم حیث یجعل رسالته»

17)با توجه به آیه 6 سوره حمد «اهدنا الصراط المستقیم» و آیه 101 سوره ی آل عمران «و من یعتصم الله فقد هدی الی صراط مستقیم» کدام مفهوم مستفاد می‌گردد.

الف) دین در نزد خدا اسلام است و تنها راه رسیدن به صراط مستقیم است.          ب) راه رسیدن به صراط مستقیم پیروی از خداوند و تمسک به اوست.

ج) راه رسیدن به صراط مستقیم خدا را پرستیدن و از او یاری خواستن است.                 د) پیامبران مامور شدند که مردم را در راه رسیدن به صراط مستقیم هدایت کنند.

18) مفهوم آیه کریمه «ان الدین عندا... الاسلام» دین در نزد خدا اسلام است کدام مطلب است.

الف) در تمام دوره‌ها دین خدا با این نام خوانده شده است.                 ب) این نام در میان مردم معروف بوده و با آن آشنا بوده‌اند.

ج) نام دین پیامبر آخر الزمان حضرت محمد (ص) اسلام نامیده شده است. د) حقیقت دین دارای ماهیتی است که بهترین معرف آن فقط اسلام است.

19) به فراموشی سپرده شدن تدریجی تعلیمات انبیاء که ضرورت تجدید نبوت را در طول تاریخ رسالت، ایجاب می‌کرد............ بود(ریاضی 86)

الف) معلول ابتدایی بودن سطح فرهنگ و زندگی اجتماعی و عدم توسعه کتابت

ب) معلول پایین بودن  سطح درک انسان‌ها و عدم توانایی آنان در گرفتن برنامه کامل زندگی

ج) علت پایین بودن سطح درک انسان ها و عدم توسعه کتابت و وضع زندگی اجتماعی آنان

د) علت پایین بودن سطح فرهنگ و عدم توانایی انسان‌ها در گرفتن برنامه کامل زندگی

20) کدام مورد از عوامل اصلی «ختم نبوت و عدم تحریف کتاب آسمانی است.»

الف)ویژگی شخصیتی منحصر به فرد پیامبر گرامی اسلام در حفظ کتاب آسمانی

ب) بلوغ فکری بشر در حفظ کتاب آسمانی و دریافت یک نقشه کلی برای مسیر خود

ج) ویژگی‌های علمی منحصر به فرد قرآن کریم و قطعی الصدور بودن آیات آن

د) پیشرفت‌های علمی بشر در فهم اسرار عالم و حمایت‌های مستقیم عالم غیب

 

دین و زندگی 3 درس چهارم

آیات شریفه 23 و 34 بقره: * و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتو بسوره من مثله و ادعوا شهداءکم من دون الله ان کنتم صادقین فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوالنار التی و قودها الناس و الحجاره اعدت للکافرین.

و اگر شک دارید درباره آنچه بر بنده خویش نازل کردیم پس سوره­ای مانند آن بیاورید و شاهدان خود را غیر خدا فراخوانید اگر راست می­گویید پس اگر نکردید و هرگز نمی­توانید پس بترسید از آتشی که هیزمش آدمیان و سنگهاست که برای کفار آماده شده است.

1)       تحدی قرآن (یعنی عدم قدرت و توان جهانیان از آوردن سوره­ای مثل قرآن)

2)       جاودانگی اعجاز قرآن

3)       عبارت « فان لم تفعلوا و لن تفعلوا» که بیانگر عجز و ناتوانی انسان­ها در آوردن سوره­ای مانند سوره­های قرآن می­باشد نشان می­دهد که قرآن معجزه است.

4)       هیزم­های دوزخ، آدمیان و سنگ­هاست «النار التی و قودها الناس و الحجاره».

5)       آسان­ترین راه برای غیرالهی نشان دادن اسلام و قرآن کریم آوردن سوره­ای مشابه یکی از سوره­های این کتاب الهی بود.

آیه شریفه 82 نساء: * افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا : آیا در قرآن تدبر نمی­کنند و اگر از نزد غیر خدا بود در آن ناسازگاری بسیار می­یافتند

1)       میان هیچ یک از رهنمودهای قرآن تعارض و ناسازگاری نیست بلکه همگی هماهنگ با هم و مؤید یکدیگرند.

2)     اگر چه قرآن به تدریج نازل شده است ولی دارای انسجام درونی است (انسجام درونی در عین نزول تدریجی ) که از نشانه­های محتوایی و معنایی اعجاز قرآن کریم است.

3)     انسان هنگامی می­تواند به هماهنگی آیات و عدم تعارض آنها پی ببرد که در قرآن تدبّر کند و متوجه شود که آن حتّی دقیق­تر از اعضای یک هیئت یا اجزای یک درخت است.

آیه شریفه 48 عنکبوت: * و ماکنت تتلوا من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذا لارتاب المبطلون: و پیش از ان هیچ نوشته ای نمی­خواندی و با دست خود آن را نمی­نوشتی که در آن صورت کجروان به شک می­افتادند.

1) امی بودن رسول خدا (ص).

2) آیه ارتباط مفهومی دارد با بیت: نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت / به غمزه مسأله آموز صد مدرس شد.

3) اگر رسول خدا (ص) قبل از بعثت دارای سواد خواندن و نوشتن می­بود کجروان به شک می­افتادند.

اولین آیات نازل شده بر پیامبر اکرم آیات اول سوره علق بوده است

آیات شریفه 1 تا 5 سوره علق: * اقرا باسم ربک الذی خلق * خلق الانسان من علق* اقرا و ربک الاکرم* الذی علم بالقلم:  بخوان به نام پروردگارت که آفرید انسان را از خون بسته­ای آفرید بخوان که پروردگارت از همه کریمتر است همان که به وسیله قلم آموخت

1) اشاره ای به امی بودن رسول خدا

2)‌ آیه اشاره دارد به اهمیت علم­آموزی و دانش که از معیارهای رسول خدا برای بنیان گذاری پایه­های تمدّن اسلامی است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دین و زندگی 3 تست­های درس چهارم

1) کدام آیه امی بودن پیامبر را نشانی بر اعجاز جاودانه او، معرفی می­کند (ریاضی 88)

الف) افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا      ب) و ما کُنت تتلو من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذا لارتاب المبطلون

ج) فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس و الحجاره اعدت للکافرین

د) و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله و ادعوا شهداء کم ان کنتم صادقین

2) پیام کدام آیه «انسجام درونی انسان، در عین نزول تدریجی» قرآن است (هنر 87)

الف) و ادعوا شهدا ءکم من دون الله ان کنتم صادقین                                                           ب) و ان کنتم فی ریب مما نزلنا فاتوا بسوره من مثله.

ج) فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس و الحجاره اعدت للکافرین               د) افلا یتدبرون القرآن من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا

3) موضع گیری سران مکه و بزرگان قریش در برابر دعوت پیامبر اسلام (ص) که مانع ورود مردم به خانه پیامبر و مانع استماع آیات شریفه قرآن می شدند خود نشانه­ای بر ..... قرآن کریم است (تجربی 87)

الف) اعجاز محتوایی و معنایی                    ب) اعجاز لفظی و ظاهری         ج) تأثیر ناپذیری و عدم تبعیت         د) انسجام درونی در عین نزول تدریجی

4) با توجه به آیه شریفه (و ان کنتم فی ریب مما نزلنا فاتوا بسوره من مثله و ادعوا شهداء کم ان کنتم صادقین) کدام مطلب برای همیشه از شکاکان نبوت پیامبر اسلام سلب شده است (ریاضی 87)

الف) تقوی و پرهیز از نافرمانی خداوند                                                       ب) قدرت و توان جمع آوری گواهان       

ج) راست گو بودن ادعاهایشان                                                                  د) قدرت و توان آوردن سوره­ای مثل قرآن

5) با توجه به اینکه «قرآن، کتاب دیروز، امروز و فرداهای انسانهاست و «قرآن اگر از نزد غیر خدا می­بود در آن ناسازگاری بسیار می­یافتند به ترتیب بیانگر کدام جنبه از نشانه­های محتوایی و معنایی است (زبان 88)

الف) تازگی و شادابی دائمی جامعیت و همه جانبه بودن                          ب) تأثیر پذیری و تبعیت نکردن - جامعیت و همه جانبه بودن

ج) تازگی و شادابی دائمی انسجام درونی در عین نزول تدریجی                              د) تأثیر پذیری و تبعیت نکردن - انسجام درونی در عین نزول تدریجی

6) موضوعات متنوعی مانند توحید، معاد، انسان، نظام خلقت و مسائلی دیگر در قرآن حاکی از ....... قرآن است و خداوند در خصوص این ویژگی می­فرماید ... (انسانی 87)

الف) انسجام درونی در عین نزول تدریجی (افلا یتدبرون القرآن من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا)

ب) انسجام درونی در عین نزول تدریجی (و ما کنت تتلوا من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذا لارتاب المبطلون)

ج) تأثیرناپذیری و تبعیت نکردن از عقاید زمانه (افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا)

د) تأثیرناپذیری و تبعیت نکردن از عقاید زمانه (و ما کنت تتلوا من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذا لارتاب المبطلون)

7) از دقت در آیه شریفه (و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فأتو بسوره من مثله و ادعوا شهداء کم من دون الله ان کنتم صادقین فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس و الحجاره اعدت للکافرین) به موضوع .... پی می­بریم (هنر 88)

الف) خاتمیت نبوت پیامبر اسلام                                                                                 ب) جاودانگی و سندیت برگرفته از قرآن

ج) سندیت و حی الهی در طول زمان                                                          د) جاودانگی اعجاز پیامبر اسلام

8) شعر « نگار من که به مکتب نرفت و خط ننوشت / به غمزه مسأله آموز صد مدرس شد.» بیانگر کدام مورد است (زبان 86)

الف) فان لم تفعلوا و لن تفعلوا فاتقوا النار التی وقودها الناس و الحجاره         ب) افلا یتدبرون القرآن و لو کان من عند غیر الله لوجدوا فیه اختلافا کثیرا

ج) و ان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله و ادعوا شهداءکم        د) و ما کنت تتلوا من قبله من کتاب و لا تخطه بیمینک اذا لارتاب المبطلون

9) قرآن کریم در کدام آیه صریحا جنبه اعجاز و فوق بشری بودن خود را اعلام کرده است (هنر 80)

الف) قال ربنا الذی اعطی کل شیء خلقه ثم هدی                                       ب) و ما ارسلنا من رسول الا بلسان قومه لیبین لهم

ج) انا انزلنا علیک الکتاب للناس بالحق فمن اهتدی فلنفسه                            د) وان کنتم فی ریب مما نزلنا علی عبدنا فاتوا بسوره من مثله

10) کدام ویژگی، قرآن را از دیگر کتب آسمانی، ممتاز می­کند (تجربی 86)

الف) جاودانگی و سندیت بر نبوت پیامبر اکرم (ص)                                   ب) جاودانگی و پاسخ گویی بر نیازهای هر زمان انسان

ج) مصونیت از دستبرد تحریف و محفوظ ماندن به حفظ الهی                       د) سندیت بر نبوت پیامبر و پاسخ گویی بر نیازهای هر زمان انسان

11) این که قرآن کریم که کلام بشر است نه تنها پیشرفت زمانه آن را کهنه نمی­کند بلکه افق های جدیی از حکمت و معرفت قرآنی را به روی جویندگان حقیقت می­گشاید بیانگر کدام ویژگی از اعجاز معنایی قرآن است

الف) جامعیت و همه جانبه بودن                 ب) تازگی و شادابی دائمی        ج) تبعیت نکردن از فرهنگ زمانه                           د)انسجام درونی در عین نزول تدریجی

 

 

 

دین و زندگی 3- درس پنجم (گستره ی رسالت پیامبر)

* آیه‌ی شریفه 30 رعد: ﴿کذالک ارسلناک فی امه قد خلت من قلبها امم لتتلو علیهم الذی اوحینا الیک و هم یکفرون بالرحمن قل هو ربی لا اله الا هو علیه توکلت و الیه متاب این چنین فرستادیم تو را در امتی که پیش از ایشان مردمان دیگری بودند تا بر آنان بخوانی چیزی را که وحی فرستادیم به سوی تو در حالی که آنان کافر می‌شوند به خدای بخشنده و بگو اوست پروردگار من، نیست خدایی مگر او بر او توکل کردم و بازگشت من به سوی اوست.

1) عبارت «و هم یکفرون بالرحمن» عکس­العمل مخالفان را هنگام انجام اولین قلمرو رسالت بیان می‌کند.

2) قلمرو اول رسالت یعنی دریافت وحی و رساندن آن به مردم

3) عبارت «کذالک ارسلناک.... هدایت ویژه انسان از طریق حجت ظاهر (رسول)

4) عبارت «علیه توکلت» توکل در حیطه­ی توحید عملی[1].

5) در عبارت «قل هو ربّی لا اله الّا هو»، «ربّی» به توحید در ربوبیّت اشاره دارد و « لا اله الّا»‌ در حیطه­ی توحید ذاتی و توحید عملی است.

* آیه شریفه‌ی 164 آل عمران: ﴿ لقد من الله علی المومنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلو علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین. به حقیقت منت گذاشت خدا بر مومنین که در میانشان رسولی برانگیخت از خودشان که بخواند برایشان آیات او را  و پاک کند آن‌ها را و بیاموزد به آن ها کتاب و حکمت را، اگر چه از قبل در گمراهی آشکار بودند.

1) اشاره به قلمرو دوم رسالت در زمینه تعلیم و تبیین دین (مرجعیت علمی) دارد. «یعلمهم الکتاب و الحکمه»

2)‌ منّت خداوند بر مؤمنان این است که رسولی از خودشان در میانشان برانگیخت.

3) تزکیه مردم مقدّم بر تعلیم کتاب و حکمت آمده است و این مطلب بیانگر اهمیّت تذهیب نفس است. «یزّکیهم و یعلمهم الکتاب»

4) هدایت ویژه انسان از طریق حجت ظاهر (رسول).

5) سه مسئولیت ذکر شده برای پیامبر در این آیه به ترتیب عبارتند از تلاوت آیات، تزکیه و تعلیم کتاب و حکمت.

* حدیث امام باقر (ع) (بنی الاسلام علی خمس علی الصلاه و الزکاه و الصوم و الحج و الولایه و لم یناء بشی کما نودی بالولایه) اسلام بر پنج پایه استوار است بر نماز و زکات و روزه و حج و ولایت و آن طور که به ولایت دعوت شده به چیز دیگر دعوت نشده است.

1) اشاره به ولایت ظاهری یعنی قلمرو سوم که همان ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانین الهی است دارد.

2) این حدیث از اهمیت بسیار بالای ولایت حکایت می‌کند زیرا وقتی ولایت و حکومت اسلامی تشکیل شود فرصت برای اجرای احکام دین از جمله نماز، زکات، روزه و حج فراهم می‌شود و مردم اعمال خود را در سایه ولایت الهی انجام می‌دهند.

3)‌ حکومت و نظام اسلامی، یکی از اجزاء مهم دین اسلام است و بدون آن جامعه مورد نظر اسلام برپا نمی­شود.

* آیه‌ی ﴿شریفه‌ی 15 شوری (اندیشه و تحقیق): فلذلک فادع و استقم کما امرت و لا  تتبع اهواء هم و قل امنت بما انزل الله من کتاب و امرت لاعدل بینکم ...

تو همه را به (دین اسلام) دعوت کن و چنان که ماموری پایداری کن و پیرو هوای نفس ایشان مباش و بگو من به کتابی که خدا فرستاده ایمان آورده ام و مامورم میان شما به عدالت حکم کنم.

1) ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانین الهی (قلمرو سوم رسالت)

2) ولایت ظاهری، عدالت اجتماعی

3) بیانگر ضرورت تشکیل حکومت اسلامی است زیرا پیامبر مامور اجرای عدالت است و انجام این وظیفه بدون تشکیل حکومت اسلامی میسر نیست.

4) عبارت‌ «و لا تتبّع اهوائهم» نهی از شرک عملی خفی (تبعیّت از هوای نفس خود یا دیگران همان شرک عملی خفی است).

*آیه شریفه‌ی 32 آل عمران ﴿ قل اطیعوا الله و الرسول فان تولوا فان الله لا یحب الکافرین

بگو اطاعت کنید خدا و رسول را پس اگر روی بر تابند همانا خدا کافران را دوست ندارد.

1) ضرروت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت

2) قلمرو سوم رسالت ولایت و سرپرستی جامعه برای اجرای قوانین الهی (ولایت ظاهری)

3) کافر شدن و بی نصیبی از محبت خداوند معلول روی برتافتن از اطاعت خدا و پیامبر است.

4) عبارت «اطیعوا الله و الرسول» توحید عملی یا عبادی.

5) اطاعت از پیامبر (ص) در طول اطاعت از خداست پس رفتار و گفتار پیامبر (ص) حجّت است.

* آیه شریفه‌ی 36 احزاب ﴿و ما کان لمومن و لا مومنه اذا قضی الله و رسوله امراً ان یکون لهم الخیره من امرهم و من یعص الله و رسوله فقد ضل ضلالا مبینا

بر هیچ مرد و زن مومنی روا نیست که چون خدا و پیامبر او به کاری فرمان دهد در کارشان به میل خود عمل کنند و کسی که خدا و پیامبرش را نافرمانی کند پس به تحقیق در گمراهی آشکار افتاده است.

1) اشاره به ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت دارد.

2) ولایت و سرپرستی برای پیامبر و امامان علیهم السلام در اجرای قوانین الهی

3) ولایت ظاهری (قلمرو سوم رسالت)

4) بکار رفتن «مؤمن» و «مؤمنه» در کنار هم بیانگر این است که اطاعت از خدا و رسول (ص) اختصاص به جنس خاصی ندارد و زن و مرد در آن یکسانند.

آیه شریفه 257 بقره﴿  الله ولی الذین امنوا یخرجهم من الظلمات الی النور و الذین کفروا اولیاء هم الطاغوت یخرجونهم من النور الی الظلمات اولئک اصحاب النار هم فیها خالدون. خداوند سرپرست مومنان است و آنان را از تاریکی‌ها به سوی روشنایی بیرون می‌آورد و کافران، اولیاءشان طاغوت­هایند که از نور به تاریکی‌هایشان می‌برند آن‌ها دوزخی‌اند و در آن ماندگارند.

1) اخراج از تاریکی به سوی نور نصیب کسانی می‌گردد که به خدا ایمان آورده و سرپرستی او را بپذیرند.

2) آنان که فرمان الهی را نپذیرند تحت سرپرستی طاغوت قرار می‌گیرند و از نور به تاریکی‌ها برده شده و برای همیشه به عذاب گرفتار خواهند شد.

3) قبول ولایت الهی به زمان خاصی مربوط نمی شود و هر کس در هر زمان با پذیرش ولایت الهی، هدایت می‌شود.

4)‌ در مجموع اشاره دارد به ضرورت پذیرش ولایت الهی و دوری از حکومت طاغوت در راستای ولایت ظاهری.

آیه‌ی شریفه‌ی 141 نساء﴿ ولن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا

و خدا هرگز برای کارفان راهی (برای تسلط) بر مومنان ننهاده است.

1) حفظ استقلال جامعه اسلامی

2) از نتایج ارزشمند تشکیل حکومت اسلامی و دادن سرپرستی جامعه به رسول خدا و جانشینان بر حق ایشان در همه زمان ها تحقق یکی از مهم‌ترین فرمان‌های خداوند یعنی حفظ استقلال جامعه است.

3)  وقتی حکومت اسلامی، با آن رهبری که خداوند معین فرموده تشکیل می شود می تواند روابط سیاسی، تجاری و فرهنگی را به گونه ای تنظیم کند که جامعه اسلامی استقلال خود را حفظ کند و بیگانگان راهی برای تسلط بر مسلمانان نیابند.

4) آیه در رابطه با یکی از قوانین تنظیم­کننده به نام «نفی سبیل» است.

* بیت: در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم            لطف آنچه تو اندیشی حکم آنچه تو فرمایی

پیام) ولایت معنوی (زیرا زبان حال مومنان حقیقی است که به خدای خود می‌گویند خدایا آن گونه که خودت می پسندی ما ا تربیت کن و هدایت نما.

* حدیث حضرت علی (ع) رسول خدا دری از علم را به روی من گشود که از آن هزار در دیگر گشوده می‌شد.

1) ولایت معنوی رسول خدا (ص)  بر روح و جان حضرت علی در رساندن او به کمال و تقرب الهی.

2) گشودن هزار در علم، از طریق آموختن معمولی نبود.

پاورقی صفحه 75 کتاب آیه شریفه 62 تا 64 یونس﴿ الا ان اولیاء لله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون الذین امنوا و کانوا یتقون لهم البشری فی الحیوه الدنیا و فی الاخره

آگاه باشید (دوستان و ) اولیای خدا نه ترسی دارند و نه غمگین می‌شوند همانا که ایمان آوردند و از (مخالفت فرمان خدا) پرهیز می‌کردند در زندگی دنیا و  آخرت شاد و مسرورند.

1) بیانگر ولایت معنوی (بالاترین قلمرو رسالت پیامبر اکرم)

2) رهایی از هراس و اندوه برای کسانی است که ولایت معنوی خداوند را پذیرفتند و واسطه فیض و رحمت او شدند.

 

دین و زندگی 3 تست­های درس پنجم

1) از دقت در کدام آیه «ولایت و سرپرستی برای پیامبر و امامان علیهم السلام در اجرای قوانین الهی» مفهوم می‌گردد. (علوم تجربی 88)

الف) یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته

ب) لقد منّ الله علی المومنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلو علیهم آیاته

ج) و ما کان لمومن و لا مومنه اذا قضی الله و رسوله امرا ان یکون لهم الخیره

د) کذلک ارسلناک فی امه قد خلت من قبلها امم لتتلو علیهم الذی اوحینا الیک

2) آیه شریفه ﴿ قل امنت بما انزل الله من الکتاب و امرت لا عدل بینکم ... و حدیث شریف: «و لم یناد بشی کما نودی بالولایه» به ترتیب بیانگر کدام قلمرو رسالت است (هنر 88)

الف) ولایت ظاهری- ولایت ظاهری   ب) ولایت معنوی- ولایت معنوی   ج) ولایت ظاهری- ولایت معنوی   د) ولایت معنوی- ولایت ظاهری

3) پیام آیه شریفه‌ی «آگاه باشید که بر دوستان خدا نه بیمی است و نه آنان اندوهگین می‌شوند» رهایی از هراس و اندوه برای کسانی است که (تجربی 87)

الف) با تسلیم در برابر مرجعیت علمی، مقدمات جذب و ولایت الهی را فراهم نمودند

ب) مشمول ولایت معنوی خداوند و واسطه فیض و رحمت او شدند.       ج) مشمول ولایت ظاهری خداوند و واسطه‌ی فیض و رحمت او شدند.

د) ولایت خداوند متعال را بر وجود خود پذیرفته‌اند و تحت تربیت او به هدایت رسیدند.

4) قرآن کریم اخراج از ظلمت به سوی نور را نصیب افرادی قرار می دهد که .......... و........... باشند. (ریاضی 87)

الف) فرمان الهی را بپذیرند- به خدا ایمان آورده                      ب) فرمان الهی را بپذیرند- تفقه در دین داشته

ج) خدا سرپرست آنان باشد- به خدا ایمان آورده                      د) خداوند سرپرست آنان باشد- تفقه در دین داشته

5) آیات شریفه ﴿ولن یجعل الله للکافرین علی المومنین سبیلا و ﴿ اذا قضی الله و رسوله امراً ان یکون لهم الخیره من امرهم به ترتیب به کدام قلمرو و رسالت دلالت می‌کند (انسانی 88)

الف) استقلال جامعه اسلامی- ولایت معنوی                           ب) جامعیت دین اسلام- ولایت ظاهری

ج) استقلال جامعه اسلامی- ولایت ظاهری                              د) جامعیت دین اسلام- ولایت معنوی

6) برترین و بالاترین قلمرو رسالت پیامبر اکرم (ص) ولایت .........است که فهم آن، مرهون گشایش ..............می‌باشد. به واسطه این ولایت، پیامبر اکرم (ص) واسطه .................می‌گردد. (انسانی 87)

الف) معنوی- قفل جهل از درون- فیض و رحمت الهی و تجلی بخش اسماء و صفات خداوند.

ب) معنوی- شهود عالم غیب- فیض و رحمت الهی و تجلی بخش اسماء و صفات خداوند.

ج) تکوینی- شهود عالم غیب- همه خیرات برکات مادی و معنوی به انسان و سایر مخلوقات

د) تکوینی- قفل جهل از درون- همه خیرات برکات مادی و معنوی به انسان و سایر مخلوقات.

7) با توجه به آیه شریفه‌ی «قل اطیعوا الله و الرسول فان تولوا فان الله لا یحب الکافرین» کدام مفهوم مستفاد می‌گردد (انسانی 86)

الف) کفار با کفر خود زمینه‌ی بی نصیب ماندن از محبت خدا را فراهم می‌کنند.

ب) کفار با کفر خود مانع ورود شعاع محبت خدا به وجود تاریک خویش می‌شوند.

ج) کافر شدن و بی نصیبی از محبت خداوند، معلول روی بر تافتن از اطاعت خدا و پیامبر است.

د) کافر شدن و بی نصیبی از لطف غیر محدود خداوند موجب روی برتافتن از اطاعت خدا و پیامبر است.

8) با توجه به حدیث حضرت علی (ع) که فرمودند «رسول خدا دری از علم را به روی من گشود که از آن هزار در دیگر گشوده می‌شود بیانگر ................می‌باشد مطابق با این امر وجود پیامبر (ص) ............(هنر 86)

الف) مرجعیت علمی- واسطه همه خیرات و برکات مادی و معنوی به انسان‌هاست.

ب) ولایت معنوی- واسطه همه خیرات و برکات مادی و معنوی به انسان‌هاست.

ج) ولایت معنوی- اولین و معتبرترین مرجع علمی در گفتار و رفتار برای فهم عمیق آیات الهی است.

د) مرجعیت علمی- اولین و معتبرترین مرجع علمی در گفتار و رفتار برای فهم عمیق آیات الهی است.

9) حدیث امام باقر (ع) که فرمودند «بنی الاسلام علی خمس علی الصلاه و الزکاه و الصوم و ...»ناظر بر کدام قلمرو رسالت می‌باشد.
(فنی و حرفه‌ای 86)

الف) ولایت معنوی       ب) ولایت ظاهری         ج) مرجعیت علمی       د) جامعیت دین اسلام

10) کدام یک از عبارات قرآنی زیر بر مرجعیت علمی رسول خدا (ص) دلالت دارد؟

الف) کذلک ارسلناک فی امه قد خلت من قبلها امم لتتلوا علیهم الذی اوحینا الیک.

ب) لقد ارسلنا بالبینات و انزلنا معهم الکتاب و المیزان لیقوم الناس بالقسط

 ج) الا ان اولیاء الله لا خوف علیهم و لا هم یحزنون.

د) اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلوا علیهم ایاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمه.

11) یکی از مسئولیت‌های قرار گرفته بر دوش نبی اکرم (ص) دریافت وحی و رساندن آن به مردم است این مفهوم از کدام آیه به دست می‌آید (زبان 87)

الف) قل اطیعوا الله و الرسول فان تولوا فان الله لا یحب الکافرین.

ب) و ما کان لمؤمن و لا مؤمنه اذا قضی الله و رسوله امرا ان یکونَ لهم الخیره.

ج) و ما کنتَ تتلو من قبله من کتاب و لا تخطّه بیمینک اذا لارتاب المبطلون.

د) کذالک ارسلناک فی امه قد خلت من قبل‌ها امم لتتلو علیهم الذی اوحینا الیک.

 

دین و زندگی 3 -  درس ششم

*آیه شریفه 59 نساء ﴿ یا ایها الذین امنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم فان تناز عتم فی شی فردوه الی الله و الرسول ان کنتم تومنون بالله و الیوم الآخر ذلک خیر و احسن تاویلا

ای کسانی که ایمان آورده‌اید خدا را اطاعت کنید و پیامبر را و صاحبان امر که از شمایند و اگر در چیزی ستیزه و نزاع کردید آن را به خدا و پیامبر ارجاع دهید اگر ایمان به خدا و روز واپسین دارید که این بهتر است و سرانجام نیکوتر دارد.

1) هر مسلمانی در هر عصر و زمانی که زندگی می‌کند باید در کارهای خود فرمان بردار خداوند، پیامبر اکرم و ولی امر باشد چون با عبارت «یا ایها الذین آمنوا» شروع شده است.

2) اگر مسلمانان در زندگی اجتماعی خود به اختلاف و کشمکش دچار شدند، باید اختلاف خود را به خدا و رسولش ارجاع دهند و این از نشانه‌های ایمان آن‌ها به خدا و آخرت است. البته آشکار است که مراجعه به خداوند همان مراجعه به احکام و دستورهای اوست که در قرآن کریم آمده یا به وسیله­ی پیامبر اکرم (ص) بیان شده.

3) وقتی رسول خدا (ص) حضور ندارد باید به ولی امر مراجعه کرد که بر مبنای کتاب خدا و سنّت رسول خدا (ص) حکم می­کند.

4) منظور از ولی امر همان دوازده امام می­باشند که نام یکایک آنها به صورت صریح و دقیق در حدیث جابر آمده است.

*آیه شریفه‌ی 60 نساء ﴿ الم تر الی الذین یزعمون انهم بما انزل الیک یزعمون انهم امنو بما انزل الیک و ما انزل من قبلک یریدون ان یتحاکموا الی الطاغوت و قد امروا ان یکفروا به ویرید الشیطان ان یضلهم ضلالا بعیدا

آیا ندیدی کسانی را که گمان می‌کنند ایمان دارند به آنچه به سوی تو نازل شده و آن‌چه پیش از تو نازل گشته می‌خواهند داوری نزد طاغوت برند در حالی که فرمان دارند به او کافر باشند و شیطان می‌خواهد آن‌ها را گمراه کند گمراهی دور.

1) کسانی که می‌پندارند به دین خدا ایمان دارند اما به طاغوت مراجعه می‌کنند و حل مشکلات اجتماعی را از او می‌خواهند شیطان آنان را فریب داده است و در گمراهی آشکار به سر می‌برند.

2) ایمان پنداری، گره گشای مسائل اجتماعی انسان نیست.

*حدیث پیامبر اکرم (ص) (من مات و لم یعرف امام زمانه مات میته جاهلیه)

هر کس بمیرد و امام زمان خود را نشناخته باشد به مرگ جاهلی مرده است.

پیام) اهمیت شناخت امام زمان

*آیه شریفه 55 مائده ﴿ انما ولیکم الله و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الذکاه و هم راکعون ولی شما تنها خدا و رسول اوست و کسانی که ایمان آورده‌اند کسانی که نماز را بر پا می‌دارند و زکات می دهند در حالی که به رکوع رفته‌اند.

1) این آیه معروف است به آیه ولایت

2) بنابر مفاد این آیه، همان ولایت و سرپرستی که خداوند نسبت به مومنان دارد و پیامبر (ص) نیز از جانب او چنان ولایتی را دارا است حضرت علی (ع) نیز دارای همان ولایت است یعنی سرپرست و صاحب امتیاز مومنین بوده و در امور آن‌ها اولی به تصرف است.

3) البته سایر ائمه معصومین (ع) نیز مصداق آیه فوق می‌باشند به خصوص که آیه در مقام بیان صفت ولی با صیغه جمع سخن گفته است.

تذکر: پس از نزول آیه پیامبر (ص) برخاستند و در حالی که آیه را می‌خواندند با شتاب به مسجد آمدند و پرسیدند آیا کسی در حال رکوع صدقه داده است؟ لذا در جریان این واقعه، قرآن کریم یک معیار و ملاک را برای ولایت پس از پیامبر (ص) تعیین کرد و رسول خدا (ص) مصداق آن را به مردم نشان داد.

* آیه شریفه‌ی 33 احزاب ﴿ انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهرکم تطهیرا همانا خدا اراده کرده است که دور گرداند از شما اهل بیت، پلیدی و ناپاکی را، و شما را کاملا پاک و طاهر قرار دهد.

1) این آیه به آیه تطهیر معروف است.

2) این واقعه عصمت حضرت علی، حضرت فاطمه (س) و امام حسن (ع) و امام حسین (ع) را اعلام می‌کند.

3) اهل بیت به معنای خاص، یعنی اهلبیت مطهر و معصوم، فقط همین پنج نفر از خانواده پیامبرند و شامل افراد دیگر خانواده نمی‌شود زیرا وقتی ام سلمه خواست کنار آن‌ها قرار گیرد پیامبر اکرم (ص) به ایشان فرمود: «نه، تو همسر من هستی و عاقبت نیکویی داری اما اینان اهل بیت من‌اند.»

4) با توجه به این که اهل بیت معصوم‌اند، سخن و عمل آن‌ها معیار و ملاک است و اگر درباره‌ی احکام یا معارف نظری ارائه کردند آن نظر برای ما حجیت دارد و باید به آن عمل کنیم و آن را بپذیریم.

تذکر : برای اینکه مردم از این موضوع مطلع شوند پیامبر مدتها هر روز صبح هنگام رفتن به مسجد از در خانه فاطمه (س) می­گذشت و اهل خانه را «اهل­بیت» صدا می­زد و آیه تطهیر را می­خواند.

حدیث جابر

* جابربن عبدالله انصاری هنگامی که آیه‌ی 59 سوره‌ی نساء: « یا ایها الذین امنوا اطیعواالله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم ...» نازل شد، در مورد «اولوالامر» از پیامبر (ص) سئوال کرد، پیامبر خدا (ص) فرمود: «ای جابر، آنان جانشینان من و امامان بعد از من‌اند. نخستین آنان علی بن ابی طالب است و سپس به ترتیب: حسن بن علی، حسین بن علی، علی بن الحسین، محمد بن علی- که در تورات به باقر معروف است-  و تو در هنگام پیری او را خواهی دید و هر وقت او را دیدی، سلام مرا به اوبرسان.پس از محمد بن علی به ترتیب، جعفر بن محمد، موسی بن جعفر، علی بن موسی، محمد بن علی، علی بن محمد، حسن بن علی، و پس از ایشان فرزندش می‌باشد که هم نام و هم کنیه من است. اوست که از نظر‌ مردم پنهان می‌شود و غیبت او طولانی می‌گردد تا آن‌جا که فقط افرادی که ایمان راسخ دارند، بر عقیده‌ی به او باقی می‌مانند.»

1- این حدیث در توضیح آیه­ی اطاعت (نساء 59) آمده و به معرفی اولی­الامر پرداخته است.

2- پیامبر اسلام در این حدیث از امام زمان (عج) و غیبت طولانی او سخن گفته­اند و اینکه در این غیبت طولانی تنها مؤمنان به عقیده امامت او باقی می­مانند.

3- اسامی دوازده امام معصوم، لقب امام پنجم با عنوان باقر (ع)، طول عمر جابر، نام و کنیه­ی امام زمان (عج) و غیبت کبرای امام زمان (عج) مطالبی است که در این حدیث آمده است.

حدیث منزلت

* پیامبر اکرم (ص) بارها به علی (ع) فرمود: « انت منی بمنزله هارون من موسی الا انه لا نبی بعدی: تو برای من به منزله هارون برای موسی هستی؛ جز اینکه بعد از من پیامبری نیست»

1) شان و منزلت حضرت علی (ع) (به حدیث منزلت معروف است)

2) ختم نبوت

3) ارتباط مفهومی دارد با آیه­ی شریفه­ی «ما کانَ محمدٌ ابا احدٍ من رجالکم ولکن رسول­الله و خاتم­النبیین»

حدیث ثقلین

* پیامبر اکرم (ص) ( به طور مکرر، از جمله در روزهای آخر عمر) فرمودند:

«انی تارک فیکم الثقلین کتاب الله و عترتی اهل بیتی ما ان تمسکتم بهما لن تضلوا ابدا و انهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض»  من در میان شما در چیز گرانبها می‌گذارم: کتاب خدا و عترتم اهل بیتم را تا وقتی که به این دو تمسک جویید هرگز گمراه نمی‌شوید و این دو هیچ‌گاه از هم جدا نمی‌شوند تا کنار حوض کوثر بر من وارد شوند.»

1) همان طور که قرآن و پیامبر لازم و ملزوم یکدیگرند و از هم جدا نمی‌شوند، قرآن و اهل بیت نیز همواره با هم‌اند.

2) چون قرآن همیشگی است، وجود معصوم نیز در کنار آن همیشگی خواهد بود.

3) از اینکه عترت با قرآن تا روز قیامت پیوند ناگسستنی دارند بر‌می آید که عترت نیز مانند قرآن از خطا و اشتباه مصون است.

4) وقتی مسلمانان گمراه می‌شوند که از این دو پیروی نکنند و راهی مستقل از قرآن و عترت پیش گیرند.

5) پیروی و تبعیت از یکی از این دو ممکن نیست و سعادت مسلمانان در گرو پیروی از هر دو است.

حدیث غدیر

* حجه الوداع: حجی که در آخرین سال زندگی پیامبر (سال دهم هجرت) برگزار شد و حدود 120 هزار نفر در آن همراه پیامبر (ص) شرکت کرده بودند تا روش انجام دادن اعمال حج را از ایشان فراگیرند و اعمال را همراه ایشان به جا آورند.

آیه‌ی زیر پس از برگزاری حج، در مسیر بازگشت به مدینه در روز هیجدهم ماه ذیحجه در محلی به نام غدیر خم نازل شد:

آیه‌ی شریفه‌ی 67 مائده ﴿یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته و الله یعصمک من الناس ان الله لا یهدی القوم الکافرین: ای پیامبر آن‌چه از  پروردگارت بر تو نازل شده، ابلاغ کن و اگر نکنی رسالت او را انجام نداده‌ای و خداوند تو را از مردم در امان می‌دارد، همانا خدا گروه کافران را هدایت نمی‌کند

1) این آیه به آیه­ی ابلاغ (تبلیغ) معروف است.

2) خداوند ماموریتی به پیامبر محول کرده که اکنون باید آن را انجام دهد.

3) اهمیت این ماموریت به اندازه‌ی اهمیت رسالت است. (و ان لم تفعل فما بلغتَ رسالته)

4) انجام این ماموریت، خطرهای بزرگی به دنبال دارد اما خداوند، خود، حفظ جان رسول خدا را تضمین می‌کند. (والله یعصمک من النّاس)

5) کسانی هستند که نمی‌خواهند بگذارند این ماموریت به انجام برسد و این خطر از جانب آن‌هاست.

6) بیان خداوند به گونه ای است که تعجیل در انجام ماموریت را از پیامبر می خواهد.

بعد از نزول این آیه، پیامبر (ص) دستور داد همه توقف کنند تا بازماندگان برسند و آنان که پیش رفته‌اند، برگردند. ظهر شده بود، ابتدا نماز را به جای آوردند و سپس، پیامبر (ص) در یک سخنرانی مهم و مفصل با مردم سخن گفت و انان را برای دریافت آن پیام بزرگ آماده کرد. در این جا از مردم پرسید:

«ایها الناس من اولی الناس بالمومنین من انفسهم   ای مردم چه کسی به مومنان از خودشان سزاوارتر است؟» مردم گفتند: «خدا و پیامبرش بر ما ولایت و سرپرستی دارند»

* سپس فرمود: «من کنتم مولاه فهذا علی مولاه   هر کس من ولی و سرپرست اویم، علی نیز ولی و سرپرست اوست.»

و این جمله را سه بار تکرار کرد. در پایان سخنرانی نیز از حاضران خواست که مطالب گفته شده را به غایبان برسانند.

1) این حدیث پس از نزول آیه ابلاغ (بلّغ ما اُنزل الیک من ربّک...) برای مردم بیان شد.

2) کلمه­ی «مولی» در این حدیث به معنای «ولی و سرپرست» است. و به سه دلیل نمی­توان آن را به معنای دوست گرفت:

الف) یکی از آن جهت که پیامبر (ص) قبل از آن از مردم سؤال کرد «من اولی النّاس بالمؤمنین من انفسهم» چه کسی به مؤمنان از خودشان سزاوارتر است؟ وقتی مردم گفتند: خدا و پیامبرش، پس از آن فرمود: «من کنتُ مولاهُ فهذا علی مولاه» این مولی باید متناسب با جمله­ی قبل باشد که خدا و رسول را از خود مؤمنان سزاوارتر در تصرف معرفی می­کند.

ب) اگر «مولی» به معنای دوست باشد، اعلام آن نمی­تواند متناسب با آیه­ای باشد که قبل از واقعه نازل شد و به پیامبر (ص) فرمود: اگر این مأموریت را انجام ندهی، رسالت او را انجام نداده­ای.

ج) طراحی و انجام این واقعه­ی بزرگ و تاریخی و بیان خطبه­ای بسیار طولانی در آن هوای بسیار گرم متناسب با اعلام دوستی حضرت علی (ع) نیست بلکه متناسب با اعلام رهبری و جانشینی اوست.

تذکر 1) در پایان سخنرانی مردم برای تبریک و شادباش به سوی علی (ع) آمدند و با وی بیعت کردند.

تذکر 2) حسان بن ثابت، شاعر بزرگ عرب پس از اتمام سخنرانی از پیامبر اکرم (ص) درخواست می‌کند تا شعری برای این واقعه بسراید و برای او بخواند. پیامبر نیز فرمود: «بگو، به کمک برکات خداوند» او نیز ایستاد و در همان جا شعری زیبا سرود و تقدیم پیامبر (ص) کرد.

تذکر 3) سخنان پیامبر (ص) در باب واقعه‌ی غدیر از جهت سلسله راویان حدیث چنان محکم است که شاید کمتر حدیثی مانند ان وجود داشته باشد.

تذکر4) 110 نفر از اصحاب پیامبر که  در غدیر حاضر بوده‌اند، این واقعه را بی هیچ واسطه‌ای از پیامبر نقل کرده‌اند.

تذکر 5) دانشمندان و تاریخ نویسان و مفسرانی از اهل سنت نیز این واقعه را با مدارک زیاد در کتاب‌های خود آورده‌اند که نام 350 نفر از آن‌ها در کتاب «الغدیر» آمده است.

تذکر 6) بعد از رحلت پیامبر (ص) زمامداری مسلمین به امام علی (ع) نرسید و واقعه‌ی عظیم غدیر نادیده‌گرفته شد.

نتیجه‌گیری از آیات و احادیث این درس

* پیامبر اکرم (ص)، حضرت علی (ع) و یازده فرزند ایشان را به جانشینی خود معرفی کرده است و آنان عهده دار مسئولیت امامت‌اند.

* لازمه‌‌ی مرتبه امامت:

1- علم و معرفت کامل

2- عصمت از گناه و اشتباه، همان‌گونه که رسول خدا (ص) این دو ویژگی‌را دارا بود.

* تعیین جانشین رسول خدا با هدایت خداوند بوده و خداوند، ائمه اطهار (ع) را به این مقام برگزیده است.

* حضرت فاطمه زهرا (س) جزء  اهل بیت است و اگر چه عهده‌دار امانت نبوده، اما دارای علم و عصمت کامل است و پیروی از کلام و رفتار وی بر همه‌ی مسلمانان واجب و سرچشمه‌ی هدایت و رستگاری است.

 

دین و زندگی 3 - تست­های درس 6

1) کسانی که می‌پندارند به دین خدا ایمان دارند اما به طاغوت مراجعه می‌کنند و حل مشکلات اجتماعی را از او می‌خواهند (ریاضی 88)

الف) اولیای‌شان آنان را از روشنایی به سوی تاریکی‌ها می‌برند.                           ب) زمینه‌های تفرقه و دشمنی را در جامعه ترویج می‌کنند.

ج) شیطان آنان را فریب داده است و در گمراهی آشکار به سر می برند.              د) فریب هوای نفس را خورده‌اند و اصلا ایمان به دین خدا ندارند.

2) حدیث .............. را صد و ده نفر از اصحاب پیامبر بی‌هیچ واسطه‌ای از پیامبر نقل کرده‌اند و آیه ...............قبل ار آن بر پیامبر (ص) نازل شده بود؟ (انسانی 88)

الف) غدیر- (یا ایها الذین امنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول)                     ب) ثقلین (یا ایها الذین امنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول)

ج) غدیر ( یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته)

د) ثقلین (یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته)

3) پیام آیه شریفه‌ی (الم تر الی الذین یزعمون انهم آمنوا بما انزل الیک و ما انزل من قبلک یریدون ان یتحاکموا الی الطاغوت و قد امروا ان یکفروا به) این است که (هنر 87)

الف) ایمان پنداری، منتهی به کفر به طاغوت نمی‌شود.                            ب) ایمان پنداری، گره گشای مسائل اجتماعی انسان نیست.

ج) لازمه ایمان راستین به خداوند، کفر به حکمیت طاغوت است.            د) لازمه ایمان راستین به وحی الهی، عدم پذیرش حکمیت طاغوت است.

4) با بررسی آیات و احادیث در تعیین امام، کدام مطلب نادرست است (انسانی 87)

الف) حضرت فاطمه (س) جزو اهل بیت است اگر چه عهده‌دار امانت نبوده اما دارای علم و عصمت کامل است.

ب) پیامبر (ص) از طرف خدا معین می‌شود و تنها کسی که می‌تواند فرد شایسته مقام امامت را برگزیند پیامبر اسلام است.

ج) لازمه‌ی مقام امامت، علم و معرفت کامل و عصمت از گناه و اشتباه است همان گونه که پیامبر این دو ویژگی را دارا بود.

د) پیامبر اکرم (ص) حضرت علی (ع) و یازده فرزند ایشان را به جانشینی خود معرفی کرده است و آنان عهده‌دار مسئولیت امامت‌اند.

5) کدام آیه مردم را به اهمیت مسله غدیر توجه داده است (هنر 88)

الف) من اولی الناس بالمومنین من انفسهم                                  ب) اغیر الله اتخذ ولیا فاطر السماوات و الارض

ج) هل یستوی الذین یعملون والذین لا یعملون                            د) الم یان للذین امنوا ان تخشع قلوبهم لذکر الله

6) پیام آیه شریفه (فان تناز عتم فی شی فردوه الی الله و الرسول ان کنتم تومنون بالله و الیوم الاخر این است که ...........می‌باشد (زبان 88)

الف) تنها راه حل منازعات اجتماعی، ارجاع به خدا و پیامبر                                   ب) شرط ارجاع منازعات به خدا و پیامبر ایمان به خدا و روز جزا

ج) تنازع و کشمکش، زمینه ساز شکست در عرصه حل مسائل اجتماعی                  د) فقط ایمان به خدا و روز جزا، بر طرف کننده منازعات

7) با تدبر در آیه شریفه‌ی (انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت و یطهر کم تطهیرا) این واقعه در بردارنده پیام‌های مهمی می‌باشد، به استثناء پیام ................(ریاضی87)

الف) این واقعه ، عصمت حضرت علی، فاطمه، امام حسن و امام حسین علیهم السلام را اعلام می‌کند.

ب) حدیث جابر در تبیین اهل بیت بیان شده است که نام و مشخصات امامان دوازده‌گانه را معرفی کرده است.

ج) سخن و عمل اهل­بیت معیار و ملاک است و اگر درباره اجکام یا معارف نظری ارائه کردند آن نظر برای ما حجیت دارد.

د) اهل بیت به معنای خاص یعنی اهل بیت مطهر و معصوم فقط همین پنج نفر از خانواده‌ی پیامبرند شامل افراد دیگر خانواده نمی‌شوند.

8) عبارت «ایها الناس من اولی الناس بالمومنین من انفسهم» به دنبال نزول آیه شریفه ................ که بازتاب آن................بیان شد (تجربی 87)

الف) (یا ایها الذین آمنوا اطیعو الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم)- تعیین مصداق جانشینان الهی پیامبر بود.

ب) یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته)- تعیین مصداق جانشینان الهی پیامبر بود.

ج) یا ایها الذین آمنوا اطیعو الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم)- قبول ولایت و سرپرستی خدا و پیامبرش بود.

د) یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک و ان لم تفعل فما بلغت رسالته)- قبول ولایت و سرپرستی خدا و پیامبرش بود.

9) آیات شریفه‌ی ......... و............ به ترتیب قبل از احادیث ...........و............نازل شده است. (تجربی 88)

الف) ولایت- تطهیر- جابر- غدیر     ب) ولایت- تطهیر- غدیر- جابر      ج) اولی الامر- تبلیغ- غدیر- جابر       د) اولی الامر- تبلیغ- جابر- غدیر

 

10) تفسیر قرآن و تبیین احکام دین که ..............پیامبر است پس از رحلت ایشان..................می‌یابد و عامل وساطت در فیض رسانی به مخلوقات و مردمان همان ولایت...............است. (زبان 87)

الف) ولایت ظاهری- استمرار معنوی      ب)ولایت ظاهری- پایان- ظاهری        ج) مرجعیت علمی- پایان- ظاهری        د) مرجعیت علمی- استمرار- معنوی

11) نزول کدام آیه بر پیامبر گرامی اسلام (ص) رفتن با شتاب پیامبر، به مسجد را به دنبال داشت (ریاضی 86)

الف) یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک                                        ب) انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل البیت

ج) انما ولیکم الله و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاه                  د) یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم

12) حدیث غدیر در تاریخ زندگی پیامبر (ص) پس از نزول کدام آیه بر پیامبر شکل گرفت (تجربی 86)

الف) یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک                                                     ب) یا ایها الذین امنوا اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم

ج) انما یرید الله لیذهب عنکم الرجس اهل بیت و یطهرکم تطهیرا          د) انما ولیکم الله و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه

13) احادیث نقل شده از پیامبر اکرم (ص) برای تعیین سرنوشت اسلامی، پس از رحلت خویش، که مورد تایید علمای اهل سنت قرار گرفته است کدام حدیث با تعداد مویداتش مطابقت دارد (ریاضی 85)

الف) حدیث ثقلین که چهل هزار نفر از صحابه آن را نقل کرده‌اند.                   ب) حدیث غدیر که یک صد و ده نفر از صحابه ان را نقل کرده‌اند.

ج) حدیث ثقلین که نود نفر از مشاهیر علمای اهل تسنن آن را نقل کرده‌اند.         د) حدیث غدیر که حدود دویست نفر از علمای اهل تسنن آن را تایید کرده‌اند.

14) با توجه به آیه شریفه «انما ولیکم و رسوله و الذین امنوا الذین یقیمون الصلاه و یوتون الزکاه و هم راکعون» موضوع ...................و...................مفهوم می‌گردد. (انسانی 85)

الف) انفاق در حال نماز برای حضرت علی (ع)- اختصاص مصداق آن برای حضرت علی (ع)

ب) نیاز انسان به ولایت تکوینی- اختصاص مصداق آن برای حضرت علی (ع)

ج) انفاق در حال نماز، برای حضرت علی- شمول مصداق آن برای دیگر ائمه (ع)

د) نیاز انسان به ولایت تکوینی- شمول مصداق آن برای دیگر ائمه معصومین

15) وقتی خداوند حضرت موسی (ع) را مامور مبارزه با فرعون کرد و آن حضرت از خداوند چه درخواستی داشت و کدام حدیث پیامبر گرامی (ص) با این درخواست، ارتباط دارد (انسانی 86)

الف) برادرش هارون را پشتیبان و شریک او در امر هدایت قرار دهد- حدیث غدیر

ب) برادرش هارون را پشتیبان و شریک او در امر هدایت قرار دهد- حدیث منزلت

ج)حضرت شعیب را یار و یاور او در امر هدایت قرار دهد- حدیث منزلت

د) حضرت شعیب را یار و یاور او در امر هدایت قرار دهد- حدیث غدیر

16) نیاز انسان به وضع قوانین جدید در پاسخ‌گویی به حل روابط اجتماعی که هر لحظه بر پیچیدگی آن افزوده می‌شود حاکی از آن است که (زبان 86)

الف)لطف و فیض الهی در هدایت انسان مستمر می‌باشد.                        ب) نیاز به امام، پس از پیامبر، افزون تر، می‌شود.

ج) نیاز به امام، پس از پیامبر (ص) هم چنان باقی است.                            د) لطف گسترده خدا در فیض رسانی، مشروط به قبول مردم است.

 

 

 

دین و زندگی 3- درس هفتم

آیه‌ی شریفه‌ی 137 آل عمران: ﴿قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه المکذبین

پیش از شما سنت‌هایی رخ داد پس در زمین بگردید پس ببینید که سرانجام تکذیب کنندگان چگونه بود.

1) یکی از نتایج مطالعه‌ی تاریخ گذشتگان، شناخت کار کسانی است که پیامبران را تکذیب کردند و عبرت گرفتن از آنان است.

2) امر به مطالعه و تحقیق در تاریخ گذشتگان، تا به فرجام ناخوشایند آن‌ها گرفتار شویم.

* آیات شریفه‌ی 138 و 139 آل عمران: ﴿هذا بیان للناس و هدی و موعظه للمتقین و لا تنهوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون ان کنتم مؤمنیناین بیانی برای مردم و هدایت و پندی برای پرهیزکاران است و سستی نکنید و غمگین نشوید که شما برترید اگر مومن باشید.

1) در صورتی که مسلمانان بر ایمان خود ثابت قدم باشند و دچار تزلزل نشوند، می‌توانند برتری و عزت خود را حفظ کنند.

2) به شرطی مسلمانان می­توانند برتر باشند که اولا از ایمان برخوردار باشند، ثانیاً باید از سستی و حزن رها باشند.

3) قرآن کتاب هدایت و پند برای پرهیزگاران است یعنی شرط هدایت یافتن به وسیله‌ی قرآن رعایت تقوای الهی است.

* آیات شریفه‌ی140 و 141 آل عمران: ﴿ ان یمسسکم قرح فقد مس القوم قرح مثله و تلک الایام نداولها بین الناس و لیعلم الله الذین آمنوا و یتخذ منکم شهداء و الله لا یحب الظالمین و لیمحص الله الذین ءامنوا و یمحق الکافرین

اگر شما را زخمی رسد آن گروه را نیز زخمی مانند آن رسید و این روزها را میان مردم می‌گردانیم تا خدا مومنان را مشخص کند و از شما گواهانی بگیرد و خدا ستم کاران را دوست نمی‌دارد تا خداوند پاک گرداند کسانی را که ایمان آورده‌اند و کافران را نابود سازد.

1) ایام سختی و مصیبت گذراست و خداوند مردم را به مصائب مبتلا می‌کند تا مومنان واقعی مشخص شوند.

2) موفقیت و شکست در میدان کارزار بین حق و باطل در هم آمیخته است و گاهی با سختی و مصیبت روبرو است  و گاهی با شادی و سرور.

3) سختی و مصیبت به گروه خاصی اختصاص ندارد.

4) به طور کلی هدف از گردش ایام سختی و مصیبت در بین مردم عبارتند از :

الف) مشخص شدن مومنان واقعی (ولیعلم الذین آمنوا                            ب) گرفتن گواهان از بین مردم (و یتخذکم منکم شهداء)

ج) پاک کردن مؤمنان (ولیمحص الله الذین آمنوا)                                  د) نابود ساختن کافران (و یمحق الکافرین)

* آیه شریفه 142 آل عمران: ﴿ام حسبتم ان تدخلوا الجنه و لما یعلم الله الذین جاهدوا منکم و یعلم الصابرینآیا پنداشتید که به بهشت درآیید در حالی که خدا معلوم نکرده است کسانی از شما را که جهاد می‌کنند و معلوم نکرده است صابرین را.

پیام 1) شرط ورود به بهشت مجاهده وصبر در راه خداست.

پیام 2) همچنین آیه قبل بیانگر سنت امتحان و آزمایش الهی است.

*آیه شریفه‌ی 143 آل عمران: ﴿و لقد کنتم تمنون الموت من قبل ان تلقوه فقد رایتموه و انتم تنظرونشما آرزوی مرگ می‌کردید پیش از اینکه با آن روبرو شوید اینک آن را دیدید و به آن می‌نگرید.

* آیه شریفه‌ی 144 آل عمران: ﴿و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسل افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم و من ینقلب علی عقبیه فلن یضرالله شیئا و سیجزی الله الشاکرینو محمد (ص) نیست، مگر رسولی که پیش از او رسولان دیگری بودند پس اگر او بمیرد یا کشته شود، آیا شما به عقب برخواهید گشت؟ هر کس به عقب بازگردد، به خدا هیچ گزند و زیانی نرساند و خدا سپاسگذاران را پاداش خواهد داد.

1) بنابر عبارت: «افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم» مهمترین خطری که پس از رحلت رسول خدا (ص) مسلمانان را تهدید می‌کرد، بازگشت به دوران جاهلی و پشت پا زدن به معیار‌ها و ارزش‌های اسلامی بود.

2)  سپاسگزاران واقعی نعمت وجود رسول خدا(ص) پس از رحلت ایشان، کسانی هستند که در مسیری که پیامبر اکرم (ص) ترسیم کرده باقی بمانند و با تمام ارکان جاهلیت مبارزه کنند.

3) مومنان باید پس از رحلت یا شهادت پیامبر، در راه ایمان، ثبات قدم داشته باشند.

 

 

 

دین و زندگی 3 تست­های درس 7

1) از دقت در آیه شریفه‌ی ﴿ و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسل افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم و من ینقلب علی عقبیه فلن یضر الله شیئا و سیجزی الشاکرین  مفهوم می‌گردد که سپاسگذاران واقعی ...........کسانی اند که ...............(تجربی 88)

الف) نعمت رسول خدا، پس از رحلت او- ثابت قدم ماندند و گرفتار نزلزل در اعتقاد و عمل نشدند.

ب) نعمت رسول خدا، در حیات و زندگی او- ثابت قدم ماندند و گرفتار نزلزل در اعتقاد و عمل نشدند.

ج) نعمت رسول خدا، پس از رحلت او- استفاده از نعمت‌ها را وسیله تسلیم در برابر فرمان خدا قرار دادند.

د) نعمت‌های غیر قابل شمارش خداوند- استفاده از نعمت‌ها را وسیله تسلیم در برابر فرمان خدا قرار دادند.

2) نیاز جامعه اسلامی پس از رحلت پیامبر گرامی اسلام (ص) به «مرجع علمی و سیاسی معتبر و قابل اطمینان» برخاسته از کدام ضرورت بود (تجربی 87)

الف) ظهور شخصیت‌ها و الگوهای غیر قابل اعتماد                                 ب) ممنوعیت از نوشتن احادیث پیامبر اکرم (ص)

ج) پیدایش مسائل جدید با گسترش دنیای اسلام                                      د) پدیدار شدن تحریف در اندیشه‌های اسلامی و جعل احادیث

3) مهمترین اشکالی که از ممنوعیت نوشتن احادیث پیامبر اکرم (ص) ایجاد شده کدام بود؟

الف) مردم و محققان از یک منبع مهم هدایت بی‌بهره می‌ماندند و ناچار سلیقه‌ی شخصی را در احکام دینی دخالت می دادند.

ب) سبب می‌شد که مدرک و منبعی که از طریق آن بتوان احادیث درست را از نادرست تشخیص داد در دست نباشد.

ج) شرایط مناسب برای حاملان حدیث فراهم می‌آمد که بر اساس اغراض شخصی به جعل یا تحریف حدیث بپردازند.

د) احتمال خطا در نقل احادیث افزایش یافت و امکان کم و زیاد شدن عبارتها یا فراموش شدن اصل حدیث فراهم شد.

4) پیام آیه شریفه‌ی ﴿ و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسل افان ...... این است که (زبان 87)

الف) محمد (ص) فرستاده‌ی خدا و کامل کننده‌ی دعوت انبیاء و رسولان است.

ب) مومنان، پس از رحلت یا شهادت پیامبر، در راه ایمان، ثبات قدم داشته باشند.

ج) پیامبر، یک انسان است که به او وحی می‌شود و همچنین دیگر رسولان، مبلغ پیام خداوند است.

د)مومنان، با ایمان آوردن به پیامبر، در راه توحید که پیامبران دیگر به سوی آن دعوت می‌کرده‌اند قرار می گیرند.

5) پیام کدام آیه، آمیختگی موفقیت و شکست در عرصه کارزار بین حق و باطل در دو صف متقابل است (هنر 87)

الف) ان یمسسکم قرح فقد مس القوم قرح مثله.                     ب) قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض.

ج) و لیمحص الله الذین آمنوا و یمحق الکافرین.                      د) و لا تنهوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون ان کنتم مومنین.

6) با توجه به عبارت «افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم» مهمترین خطر ..............است. (زبان 88)

الف) ایجاد زمینه‌های تفرقه و دشمنی میان مسلمانان و تسلط بیگانگان                   ب) تحریف در اندیشه‌های اسلامی و منع از نوشتن احادیث و جعل آن

ج) مسلمانان دچار تزلزل شوند و برتری و عزت خود را از دست بدهند.              د) بازگشت به دوران جاهلی و پشت پا زدن به معیارها و ارزش‌های اسلامی

7) پیام آیه شریفه‌ی «قد خلت من قبلکم سنن فسیروا فی الارض فانظروا کیف کان عاقبه المکذبین» ........می‌باشد. (زبان 86)

الف) هویت بخشیدن به تاریخ و عبرت گرفتن از اجزای آن و اصالت دادن به سنت‌های حاکم بر آن

ب)اصالت دادن به تاریخ و توجه به تکرار آن در امتها و قرار دادن انسان در جهت اراده‌ی خود.

ج) امر به مطالعه و تحقیق در تاریخ گذشتگان به منظور صیانت خویش از گرفتار آمدن به فرجام ناخوشایند.

د) دستور به سیر و مطالعه در آثار باستانی بر جا مانده از امتها و رعایت دقت نظر در فرجام تکذیب کنندگان.

8) با توجه به آیه شریفه‌ی «و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسول افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم و من ینقلب علی عقبیه فلن یضرالله شیئا و سیجزی الله الشاکرین» ویژگی افراد شاکر به آن است که...............

الف) خدا را ذات بی نیاز و منزه از نقص می‌دانند                                     ب) حیات را وسیله‌ آرامش در ممات خود قرار می‌دهند.

ج) مصون از تحول اعتقاد، در روی داد‌های سخت می باشند.                  د) حضرت محمد را پیام آور خدا و منصوب از سوی او می‌دانند.

9) با توجه به آیه شریفه ی : «هذا بیان للناس و هدی و موعظه للمتقین و لا تهنوا و لا تحزنوا و انتم الاعلون ان کنتم مومنین» مفهوم می‌گردد که ................می‌باشد (انسانی 86)

الف) ایمان به خدا، مرهون دل سپردن به دعوت خدا و بیان او                      ب) پرهیزگاران، گرد ذلت و حزن را با سلاح تقوی از خود دور می‌کنند.

ج) برخورداری از ایمان،  شرط برتر بودن و لازمه‌اش رها شدن از سستی و حزن          د) دوری از سستی و اندوهگینی نتیجه بهره‌مندی از هدایت و موعظه و گرایش به تقوی

10) خطر خروج رهبری امت اسلامی از مسیر اصلی آن پس از رحلت رسول خدا (ص) در کدام آیه مطرح شده است.

الف) و لقد کنتم تمنون الموت من قبل ان تلقوه فقد رایتموه و انتم تنظرون                  ب) افلا یتدبرون القرآن و لوکان من عند غیر الله لو جدوا فیه اختلافاً کثیراً

ج) و ما محمد الا رسول قد خلت من قبله الرسول افان مات او قتل انقلبتم علی اعقابکم.   د) ما کان محمد ابا احد من رجالکم و لکن رسول الله و خاتم النبین.

دین و زندگی 3- درس هشتم

مقدمه: مودت اهل بیت که پاداش رسالت پیامبر (ص) است پاداشی است که نفعش تماما متوجه خود مردم است و چیزی است که راه مردم را به سوی خدا هموار می‌کند.

* آیات شریفه‌ی 106 تا 109 شعرا: ﴿اذ قال لهم اخوهم نوح الا تتقون انی لکم رسول امین فاتقوا الله و اطیعون و ما اسالکم علیه من اجر ان اجری الا علی رب العالمین آن زمان که برادرشان نوح به آن‌ها گفت: آیا (از خدا) پروا نمی کنید؟ من برای شما فرستاده‌ای امین هستم پس از خدا بترسید و مرا اطاعت کنید. و برای این اجری از شما درخواست نمی‌کنم، اجر من جز بر پروردگار جهانیان نیست.

1) حضرت نوح درباره مزد رسالت خود به مردم می‌گوید:

الف) من از شما مزدی و پاداشی نمی خواهم.

ب)مزد و پاداش من بر عهد‌ه‌ی پروردگار جهانیان است.

2) امین بودن  از ویژگی‌های رسالت است.

3) عبارت «فاتقوا الله و اطیعون» بیانگر ارتباط رعایت تقوای الهی با اطاعت از رسول است.

4) تقوای الهی و اطاعت از پیامبر در کنار هم ذکر شده‌اند یعنی نمی‌شود کسی پیامبر را اطاعت کند و تقوای الهی نداشته باشد.

* آیه ی شریفه‌ی 57 فرقان: ﴿قل ما اسالکم علیه من اجر الا من شاء ان یتخذ الی ربه سبیلا بگو برای این (رسالت) از شما مزدی نمی‌خواهم، مگر کسی که بخواهد راهی به سوی خدا پیش گیرد.

1)  در این آیه خداوند به پیامبر اکرم (ص) فرمان می‌دهد که اجر و پاداش خود را، راه یافتن به سوی خدا و ایمان و اعتقاد به اسلام قرار دهد.

2) خداوند به پیامبر (ص) فرمان می‌دهد که فقط برای یک مورد، از مردم مزد طلب کند تنها کسانی که راه خدا را در پیش گرفته‌اند.

* آیه شریفه‌ی 23 شوری: ﴿ذلک الذی یبشرالله عباده الذین امنوا و عملوا الصالحات قل لا اسالکم علیه اجرا الا الموده فی القربی و من یقترف حسنه نزد له فیها حسنا ان الله غفور شکوراین است آن‌چه خداوند مژده می دهد بندگان خود را که ایمان آوردند و کارهای شایسته کردند بگو من برای این مزدی از شما نمی‌خواهم مگر محبت و دوستی خویشان را و هر کس نیکویی ورزد او را در آن، نیکویی بیفزاییم همانا خدا آمرزنده قدرشناس است.

1) محبت و دوستی خویشان (اهل بیت) پیامبر (ص) به عنوان مزد رسالت ایشان معرفی شده است.

2) «قربی» در این آیه، به معنای خویشان است که منظور خویشان رسول خدا میباشند که همان عترت او و اهل بیتش هستند.

* آیه ی شریفهی 47 سبا: ﴿قل ما سألتکم من اجر فهو لکم ان اجری الا علی الله و هو علی کل شی شهیدبگو: هر مزدی که از شما خواسته ام به نفع خودتان است مزد من به جز بر خدا نیست و او بر همه چیز گواه است.

1)خداوند به پیامبر (ص) فرمان می دهد به مردم بگویید که اگر از شما مزدی میخواهم، برای خودتان است زیرا کار پیامبران چنان بزرگ است که اجر آن را فقط خداوند می تواند بپردازد و خداست که پاداش ایشان را خواهد داد. 

2) با ارتباط بین مفهوم این آیه و آیهی 23 شوری که اجر رسالت را مودت با اهل بیت قرار داده این مطلب استنباط میشود که مودت اهل بیت که به عنوان پاداش رسالت مطرح گردیده برای جلب منفعت نیست بلکه به خاطر آثاری است که به خود مردم باز می­گردد. تا آنان بتوانند طریق هدایت را بیابند و رستگار شوند.

 

 

 

 

 

 

 

 

دین و زندگی 3 - تست های درس 8

1) ائمه معصومین (ع) با برخورداری از علم الهی تلاش می کردند تا مردم را از .............و ............ در دین برحذر دارند و روش متفاوت آنها در زندگی سیاسی- اجتماعی در چار چوب...... بوده است (زبان 88)

الف) ظاهر گرایی- سطحی نگری- گسترش همه ابعاد توحید                                 ب) دنیا پرستی- خرافه­گرایی- گسترش همه ابعاد توحید

ج) ظاهر گرایی- سطحی نگری- مبارزه با ظالمان و ستمگران                                 د) دنیا پرستی- خرافهگرایی- مبارزه با ظالمان و ستمگران

2) « از این که امامان با مخفی نگه داشتن ارتباط میان خودشان با یارانشان نمیگذاشتند این یاران قابل اعتماد شناسایی شوند» و کاربرد «تقیه» (به ترتیب)، مبین.......... و ............ درراستای تحقیق ولایت........... بوده است.

الف) انتخاب شیوههای درست مبارزه- انتخاب شیوه های درست مبارزه- ظاهری

ب) انتخاب شیوههای درست مبارزه- معرفی خود به عنوان امام بر حق- ظاهری

ج) معرفی به عنوان امام بر حق- انتخاب شیوه های درست مبارزه- معنوی

د) معرفی خود  به عنوان امام بر حق- معرفی خود به عنوان امام بر حق- معنوی

3) عبارت « هر یک از امامان، علاوه بر این که علوم را به امام بعد از خود می سپردند، سعی میکردند در جامعه گسترش دهند» و «فراهم آمدن کتابهای بزرگ نهج البلاغه و صحیفه سجادیه در کنار سیرهی پیامبر (ص) و قرآن کریم» به ترتیب بیانگر کدام قلمرو رسالت امامان است (انسانی88)

الف) معرفی خود به عنوان امام بر حق- پاسخ به مسائل جدید و نیازهای نو

ب) معرفی خود به عنوان امام بر حق- راهنمایی و یاری مردم با ولایت معنوی

ج) اقدام برای حفظ سخنان و سیرهی پیامبر (ص) پاسخ به مسائل جدید و نیازهای نو

د) اقدام برای حفظ سخنان و سیره ی پیامبر (ص)- راهنمایی و یاری مردم با ولایت معنوی

4) کتابهای «نهج البلاغه، غرر الحکم و درر الکلم و صحیفه سجادیه» پس از رحلت پیامبر (ص) مرهون توجه امامان معصوم علیهم السلام به ...........بود که نمونهای از آن ........... به ظهور رسید (زبان 87)

الف) مرجعیت علمی- آگاهی بخشی به مردم                                          ب) ولایت معنوی- آگاهی بخشی به مردم

ج) ولایت معنوی- پاسخ به مسائل جدید و نیازهای نو                              د) مرجعیت علمی-  پاسخ به مسائل جدید و نیازهای نو

 5) آگاهی بخشی به مردم، معرفی خود به عنوان امام بر حق و تربیت شخصیت های اسلامی به ترتیب، مربوط به کدام یک از مسئولیتهای مقام امامت میباشد. (هنر 87)

الف) ولایت ظاهری- ولایت معنوی- مرجعیت علمی                             ب) ولایت ظاهری- ولایت ظاهری- مرجعیت علمی

ج) ولایت معنوی- مرجعیت علمی- ولایت ظاهری                                 د) مرجعیت علمی- ولایت ظاهری- ولایت معنوی

6) تعلیم و تفسیر قرآن کریم، عدم تایید حاکمان غاصب، راهنمایی و یاری پاکان و شایستگان و انتخاب شیوهی درست مبارزه به ترتیب، مربوط به کدام یک از مسئولیتهای مقام امامت می باشد؟

الف) ولایت معنوی- ولایت ظاهری- مرجعیت علمی- ولایت معنوی     ب) ولایت ظاهری- مرجعیت علمی- ولایت معنوی- ولایت ظاهری

ج) مرجعیت علمی- ولایت معنوی- ولایت ظاهری- ولایت معنوی         د) مرجعیت علمی- ولایت ظاهری- ولایت معنوی- ولایت ظاهری

7) با توجه به آیهی شریفهی « اذ قال لهم اخوهم نوح الا تتقون انی لکم رسول امین» حضرت نوح (ع) درباره ی مزد رسالت خود به مردم چه میگوید (ریاضی 86)

الف) از شما اجری طلب نمیکنم اجر من به عهدهی پروردگار جهانیان است.

ب) از شما اجری طلب نمیکنم مگر کسی که بخواهد راهی به سوی خدا پیش گیرد.

ج) بگو هر مزدی که از شما خواستهام برای خودتان است مزد من نیست مگر بر خدا

د) بگو به ازای آن رسالت، پاداشی از شما نمی خواهم مگر دوستی دربارهی خویشاوندانم.

8) با توجه به آیهی شریفه ی «قل لا اسالکم علیه اجرا الا...........» پیامبر گرامی اسلام (ص) از جانب خداوند چه چیزی را به عنوان مزد تلاشهای طاقت فرسای خود از مردم طلب می کند (زبان 86)

الف) مودت همراه با محبت کردن به اهل بیت                         ب) ایمان همراه با محبت کردن به اهل بیت

ج) ایمان همراه با اطاعت کردن از اهل بیت                             د)مودت همراه با اطاعت کردن از اهل بیت

9) از مفهوم دو آیهی شریفه مطرح شده کدام برداشت می‌‌شود (قل ما سالتکم من اجر فهو لکم)- (قل لا اسالکم علیه اجرا الا الموده فی القربی)

الف)پیامبر (ص) هیچ پاداشی به عنوان مزد رسالت نخواسته است.                                    ب) اهل بیت و قران تا قیامت پیوند ناگسستنی با هم دارند.

ج) محبت اهل بیت که به عنوان مزد رسالت پیامبر مطرح شده به نفع خود مردم است.       د) هر کس نیکویی ورزد خداوند در آن نیکویی بیفزاید.

10) «قربی» در تفسیر آیهی مبارکه «قل لا اسالکم علیه اجراً الا الموده فی القربی» چه کسانی هستند؟

الف) بنی هاشم              ب) حضرت علی                  ج) اهل بیت پیامبر (ص)          د)  همه ذریه پیامبر

آیات درس 9 دین و زندگی 3

مقدمه: تغییر و تحول در امور مربوط به جامعه، قوانین و سنتهای خاص خود را دارد و در جامعه‌ای که گرفتار بی­عدالتی است برقراری عدالت به تحول درونی همه یا بیشتر افراد نیاز دارد یعنی روح جمعی جامعه باید آماده و پذیرا شود.

آیه‌ی شریفه‌ی  53 انفال: «ذلک بان الله لم یک مغیرا نعمه انعمها علی قوم حتی یغیروا ما بانفسهم و ان الله سمیع علیم.»

این بدان سبب است که خداوند  تغییر نمیدهد نعمتی را که بر قومی ارزانی داشته مگر آنکه تغییر دهند وضع خویش را و بدرستی که خداوند شنوای داناست.

آیهی شریفهی 11 رعد: «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم»

خداوند وضع هیچ گروهی را تغییر نمیدهد مگر آنکه آنها خود، وضع خویش را دگرگون سازند.

1) تا گروه ها، اقوام و ملت ها تغییر نکنند خداوند نیز اوضاع و شرایط زندگی آنان را تغییر نخواهد داد.

2) علت تغییر و تحول اجتماعی، خواست خود اکثریت افراد جامعه معرفی شده است.

3) تغییر و تحول در امور مربوط به جامعه قوانین و سنتهای خاص خود را دارد که تا روح جمعی جامعه خواستار آن نباشد آن تحول ایجاد نمی­شود.

4) بیانگر سنت الهی حاکم بر جامعه است به این صورت که خداوند نعمتی را که بر قومی ارزانی داشته از آنها نمیگیرد مگر آنکه آن ها مرتکب گناه و کفران شوند.

5)طبق مفهوم آیه سرنوشت جامعه در دست خودش میباشد لذا بیانگر اختیار در بعد اجتماعی است.

6) اگر خداوند در زندگی ما تغییری پدید آورد با اعمال و تصمیمگیریهای ما ارتباط دارد.

7) علت غیبت امام زمان از این آیه قابل استنباط است زیرا به خاطر قدرناشناسی و ناسپاسی امت خداوند آخرین ذخیره و حجت خود را از نظرها پنهان کرد.

8) نعمت دهی خداوند مقدم بر رفتار انسانها است.

تذکر 1) این آیه ارتباط مفهومی دارد با حدیث امام باقر (ع) با مضمون «قضای حتمی خداوند است که اگر به بندهی خود نعمتی دهد آن نعمت را از او نمی‌‌گیرد مگر آنکه گناهی انجام دهد که شایستگی داشتن آن نعمت را از دست بدهد»

تذکر 2) ارتباط مفهومی دارد با حدیث حضرت علی (ع) با مضمون «زمین از حجت خدا (امام) خالی نمی ماند اما خداوند به علت ستمگری انسانها و زیادهرویشان در گناه، آنان را از وجود حجت بیبهره میسازد.

تذکر 3) ارتباط مفهومی با این بیت دارد: شکر نعمت نعمتت افزون کند/ کفر نعمت، نعمت از کفت بیرون کند.

نامه امام عصر (ع) به شیخ مفید

«ما از اخبار و احوال شما آگاهیم و هیچ از اوضاع شما بر ما پوشیده و مخفی نمیماند ما در رسیدگی (به شما) و سرپرستی شما کوتاهی و اهمال نمیکنیم و یاد شما را از خاطر نمی بریم که اگر جز این بود دشواری ها و مصیبتها بر شما فرود میآمد و دشمنان، شما را ریشه کن مینمودند»

1) لطف و محبت ایشان همواره وجود دارد تا جایی که اگر دستگیری ایشان نباشد مشکلات و حوادث، ریشه مسلمانان را قطع خواهد کرد.

2) بیانگر ولایت معنوی امام زمان (عج) بر شیعیان می باشد.

3) متناسب است با حدیث امام زمان (عج) با مضمون: «بهره بردن از من در عصر غیبتم، مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامی که پشت ابرها باشد.»

حدیث امام علی (ع): «زمین از حجت خدا (امام) خالی نمیماند اما خداوند به علت ستمگری انسان ها و زیادهرویشان در گناه، آنان را از وجود حجت در میان آن ها بی بهره میسازد.»

1) مقصود از حجت در این حدیث حجت ظاهر است.

2) عدم بهره مندی انسانها از وجود حجت در میانشان معلول ستمگری و زیادهروی در گناه است.

3) ارتباط معنایی دارد با آیه شریفهی «ذلک بان الله لم یک مغیرا..........(53 انفال)

حدیث امام باقر (ع): «قضای حتمی خداوند است که اگر به بنده خود نعمتی دهد آن نعمت را از او نمی گیرد مگر آنکه گناهی انجام دهد که شایستگی داشتن آن نعمت را از دست بدهد.»

1) بی بهره شدن از نعمات الهی معلول گناه کاری است.

2) ارتباط معنایی دارد با آیه شریفهی 53 انفال

حدیث امام علی (ع): «حجت خداوند در میان مردم حضور دارد، از معابر و خیابان ها عبور می کند... به نقاط مختلف جهان می رود، سخن مردم را میشنود و بر جماعت مردم سلام میکند میبیند و دیده نمیشود تا اینکه زمان ظهور و وعده الهی و ندای آسمانی فرا میرسد هان! آن روز، روز شادی فرزندان علی (ع) و پیروان اوست»

1) اشاره دارد به عصر غیبت کبری که از نظرها غایب است ولی در میان مردم حضور دارد.

2)غیبت در این جا در مقابل ظهور است و نه حضور

حدیث امام عصر (عج): بهره بردن من در عصر غیبتم، مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامی که پشت ابرها باشد.

1) بیانگر ولایت معنوی امام زمان (عج) میباشد.

2) در زمان غیبت کبری امام چون خورشید، انوار هدایت و رهبری خود را به خصوص بر شیعیان میتاباند و به صورت های مختلف، افراد مستعد و محبان خویش را از امدادهای معنوی در جهت رشد و تعالی روحی برخوردار میسازد.

3) این پنهان بودن در پشت ابر ناشی از عدم شایستگی و ناتوانی انسانها در مشاهدهی خورشید تابناک حقیقت است.

حدیث امام باقر (ع): «کذب الوقاتون» تعیین کنندگان وقت دروغ گویند.

1)هیچ کس جز خداوند از زمان ظهور آگاهی ندارد و کسانی که زمان ظهور را تعیین میکنند دروغ گویند.

2) ظهور امام زمان (عج) به صورت ناگهانی رخ می دهد و کسی از زمان وقوع ان اطلاع ندارد.

حدیث پیامبر اکرم (ص): « ظهور حضرت مهدی (عج) مثل برپایی قیامت است، مهدی (عج) نمیآید مگر ناگهانی.»

1) ظهور امام زمان (عج) از آن جهت به برپایی قیامت تشبیه شده که وقوع آن ناگهانی است و کسی از زمان آن آگاهی ندارد.

2) ارتباط معنایی دارد با حدیث شریف «کذب الوقاتون» (زمان ظهور در اختیار خداست)

حدیثی از امام صادق (ع): «یاران مهدی مردمانی پولاد دل، سرشار از یقین به خدا و محکمتر از صخره ها هستند اگر به کوه ها روی آورند آنها را متلاشی می کنند.»

پیام حدیث: ویژگی های یاران راستین امام زمان

امام علی (ع) نیز درباره کسانی که با امام پیمان می بندند و بیعت می کنند می فرماید:

«امام با این شرط با آنان بیعت میکند که در امانت خیانت نکنند پاک دامن باشند اهل دشنام و کلمات زشت نباشند به ظلم و ستم خون ریزی نکنند به خانهای هجوم نبرند کسی را به ناحق آزار ندهند ساده زیست باشند و بر مرکبهای گران قیمت سوار نشوند لباسهای فاخر نپوشند مسجدی را خراب نکنند به حقوق مردم تجاوز نکنند به یتیمان ستم نکنند دنبال شهوت رانی نباشند، شراب ننوشند به پیمان خود عمل کنند، ثروت و مال را احتکار نکنند و در راه خدا به شایستگی جهاد نمایند.»

 

 

 

 

 

 

 

 

تستهای درس 9

1) قرآن کریم در آیه 11 سورهی رعد علت اصلی غیبت امام ... تعیین کردهاند و پیامبر گرامی اسلام (ص) ظهور حضرت مهدی را ..........تشبیه کردهاند (انسانی 88)

الف) عدم برقراری عدالت اجتماعی و ضعف جبههی حق- مرگ ناگهانی   ب) عدم برقراری عدالت اجتماعی و ضعف جبههی حق- برپایی قیامت

ج) عدم تغییر و تحول درونی همه یا بیشتر افراد جامعه- برپایی قیامت           د) عدم تغییر و تحول درونی همه یا بیشتر افراد جامعه- مرگ ناگهانی

2) کدام مطلب از دقت در آیهی شریفهی «ان الله لم یک مغیرا نعمه انعمها علی قوم حتی یغیروا ما بانفسهم» مفهوم نمی گردد: (ریاضی 88)

الف) نعمت دهی خداوند، مقدم بر رفتار انسانها است.                           ب) تا زمانی که شکر نعمت گذارده شود نعمت تغییر نمیکند.

ج) آنگاه که کفران نعمت تحقق پیدا کند نعمت تغییر میکند.                د) تغییر نعمت های الهی، تابع تغییر نفسانیات انسانهاست.

3) از دقت در آیه ی شریفهی «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم» مفهوم می گرد که.... (تجربی 88)

الف) ظلم پذیری جامعه به حاکمیت نظام سلطه می انجامد.                     ب) تصمیم درونی مردم، علت تغییر تصمیم الهی است.

ج) سنت الهی این گونه است که تحول از درون شروع میشود.              د) روح جمعی جامعه و پذیرش درونی، عامل تغییر و تحول است.

4) از آیه شریفهی«ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا  ما بانفسهم» کدام پیام مفهوم نمیگردد (ریاضی87)

الف) قضای حتمی خداوند است که اگر به بندهی خود نعمتی دهد، آن نعمت را از او نمی گیرد مگر آن که گناهی انجام دهد.

ب) تغییر و تحول در امور مربوط به جامعه، قوانین و سنت خاص خود را دارد که روح جمعی جامعه در آن نقشی ندارد.

ج) اگر اکثریت یک ملت خواستار عدالت نباشند و با ظلم مبارزه نکنند همه آنان گرفتار حاکمان ظالم و ستمگر خواهند شد.

د) زمین از حجت خدا خالی نمیماند به علت ستمگری انسان ها و زیادهرویشان در گناه خدا آنان را از وجود حجت در میان آنها بی بهره می سازد.

5) امام باقر (ع) فرموده­اند: «قضای حتمی خداوند است که اگر به بندهی خود نعمتی دهد ان نعمت را از او نمی گیرد مگر....... این مطلب با آیه مبارکه..... هم پیام است (ریاضی 86)

الف) آن که گناهی انجام دهد- و یرید الشیطان ان یضلهم ضلالا بعیدا      

ب) مشیت الهی بر آن تعلق گیرد- و یرید الشیطان ان یضلهم ضلالا بعیدا

ج) مشیت الهی بر آن تعلق گیرد - «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم»

د) آن که گناهی انجام دهد- «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم»

6) تشبیه امام منتظر ارواحنا فداه به خورشید تابان پشت ابرها، با وجود شباهت...............مفهوم میگردد. (انسانی 86)

الف) قرار گرفتن غیبت در برابر حضور است و نه در مقابل «ظهور»          ب) پنهان نبودن خورشید فروزان در بهره رسانی بی دریغ انوار خود

ج) عدم حضور خورشید تابناک حقیقت در بین مردم و عدم لیاقت انان   د) عدم شایستگی و ناتوانی انسانها در مشاهده خورشید تابناک حقیقت

7) از دقت در آیه شریفه «ان الله لا یغیر ما بقوم حتی یغیروا ما بانفسهم» مفهوم میگرد که ...........است. (هنر 86)

الف) تغییر درونی جوامع تابع تغییر سنت خدا بر آن جوامع                       ب) سنت خدا بر استمرار لطف و فیض بر جوامع خواهان فیض

ج) تغیر و تحول بر کل عالم حاکم است و از جمله بر درون انسان ها        د) سنت خدا بر تغییر وضع موجود جوامع تابع تغییر درونی آن جوامع

8) به بیان پیامبر گرامی اسلام (ص) شباهت ظهور حضرت مهدی (عج) به برپایی قیامت، در .........است(زبان 86)

الف) ظهور ناگهانی او                 ب) حتمی­الوقوع بودن ظهور               ج) حتمی­الوقوع بودن قیامت                            د) ظهور از پیش تعیین شده او

9) دورهی غیبت به معنای عدم رهبری امام عصر(ع) نیست بلکه .... و امام خود فرموده­اند. (سنجش 88)

الف) غیبت در مقابل ظهور است نه حضور- ما از اخبار و احوال شما آگاهیم و هیچ چیز از اوضاع شما بر ما پوشیده و مخفی نیست.

ب) غیبت در مقابل حضور است نه ظهور- بهره بردن از من در عصر غیبتم مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامی که پشت ابرهاست.

ج) غیبت در مقابل حضور است نه ظهور- ما از اخبار و احوال شما آگاهیم و هیچ چیز از اوضاع شما بر ما پوشیده و مخفی نمی ماند.

د) غیبت در مقابل ظهور است نه حضور- بهره بردن از من در عصر غیبتم مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامی که پشت ابرهاست.

10) از این سخن امام عصر چه مفهومی برداشت می شود «بهره بردن من در عصر غیبتم مانند بهره بردن از آفتاب است هنگامی که پشت ابرها باشد»

الف) عدم شایستگی انسانها در مشاهدهی خورشید تابناک حقیقت است.              ب) غیبت در مقابل ظهور است نه حضور.               

ج) غیبت امام جزئی است نه کلی.                                                                            د) با دیدهی باطنی باید به درک این موضوع نایل گردید.

درس دهم   دین و زندگی 3

آیهی شریفهی 55 نور: «وعد الله الذین ءامنوا منکم و عملوا الصالحات لیستخلفنهم فی الارض کما استخلف الذین من قبلهم و لیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم و لیبدلنهم من بعد خوفهم امنا یعبدوننی لا یشکرون بی شیئا» وعده داده است خداوند به کسانی از شما که ایمان آورده و کارهای شایسته کردند که آنان را جانشین در زمین قرار دهد همان طور که قبل از آنان کسانی را جانشین قرار داد. و برای انان دینشان را مستقر سازد که برای آن ها پسندیده است و بیم شان را به ایمنی مبدل گرداند فقط مرا می پرستند چیزی را با من شریک
نمی­سازند.

1) وعدهی الهی برای تحقق حکومت و جانشینی مومنان صالح «امنوا منکم و عملوا الصالحات» را بیان میکند و دیدگاه اسلام را دربارهی پایان تاریخ نشان می دهد.

2) عبارت «ولیمکنن لهم دینهم الذی ارتضی لهم» استقرار دین الهی در جهان در پایان تاریخ

3) عبارت «ولیبدلنهم من بعد خوفهم امنا» از بین رفتن ترس و ناامنی برای مومنان صالح در جهان

4) عبارت «یعبدوننی» توحید عملی یا عبادی

5) خداپرستان بر اساس وعده الهی، باور دارند که آیندهی نهایی جهان از آن حق خواهد بود و باطل شکست خورده و مغلوب خواهد شد.

آیه شریفه 5 قصص:  «و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثین»

و میخواهیم منت نهیم بر کسانی که ناتوان شمرده شده اند در زمین و آنان را پیشوایان قرار دهیم و آنان را وارثان زمین قرار دهیم.

1) در این آیه جنبهی دیگری از دیدگاه اسلام در بارهی پایان تاریخ بیان شده است و آن وراثت مستضعفان در زمین است. (سیمای مستضعفان در پایان تاریخ)

2) در واقع این آیه بیانگر بعد عدالت اجتماعی حکومت واحد جهانی است.

3) عبارت «ونجعلهم ائمه» رسیدن رهبری جهان به مستضعفان

4) خداپرستان بر اساس وعده الهی باور دارند که آیندهی نهایی جهان از آن حق خواهد بود. و باطل شکست خورده و مغلوب صحنه را ترک خواهد کرد.

آیه شریفهی 105 انبیاء: «و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون»

همانا نوشتیم در زبور پس از ذکر (تورات) که زمین را به ارث میبرند بندگان شایسته من.

1) این آیه در تایید آیه ی 5 سوره نور است و نشان میدهد که در پایان تاریخ، حکومت در اختیار بندگان صالح خدا قرار خواهد گرفت.

2) مقصود از «الذکر» در این ایه تورات است که کتاب حضرت موسی میباشد.

3) «الزبور» کتاب حضرت داوود (ع) میباشد.

4)زبور بعد از ذکر (تورات) نازل شده است.

5) بر اساس این آیه، این که زمین را بندگان صالح خدا به ارث میبرند در سه کتاب آسمانی تورات، زبور و قرآن بیان گردیده است.

آیه شریفهی 33 توبه: «هوالذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون»

اوست که فرستاده رسولش را به هدایت و دین حق که بر همه دین ها چیره گرداند و گرچه مشرکان نخواهند».

1) این آیه بیانگر ارادهی الهی برای پیروزی آیین حق بر همهی آیینهای دیگر است و جامع دو وعدهای است که در آیات 55 سورهی نور، 5 سورهی قصص و 105 سوره ی انبیاء داده شده است، یعنی وعدهی حکومت صالحان و وراثت مستضعفان.

2) عبارت «هو الذی ارسل رسوله بالهدی» هدایت ویژهی انسان

3) «رسول» در عبارت «هو الذی ارسل رسوله» پیامبر عظیم الشان اسلام میباشد.

4) چیرگی و پیروزی اسلام برای مشرکین ناخوشایند است. «ولو کره المشرکون»

حدیث پیامبر اکرم (ص): «هر کس دوست دارد خدا را در حال ایمان کامل و مسلمانی مورد رضایت او ملاقات کند، ولایت و محبت امام عصر (عج) را بپذیرد.»

پیام حدیث: بیانگر اهمیت «تقویت معرفت و محبت به امام» از مسئولیتهای فرد منتظر میباشد.

حدیث پیامبر اکرم (ص): «خوشا به حال کسی که به حضور «قائم» برسد، در حالی که پیش از قیام او نیز پیرو او باشد.»

پیام حدیث: بیانگر اهمیت «پیروی از امام عصر (عج)» از مسئولیتهای فرد منتظر است.

حدیث امام علی (ع): «منتظر فرج الهی باشید و از لطف الهی مایوس نشوید و بدانید که محبوبترین کارها نزد خداوند، انتظار فرج است»

پیام حدیث: محبوبترین کارها نزد خداوند  در انتظار ظهور بودن

روایت پیامبر اکرم (ص): بزرگترین مردمان در ایمان و یقین کسانی هستند که در روزگاران آینده زندگی میکنند پیامبرشان را ندیده اند امام آن ها در غیبت است و فقط به سبب خواندن خطی روی کاغذ (خواندن قرآن و احادیث) ایمان میآورند.

1) پیرامون اولین مسئولیت منتظر یعنی تقویت ایمان به کار برده است.

2) در عصر غیبت که عصر دو دلیها و شک و تردیدهاست، مومن حقیقی، به خود تردید راه نمیدهد و با یقین برای فردای روشن آماده می شود.

3) با پیدایش فتنههای گوناگون و اندیشههای رنگارنگ و تبلیغ بی ایمانی در عصر غیبت مسئولیت منتظر تقویت ایمان است.

سخن قوم حضرت موسی (ع): «تو و پروردگارت بروید بجنگید ما این جا می نشینیم».

1) شخص منتظر، عصر غیبت را عصر اماده باش برای یاری امام تلقی میکند.

2)آنان که در عصر غیبت با مستکبران زمان خود مبارزه نکرده و زندگی عملی خود را صحنه مبارزه با باطل نساختهاند، در روز ظهور، به علت عدم آمادگی، مانند قوم موسی این عبارت را به حضرت مهدی خواهند گفت.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تستهای درس 10

1) پیام آیه شریفه ی «هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله و لو کره المشرکون» ..........است. (انسانی 87)

الف) تحقق وعده خداوند در ارسال رسولان با پبام هدایت                      ب) دعوت تمام پیامبران، با مبارزه ی همه جانبه با جبهه باطل

ج) تحقق وعده خداوند در غلبه دین حق بر تمام اندیشهها                        د) دعوت تمام پیامبران، حرکت انسان به سوی هدایت و دین حق

2) عصر غیبت عصر ........ است و ............. از برترین اعمال عصر غیبت است زیرا در این دوره ..........حاصل میشود (تجربی 87)

الف) پیروی و تبعیت- انتظار فرج- فتنههای گوناگون و اندیشههای رنگارنگ

ب) پیروی و تبعیت- تقویت ایمان- فتنههای گوناگون و اندیشههای رنگارنگ

ج) شک و تردید ها- انتظار فرج- گشایش واقعی برای دینداران با ظهور آن حضرت.

د)شک و تردید ها- تقویت ایمان- گشایش واقعی برای دینداران با ظهور آن حضرت.

3) غلبه منطق و اندیشهی اسلامی بر دیگر اندیشه ها، پیام حاصل شده از کدام مورد است؟ (ریاضی 87)

الف) لیظهره علی الدین کله        ب) و نرید ان نمن علی الذین استضعفو    ج) ان الارض یرثها عبادی الصالحون     د) هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق

4) در عصر غیبت وظایف مربوط به «مرجعیت علمی» و «حکومت اسلامی» به........... سپرده میشود پشتوانه اول.......... و پشتوانه دوم ...........است.

الف) فقیهان با تقوا و اسلام شناسان آگاه به زمان - سیره و سنت پیامبر و ائمه اطهار (ع) قرآن کریم

ب) فقیهان با تقوا و اسلام شناسان آگاه به زمان- قرآن کریم- سیره و سنت پیامبر و ائمه اطهار

ج) راویان حدیث که آنان حجت امام عصر (ع) برمردمند- سیره و سنت پیامبر و ائمه اطهار (ع)- قران کریم

د) راویان حدیث که آنان حجت امام عصر (ع) برمردمند- قران کریم- سیره و سنت پیامبر و ائمه اطهار (ع)

5) عدم تاثیر فریب کاری مدعیان «مهدویت در طول تاریخ« معلول .........است و عامل ناتوانی ار به دست دادن آیندهای روشن برای تاریخ..............می باشد (تجربی 88)

الف) بازگشت آثار مکر و فریب به فریبکاران- ناتوانی در توجیه واقعیت های تاریخ

ب) حضور «مهدی (عج)» در جامعه و معلوم بودن مشخصات او- ناتوانی در توجیه واقعیت های تاریخ

ج) حضور «مهدی (عج)» در جامعه و معلوم بودن مشخصات او- درماندگی در شناخت آفریننده مدبر و حکیم

د) بازگشت آثار مکر و فریب به فریبکاران- درماندگی در شناخت آفریننده مدبر و حکیم

6) «استقرار اندیشه» و «غلبه بخشیدن آن» به ترتیب از دقت در کدام آیه مفهوم می گردد (زبان 88)

الف) لیظهره علی الدین کله- لیمکنن لهم دینهم                                     ب) لیمکنن لهم دینهم- لیظهره علی الدین کله

ج) لیمکنن لهم دینهم- لیستخلفنهم فی الارض                                          د) لیظهره علی الدین کله- لیستخلفنهم فی الارض

7) اعتقاد به پیروزی نهایی خداپرستی بر شرک و بت پرستی و حاکمیت مستضعفان بر مستکبران، برخاسته از چیست و تحقق آن پیروزی در گرو چیست (زبان 87)

الف) حق بودن خداوند- آمادگی کامل شرایط                                       ب) حکیم بودن خداوند- تشکیل حکومت جهانی

ج) حق بودن خداوند- شکست کامل باطل                                              د) حکیم بودن خداوند- شکست کامل باطل

8) زمینه سازی «گفت و گو و وحدت ادیان» در رویارویی با سلطه­گران جهانی، کدام است و پیشوایان و وارثان قدرت­ها به بیان قرآن، کدامند؟ (هنر 87)

الف) اعتقاد به منجی- مستضعفان    ب)اعتقاد به منجی- یکتا پرستان      ج) ظلم ستیزی ادیان- مستضعفان       د) ظلم ستیزی ادیان- یکتا پرستان

9) به اعتقاد بسیاری از جامعه شناسان، پویایی جامعه شیعه در طول تاریخ به ............و ..............وابسته بوده (ریاضی 86)

الف) تلاش برای گسترش عدالت در جهان- نپذیرفتن حکومتهای طاغوتی                                 ب) تلاش برای گسترش عدالت در جهان- آینده سبز باور به مهدویت

ج) گذشته سرخ اعتقاد به عاشورا-  آینده سبز باور به مهدویت                                     د) گذشته سرخ اعتقاد به عاشورا- نپذیرفتن حکومتهای ظاغوتی

10) عمر طولانی بر انسان، موصوف به کدام وصف است و «انتتظار» برخاسته از چیست؟ (هنر 86)

الف) امری غیر عادی- نومیدی از حاکمیت باطل                                    ب) موضوعی غیر عقلی- نومیدی از حاکمیت باطل

ج) امری غیر عادی- نگاه مثبت به آینده تاریخ                                         د) موضوعی غیر عقلی- نگاه مثبت به آینده تاریخ

11) با توجه به آیه شریفهی «و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض....» منت خداوند بر مستضعفان در زمین کدام مطلب است.

الف) بندگان شایسته خداوند زمین را به ارث میبرند.                              ب) وعده خداوند جانشینی آن ها در زمین است.

ج) تحقق اراده خداوند بر حاکمیت مستضعفان جهان                               د) جانشینی مومنان صالح در طول تاریخ بر مستکبران

12) فراهم سازی آمادگی برای ظهور بقیه الله الاعظم (عج) در گرو .......... است و خیانتکار نصیحتگر به بیان امیر المومنان، همان فرد ............. است.

الف) گرایش به ایمان و عمل صالح- سخن چین                                                     ب) تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت- سخن چین

ج) گرایش به ایمان و عمل صالح- منافق ریاکار                                      د) تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت - منافق ریاکار

درس 11 دین و زندگی 3

آیه شریفهی 122 توبه: «و ما کان المومنون لینفروا کافه فلولانفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون» و مومنان را نشاید که همگی بیرون روند پس چرا کوچ نکنند از هر گروهی، جمعی از آنها تا دانش دین بیاموزند، و مردم خویش را انذار دهند آنگاه که به سوی آنها باز گردند، شاید که بترسند و توجه کنند»

1) از آنجا که همهی مسلمانان نمیتوانند دربارهی احکام دین تفقه و تحقیق کنند، لازم است گروهی از آنها به این کار بپردازند و وقت خود را صرف آموختن دین کنند. «لیتفقهوا فی الدین»

2) این افراد وظیفه دارند آموختههای خود را در اختیار دیگر مردم قرار دهند و انان را هدایت کنند. «ولینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون»

3) با مفتوح بودن باب اجتهاد و استنباط در دوران غیبت کبری مرجعیت علمی و ولایت ظاهری امام جبران میگردد.

4) استمرار قلمرو مرجعیت علمی امامان در گسترهی زمان (در دوران غیبت)

5) با تفقه در دین در هر دوره و زمانی میتوان وحی الهی را گره گشایی کرد و احکام الهی را از آن برداشت کرد.

6) تداوم ولایت ظاهری در عصر غیبت ( لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم)

7) تفقه در دین برای همگان میسر نیست بلکه در هر دوره زمانی واجب کفایی است (وجوب در حد رفع نیاز)

8) یکی از اهداف وجوب کوچ برای مومنان ابتدا تفقه در دین است و سپس انذار دادن دیگران یعنی به منظور برکنار داشتن مردم از نبایستهاست.( لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم)

امام عصر (عج) در پاسخ به یکی از یاران خود به نام اسحاق بین یعقوب که دربارهی رویدادهای عصر غیبت سوال میکرد و راه چاره را جست و جو مینمود این عبارت را بیان کردند:

«و اما الحوادث الواقعه فارجعوا فیها الی رواه حدیثنا فانهم حجتی علیکم و انا حجه الله علیهم» و در مورد رویدادهای زمان باید به راویان حدیث ما رجوع کنید، که آنان حجت من بر شمایند و من حجت خدا بر آنها می‌‌باشم.

پیام حدیث1)مقصود از «الحوادث الواقعه»رویدادهای جدید در هر زمان است.

2) بیانگر «زمان شناس بودن» از ویژگیهای مرجع میباشد.

3) مقصود از «حجت» در این حدیث همان «حجت ظاهر» میباشد.

4) بیانگر بحث تقلید است که همان رجوع به متخصص احکام دینی میباشد.

5) بنابراین فقیه واجد شرایط دو مسئولیت «مرجعیت علمی» و «رهبری و ولایت ظاهری» را بر عهده دارد.

حدیث امام صادق(ع): «فاما من کان من الفقهاء صائنا لنفسه حافظا لدینه مخالفا لهواه مطیعا لامر مولاه فللعوام ان یقلدوه و ذلک لا یکون الا لبعض فقهاء الشیعه لاکلهم.»

هر کس از فقیهان که نگهدارندهی نفس خود، نگهبان دین خود، مخالفت کننده با هوی و هوس خود فرمانبردار فرمان خداوند خود باشد پس، بر مردم است که از اینان پیروی کنند. این ویژگیها وجود ندارد، مگر در برخی از فقیهان شیعه نه در همهی آنها.

1) حدیث بیانگر ویژگیهای «با تقوا و عادل بودن» از شرایط مرجع است.

2) مرجع تقلید باید عادل باشد، یعنی در مرتبهای از تقوا قرار دارد که در پی انجام دادن واجبات و دوری از گناهان ست. گناهان کبیره را انجام نمیدهد و گناه صغیره را تکرار  نمیکند.

3) برخی فقیهان دارای شرایط مرجعیت هستند نه همه.

4) امام صادق در این روایت، چهار ویژگی برای مرجع تقلید ذکر میکند (نگهدارنده نفس خود، نگهبان دین خود، مخالفت کننده با هوی و هوس خود، فرمان بردار فرمان خداوند

 

 

 

تستهای درس 11

1) بهترین ملاک و معیار در تعیین فقی. ه جامع الشرایط که مسئولیت خطیر مرجعیت تقلید را متوجه او کند...........است و موثرترین مساله در انتخاب مرجع تقلید ............میباشد (هنر 88)

 الف) تشخیص خود مکلف- دانش و تقوای او                                       ب) شهادت دو عادل مورد اعتماد- دانش و تقوای او

ج) تشخیص خود مکلف- اجتهاد و آگاهی او به مسائل روز                   د) شهادت دو عادل مورد اعتماد- اجتهاد و آگاهی او به مسائل روز

2) از دقت در آیه شریفه (و ما کان المومنون لینفروا کافه..........) مفهوم میگردد که وجوب کوچ کردن برای مومنان به ترتیب بدان منظور است که ........ و ........ باهدف.......... محقق شود (انسانی 88)

الف) تفقه در دین- انذار- هشدار دادن به بایستها                                 ب) انذار- تفقه در دین- هشدار دادن به بایستها

ج) انذار- تفقه در دین- بر کنار داشتن از نبایستها                                  د)تفقه در دین- انذار- بر کنار داشتن از نبایستها

3) فقیه واجد شرایط و یا متخصص در فهم دین که مراجعه غیر متخصصان را به خود، همراه دارد و مرجع تقلید مکلفان میگردد مسئولیت......... و ......... را به عهده دارد (زبان 87)

الف) مرجعیت علمی- رهبری و ولایت معنوی                                         ب) مرجعیت علمی- رهبری و ولایت ظاهری

ج) رهبری و ولایت ظاهری- برقراری حکومت اسلامی                            د) رهبری ولایت معنوی- برقراری حکومت اسلامی

4- گره گشایی هر زمان وحی الهی و استمرار امامت در گستره زمان، از دقت در کدام مورد مفهوم میگردد (هنر 87)

الف) هو الذی ارسل رسوله بالهدی و دین الحق لیظهره علی الدین کله

ب) و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذکر ان الارض یرثها عبادی الصالحون

ج) و نرید ان نمن علی الذین استضعفوا فی الارض و نجعلهم ائمه و نجعلهم الوارثین

د) و ما کان المومنین لینفروا کافه فلولا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین

5) محور اعتماد مکلفان به مرجع تقلید خود در طول تاریخ پر فراز و نشبیب اسلام برخورداری مراجع از ......... و ملاک و معیار تعیین فقیه برای مرجعیت ...................... میباشد. (تجربی 87)

الف) دانش و تقوی- تشخیص بر مبنای قوانین دین                                  ب) تقوی و شجاعت- تشخیص بر مبنای قوانین دین

ج) عدالت و فقاهت- شهرت منتهی به اطمینان                                         د) عدالت و شجاعت- شهرت منتهی به اطمینان

6)پیام آیه شریفهی «و ما کان المومنون لینفروا کافه فلولا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین و لینذروا قومهم اذا رجعوا الیهم لعلهم یحذرون) کدام است (انسانی 87)

الف) اثبات تفقه و انذار برای پاسداری از مرز دین                                   ب) اثبات تکیه داشتن دین بر فقاهت و تنزیه دامان دین از هر نوع خرافهای

ج) وجوب در حد رفع نیاز تفقه در دین برای تداوم مرجعیت علمی و ولایت ظاهری در عصر غیبت

د) وجوب تفقه در دین برای پاسخ گویی به مسائل مستحدثه هر زمان و صیانت از مرجعیت علمی برای همگان

7) دژهای محکم اسلام و حافظان این اندیشه مقدس در برابر کژاندیشیها، کیانند و پشتوانهی فقیهان آگاه و با تقوا در تشکیل حکومت و مرجعیت علمی کدام است (هنر 86)

الف) فقیهان آگاه به احکام و معارف اسلامی- قران، سیره و سنت پیامبر (ص) و ائمه (ع)

ب) فقیهان آگاه به احکام و معارف اسلامی- علم  و عقل و آگاهی به نیازهای زمان

ج) عالمان صالح همگام با پیشرفت لحظهای زمان- قرآن، سیره و سنت پیامبر (ص) و ائمه (ع)

د) عالمان صالح همگام با پیشرفت لحظهای زمان- علم و عقل و آگاهی به نیازهای زمان

8) وجود کتاب الهی در میان مردم، به تنهایی برای تشکیل و تعالی نظام کافی نیست بلکه جامعه اسلامی نیازمند..........و ............ و ........... است. (زبان 86)

الف) ولایت ظاهری مرجعیت علمی- حکومت اسلامی                      ب) ولایت ظاهری- ولایت معنوی- رهبر اسلامی

ج) ولایت معنوی- مرجعیت علمی- حکومت اسلامی                             د) ولایت معنوی- ولایت فقیه- رهبر اسلامی

9) پیام آیه شریفه «و ما کان المومنون لینفروا کافه فلولا نفر من کل فرقه منهم طائفه لیتفقهوا فی الدین» کدام است (انسانی 86)

الف) جبران ولایت ظاهری و ولایت معنوی امام (ع) با مفتوح بودن باب اجتهاد و استنباط

ب) جبران مرجعیت علمی امام (ع) با مفتوح بودن باب اجتهاد و استنباط

ج) استقرار مرجعیت علمی امام (ع) با بذل لطف او به دین مداران فقیه بهرهمند از استنباط

د) استقرار ولایت معنوی امام (ع) با بذل لطف او به دین مداران فقیه بهرهمند از استنباط

10) قرآن کریم ابتدا از جامعهی اسلامی می خواهد که گروهی ...... و امام کاظم (ع) این افراد را ........معرفی کرده است. (تجربی 86)

الف) وقت و همت خود را صرف شناخت دقیق دین کنند- دژهای محکم اسلام

ب) وقت و همت خود را صرف شناخت دقیق دین کنند- راویان حدیث ائمه

ج) امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه خود بدانند و عمل کنند- دژهای محکم اسلام

د) امر به معروف و نهی از منکر را وظیفه خود بدانند و عمل کنند- راویان حدیث ائمه

دین و زندگی 3 - درس دوازدهم

حدیث امام علی (ع): علی (ع) به مالک اشتر در مورد رابطهی رهبر با مردم میفرماید: (عهدنامه مالک اشتر)

1- حکم: دوستی و مهربانی با شهروندان

علت حکم: زیرا برخی از شهروندان برادر و خواهر دینی و هم آیین ما هستند و دوستی و مهربانی با هم آیین ضروری است برخی از شهروندان نیز همنوع ما هستند و مهربانی با همنوع هم ضروری است.

2- حکم: نداشتن تکبر و در صورت داشتن تکبر، معالجه آن با نگاه به عظمت الهی

علت حکم: زیرا نداشتن تکبر، حاکم را از سرکشی نجات میدهد، مانع تندرویی او میشود و باعث میشود عقل موقعیت خود را به دست آورد و کارهای انسان عاقل تابع عقل شود.

3- حکم: دوست داشتنیترین چیزها نزد تو، میانهترین در حق، شاملترین در عدل و کسب فراگیرترین رضایتمندی مرم باشد.

علت حکم: زیرا اگر این سه مورد رعایت نشود، خشم عمومی ایجاد میشود که رضایت بعضی افراد خاص را از بین میبرد و اگر این موارد رعایت شود عموم مردم راضی میشوند و نارضایتی برخی افراد تاثیری نخواهد داشت.

4- حکم: دور کردن عیب جویان از خود

علت حکم:زیرا اسرار مردم، بیشتر نزد رهبر جامعه است و رهبر جامعه باید بیش از دیگران عیب مردم را پنهان کند.

5- حکم: شتاب نکردن در پذیرش خبر سخن چینان

علت حکم: زیرا سخن چین، باطن خیانتکارانه دارد و در لباس نصیحت ظاهر میشود.

6- حکم: مشورت نکردن با ترسو

علت حکم: زیرا ترسو روحیه انسان را سست میکند.

7- حکم: تفاوت گذاشتن میان آدم نیکوکار و ادم بدکار

علت حکم: زیرا اگر حاکم چنین نکند، نیکوکاران به کار خیر بی رغبت و بدکاران به کار بد تشویق میشوند.

8- حکم: پاسداری از حقوق محرومان و رسیدگی به آنها در عین داشتن دل مشغولیهای فراوان حکومتی، انتخاب گروه تحقیق از افراد مورد اطمینان، خدا ترس و متواضع برای تهیه گزارش از وضع محرومان و اقدام برای رفع مشکلات آنان

علت حکم: زیرا کارهای مهم و فروان، دلیلی برای ترک مسئولیتهای دیگر نیست، زیرا این گروه بیش از دیگران به عدالت نیازمندند.

حدیث امام علی (ع): «... و بزرگترین حقی که خدا واجب کرده است، حق رهبر بر مردم و حق مردم به رهبر است، حقوقی که خداوند بر هر یک از این دو نسبت به هم واجب کرده و آن را سبب دوستی و الفت انان و ارجمندی دینشان قرار داده است، مردم جز به اصلاح حاکمان، اصلاح نپذیرند و حاکمان نیز جز به پایداری مردم، نیکو نگردند، پس هنگامی که مردم، وظیفهی خود را نسبت به حاکم انجام دادند و حاکم نیز حق آنان را ادا کرد، حق در بین اینها ارزشمند میشود.»

1) بیانگر چگونگی رابطهی میان رهبر و مردم است.

2) اصلاح مردم معلول اصلاح حاکمان است و اصلاح حاکمان معلول پایداری مردم میباشد.

حدیث امام علی (ع): «ای مردم، همانا من به گردن شما حقی دارم و شما نیز بر من حقی دارید و اما حق شما بر من این است که شما را نصیحت و راهنمایی کنم و درآمدهای بیت المال را به شایستگی بین شما تقسیم کنم و شما را آموزش دهم تا نادان نمائید و تربیت کنم تا یاد بگیرید، و اما حق من بر شما این است که شما به بیعت خود وفا کنید و مرا در پنهان و آشکار نصیحت و یاری کنید و هنگامی که شما را خواندم، اجابت کنید و هنگامی که فرمان دادم، اطاعت نمایید.»

1) بیانگر حقوق بین رهبر و مردم است.

2) حق رهبر وظایفی است که مردم در قبال او بر عهده دارند مثل1- وفا کردن به عهد 2- نصیحت و یاری کردن3-اجابت دعوت 4- اطاعت فرمان

3) حق مردم وظایفی است که رهبر در قبال مردمش بر عهده دارد مثل 1- نصیحت و راهنمایی مردم2- تقسیم عادلانه درآمدهای بیت المال بین آنها 3- آموزش و تربیت آنها

 

تستهای درس 12- دین و زندگی 3

1) آنجا که به بیان امام علی (ع)، خشم عمومی مردم، خشنودی خواص را از بین میبرد و رضایت عمومی، خشم خواص را از بین میبرد و رضایت عمومی، خشم خواص را بی اثر مینماید، ایجاب میکند که: (انسانی 87)

الف) حاکم خود را از سرکشی نجات دهد و تندرویی را در خود فرونشاند و عقلش را به جایگاه اصلی، برگرداند.

ب) دوست داشتنیترین چیزها در نظر حاکم، چیزی باشد که در حق میانهترین و در عدل شاملترین باشد.

ج)بدکار و نیکوکار در نظر حاکم یکسان نباشند تا بدکاران به کار بد تشویق نشوند و نیکوکاران به کارخیر بی رغبت نگردند.

د) حاکم به گونهای عمل کند که در پیشگاه خداوند، معذور باشد و دل مشغولیهای حکومت، او را از رسیدگی به همگان باز ندارد.

2) دو دسته بودن مردم، به بیان امام علی علیه السلام، که دستهای برادر دینی حاکم و دستهای دیگر در آفرینش، همانند او باشند، ایجاب میکند که وی: (تجربی 87)

الف) رضایت و خشنودی خواص را بر عوام ترجیح ندهد تا خشم خواص را بی اثر کند.

ب) محبوبترین چیزها در نظرش خشنودی خدا باشد تا به خشنودی خلق بینجامد.

ج) تکبر و خود بزرگ بینی نداشته باشد و همیشه، قدرت خدا را که برترین قدرت است، منظور دارد.

د) نسبت به همه دوست و مهربان باشد و دل خویش را در هالهای از مهربانی نسبت به آنان قرار دهد.

3) با توجه به سخن حیکمانه حضرت علی (ع) بزرگترین حقی که خدا واجب کرده است ....... است که سبب..............و..............قرار داده است (هنر 87)

الف) رعایت حقوق پدر و مادر- ارزش و اعتبار آنان- ارجمندی دینشان

ب) حقوق متقابل مردم و رهبر- دوستی و الفت انان- ارجمندی دینشان

ج) حقوق متقابل مردم و رهبر- دوستی و الفت آنان- عزت و سربلندیشان

4)امیر المومنان، علی (ع) نصیحت و یاری کردن پنهان و آشکار و وفا کردن به پیمان را به ترتیب، از حقوق ............. و حقوق .................اعلام فرموده است (زبان 87)

الف) مردم برخود- مردم بر خود         ب) مردم بر خود- خود بر مردم

ج) خود بر مردم- مردم بر خود           د) خود بر مردم- خود بر مردم

5) برخورداری رهبری جامعه از شرایط تعیین شده از زبان آیات و روایات و سرسپردگی مردم در برابر دستورهای او به ترتیب، مساله.............و ..............را تحقق میبخشد. و مقام ولایت...........امام در زمان غیبت، استمرار دارد.

الف) مقبولیت- مشروعیت- معنوی       ب) مقبولیت- مشروعیت- ظاهر      ج) مشروعیت- مقبولیت - ظاهری      د) مشروعیت- مقبولیت- معنوی

6) فراهم سازی آمادگی برای ظهور بقیه الله الاعظم (عج) در گرو.........است  و خیانتکار نصیحت­گر به بیان امیر المؤمنان، همان فرد.............است (زبان 88)

الف) گرایش به ایمان و عمل صالح- سخن چین                                     ب) تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت- سخن چین

ج) گرایش به ایمان و عمل صالح- منافق ریاکار                                      د) تشکیل حکومت اسلامی در عصر غیبت- منافق ریاکار

 

 

 

 

 

درس 13 دین و زندگی 3

آیه شریفهی 41 طه: «واصطنعتک لنفسی» تو را برای خودم برگزیدم و پروردم.

1) مخاطب آیه حضرت موسی میباشد

2) اگر انسان به سوی خدا گام بردارد، مانند حضرت موسی (ع)، خداوند او را لایق و شایستهی خود قرار میدهد.

3)خداوند میفرماید که من بهای تو هستم.

4) در کل، آیه بیانگر کرامت و منزلت انسان است.

5) ارتباط مفهومی دارد با حدیث قدسی «ای فرزند آدم اشیاء را برای تو آفریدم و تو را برای خودم»

6) ارتباط مفهومی دارد با حدیث امام صادق (ع) با مضمون: «بهای نفس گران قدر و با ارزش خود را فقط خدای خود میدانم.»

7) اگر انسان این حقیقت را درک کند و کرامتی را که خدا به او بخشیده بشناسد از آنچه او را پست و حقیر کند و در نزد خدا کوچک نماید دوری میورزد.

آیه شریفهی 15 زمر: «قل ان الخاسرین الذین خسروا انفسهم و اهلیهم یوم القیامه الا ذلک هو الخسران المبین» بگو زیانکارترین مردم کسانی هستند که خود و اهل خود را ببازند در قیامت، آگاه باشید که این خسرانی روشن است.

1) زیانکارترین مردم کسی است که خود را ببازد، زیرا نه تنها چیزی کسب نکرده بلکه سرمایهی اصلی خود را نیز از دست داده است.

2) کسی که خود را ببازد در درون خود شکست خورده و به راحتی تن به گناه میدهد لذا چنین فردی زیان کارترین افراد در روز قیامت است.

3) مقصود از خود در این آیه خود اصیل و عالی میباشد.

4) خود باختگی فقط محدود به خود عالی فرد نمیشود.

آیه شریفهی 19 حشر : «و لا تکونوا کالذین نسوا الله فانساهم انفسهم...» از آنانی نباشید که خدا را فراموش کردند پس خود آنها را از یادشان برد...»

1) عبارت «نسوا الله فانساهم انفسهم» علت از یاد بردن خود، به فراموشی سپردن خداوند و غفلت از اوست. (خود فراموشی معلول خدا فراموشی است)

2) تعبیر «نسیان»در این آیه، این پیام را در بر دارد که انسان، به طور فطری هم خدا را میشناسد و هم خود را. آن چه اتفاق میافتد، فراموشی و نسیان است، نه عدم شناخت.

3) مقصود از خود، همان اصیل و عالی انسان است و به معنای توجه به نیازها، ارزشها و هدف‌های این مرتبه است. زیرا این «خود» است که طالب ارزشها و هدفهای بینهایت و خوبیهای مطلق است.

4) نتیجهی فراموشی خداوند، فراموشی خود حقیقی و اصیل است؛ زیرا کسی که به خداوند که صاحب همهی نیکیهاست بیتوجه باشد و حضور خداوند را در زندگی خود نیابد، به تبع آن، خود اصیل و متعالی خود را که گرایش به آن خوبیها دارد، فراموش میکند، نسبت به آن خوبیها و زیباییها بی تفاوت میشود و برای رسیدن به آنها تلاش نمیکند. در واقع، به سبب آن که خود حقیقی انسان چیزی جز ارتباط و تعلق به خداوند نیست، از این رو فراموشی خدا عیناً فراموشی و غفلت از حقیقت خود آدمی است.

آیه شریفهی 10 فاطر: «من کان یرید العزه فلله العزه جمیعا» هر که طالب عزت است تمام عزت خاص خداست.

1) خداوند سرچشمهی عزت است و هر کس به دنبال عزت است، باید به این سرچشمه مراجعه کند.

2) تمام عزت از آن خداست، پس راه کسب عزت، بازگشت به سوی خدا و قبول فرمان اوست.

آیه شریفهی 8 منافقون: «ولله العزه و لرسوله و للمومنین ولکن المنافقین لایعلمون» و عزت مخصوص خدا و رسول و مومنان است ولی منافقان از این معنی آگاه نیستند.

1) هر کس اطاعتش از خدا بیشتر باشد، کرامت و عزتش بیشتر است به همین جهت، قرآن کریم در این آیه ابتدا عزت را به سرچشمهی آن (خداوند) و سپس به پیامبر (ص) و پس از آن به مومنین نسبت میدهد.

2) منافقان از این موضوع که منشا عزت خداست و رسول و مومنان به خاطر این که به این سرچشمه متصلاند صاحب عزت شده­اند، ناآگاه و بی اطلاع هستند.

حدیث امام علی (ع): «عظم الخالق فی انفسهم فصغر ما دونه فی اعینهم» خدا در نفس آنان بزرگ است پس غیر خدا در چشم آنان کوچک.

1) کسی که خدا را درست بشناسد و به مراتبی از معرفت الهی برسد، به طور طبیعی همهی امور غیر خدایی نزد او کوچک میشود و در نتیجه در مقابل هیچ امر خدایی احساس حقارت و کوچکی نمیکند.

2) کوچک شدن امور غیرخدایی در دید انسان معلول شناخت خداوند به بزرگی است.

3) فهم عظمت خالق باعث ارزش به خود عالی انسان میگردد.

حدیثی از امام سجاد (ع): «از همه­ی مردم گرامی­تر آن کسی است که تمام دنیا را با قدر و شأن خود برابر نمی­کند.»

پیام حدیث: کسی که دنیا را هم­قدر خود نمی­داند از خصلت کرامت نفس در وجود خود باخبر است.

حدیثی از امام علی (ع): «آن کس که خود را گرامی بدارد شهوت­ها در نزد او حقیر و پست می­شوند.»

پیام حدیث: با گرامی­ داشتن نفس خود و احساس کرامت نفس می­توان در برابر شهوت ایستادگی کرد.

حدیثی از امام علی (ع): «مردم دنیا دو دسته­اند، یک دسته به بازار جهان می­آیند و خود را می­فروشند و برده می­سازند. دسته­ای دیگر نیز در این بازار خود را می­خرند و آزاد می­کنند.»

پیام حدیث: مقصود از فروختن خود، از دست دادن کرامت نفس و به دست آوردن منافع زودگذر دنیاست و منظور از آزاد ساختن خود توجه به کرامت نفس و نجات دادن آن از تمایلات پست دنیایی و گرفتار تمایلات پست نشدن است.

حدیثی از امام علی (ع) خطاب به فرزندش امام حسن (ع): «نفس خود را در برابر هر پستی گرامی و برتر بدار گرچه منفعت فراوانی داشته باشد. زیرا با از دست دادن بخشی از کرامت خود، چیزی به دست نمی­آوری.»

پیام حدیث: با از دست دادن کرامت نفس نمی­توان چیزی درخور به دست آورد گرچه منفعت فراوانی کسب شده باشد.

حدیثی از امام صادق (ع): «بهای نفس گرانقدر و باارزش خود را فقط خدای خود می­داند، زیرا در میان مخلوقات، موجودی نیست که قیمت نفس مرا داشته باشد.»

1) کسی که خداوند را بهای نفس خود می­دارد چنین کسی از کرامت نفس بالای خود خبر می­دهد و حقیقت وجود خود را لایق و شایسته­ی تقرّب به پیشگاه الهی می­یابد.

2) ارتباط مفهومی دارد با آیه­ی شریفه­ی «واصطنعتک لنفسی».

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تستهای درس 13 دین و زندگی 3

1) این کلام امام صادق علیه السلام که فرموده است: «بهای نفس گران قدر و با ارزش خود را فقط خدای خود میدانم، زیرا در میان مخلوقات، موجودی نیست که قیمت نفس مرا داشته باشد» با کدام عبارت، هم مفهوم است؟ (ریاضی 88)

الف) هو الذی سخر لکم اللیل و النهار و الشمس و القمر                        ب) و خلق لکم ما فی الارض جمیعا

ج) انی جاعل فی الارض خلیفه                                                                د) و اصطنعتک لنفسی

2)از توجه در این سخن امام علی علیه السلام که میفرماید: «عظم الخالق فی انفسهم فصغر ما دونه فی اعینهم» مفهوم میگردد که ........... است. (تجربی 87)

الف) فهم عظمت خالق، ارزش دهنده به خود عالی انسان                       ب) عدم احساس حقارت، معلول معرفت به سرچشمه کرامتها

ج) معرفت به سرچشمه کرامتها، معلول عدم احساس حقارتها            د) خود عالی به فهم عظمت خالق می انجامد و خوددانی موجب حقارتها

3) به بیان امام سجاد (ع)، گرامیترین انسان، کسی است که .........و امام صادق (ع) بهای نفس خود را فقط..........میداند (انسانی 87)

الف) تقوی و پرهیز او از دیگران بیشتر باشد- خدا                                 ب) تقوی و پرهیز او از دیگران بیشتر باشد- بهشت

ج) تمام دنیا را با قدر و شان خود برابر نمی کند- بهشت                           د) تمام دنیا را با قدر و شان خود برابر نمی کند- خدا

4) از دقت در آیهی شریفهی: « قل ان الخاسرین الذین خسروا انفسهم و اهلیهم یوم القیامه» مفهوم میگردد که: خود باختگی ................. (ریاضی 87)

الف) فراگیر خود عالی فرد میگردد                                                       ب) فراگیر خود دانی و خود عالی میگردد.

ج) فقط محدود به خود عالی فرد میشود.                                               د) فقط محدود به خود عالی فرد نمیشود.

5) قرآن کریم راه و روش اصلی کسب عزت و کرامت را .............معرفی کرده و می فرماید............. (انسانی 86)

الف) بازگشت به سوی خدا و قبول فرمانهای او- هر کسی که عزت میخواهد عزت یکسره از آن خداست.

ب) بازگشت به سوی خدا و قبول فرمانهای او-آن کس که خود را گرامی بدارد شهوت در نزد او حقیر میشود.

ج) توانایی انسان در کنترل شهوت جنسی- هر کس که عزت میخواهد، عزت یکسره از آن خداست.

د) توانایی انسان در کنترل شهوت جنسی- آن کس که خود را گرامی بدارد شهوت در نزد او حقیر میشود.

6) کرامت نفس به معنای .........است و خداوند......... را بهای انسان معرفی می کند (زبان 86)

الف)تحقیر نکردن و کوچک نشمردن دیگران- وجود خودش               ب)تحقیر نکردن و کوچک نشمردن دیگران- بهشت رضوان

ج) شناخت قدر و منزلت انسان در نزد خدا- بهشت رضوان                     د)شناخت قدر و منزلت انسان در نزد خدا- وجود خودش

 

دین و زندگی 3 درس چهاردهم

آیه شریفه 35 احزاب : «ان المسلمین و المسلمات و المؤمنین و المؤمنات و القانتین و القانتات و الصادقین و الصادقات و الصابرین و الصابرات و الخاشعین و الخاشعات و المتصدقین و المتصدقات و الصائمین و الصائمات و الحافظین فروجهم و الحافظات و الذاکرین لله کثیرا و الذاکرات اعد الله لهم و اجرا عظیما.

همانا مردان و زنان مسلمان و مردان و زنان با ایمان و مردان و زنان فرمان بردار و مردان و زنان راستگو و مردان و زنان شکیبا و مردان و زنان فروتن و مردان و زنان صدقه دهنده و مردان و زنان روزه دار و مردان و زنان پاکدامن و مردان و زنانی که بسیار یاد خدا کنند خدا برای آنها آمرزش و پاداشی بزرگ را آماده کرده است.»

1. مسلمان بودن و مؤمن بودن اختصاص به جنسبت ندارد.

2.   در این آیه 10 صفت به طور برابر برای مردان و زنان بیان گردیده است که این موضوع بیانگر این است که کسب فضایل اخلاقی و انجام دادن اعمال عبادی به جنس خاصی اختصاص ندارد.

3.   عبارت «اعد الله لهم مغفره و اجرا عظیما» وعده ای الهی برای رسیدن به پاداش اخروی شامل زن و مرد می شود. و به جنسی خاصی مربوط نیست.

4.   ضمیر «هم» در عبارت اعد لهم .... » شامل مجموعه زنان و مردان است، در زبان عربی در جایی که جمع زنان و مردان مورد نظر است، از ضمیر مذکر استفاده می شود

5.   «صادق»: راستگو                       «متصدق»: صدقه دهنده

«قانت»: فرمانبردار                            «صائم»: روزه دار

6.   عبارت »اعد الله لهم مغفره و اجرا عظیما» در ارتباط است با «درک درست از آینده ی خویش» از نیازهای بنیادین انسان

7.   بطور کلی زنان و مردان به عنوان افراد نوع انسان، ویژگیهای فطری یکسان و هدف مشترکی دارند

8.   لذا زنان و مردان با استفاده از سرمایه های ذاتی خود می توانند به هدف نهایی برسند و در بهشت جاوید خداوند منزل گزینند

 

آیه شریفه 97 نمل: « من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم باحسن ما کانوا یعملون» هر کسی کار شایسته کند از مرد یا زن  در حالیکه مؤمن باشد او را با یک زندگی پاک حیات می بخشیم و مسلما به آنان پاداش می­دهیم مطابق با بهترین اعمالشان.

1.       زن یا مرد بودن نشانه ی قرب به خدا نیست بلکه میزان ارج و قرب هر دوی آنها نزد خداوند بستگی به ایمان و عمل شایسته ی آنان دارد (یکسانی منزلت زن و مرد)

2.       حیات پاک و طیب از آن کسی است که قلب خود را سرشار از ایمان کند و به اعمال شایسته قیام نماید. (دست یابی به حیات پاک معلول ایمان و عمل صالح است.)

3.       «و» در عبارت «و هو مؤمن» واو حالیه است و عبارت چنین معنا می شود: در حالیکه او مؤمن باشد.

4.       کسانی که ایمان آورده و عمل صالح انجام دهند، در آخرت مطابق با بهترین اعمالشان پاداش داده می شوند.

5.       زنان و مردان به عنوان افراد نوع انسان، ویژگیهای فطری یکسان و هدف مشترکی دارند.

6.       زنان و مردان با استفاده از سرمایه های ذاتی خود می توانند به هدف نهایی برسند و در بهشت جاوید خداوند منزل گزینند.

آیه شریفه 21 روم: «و من آیاته ان خلق لَکُم مِن انفُسِکَُم ازواجاً لِتَسکُنوا الیها و جعل بینکم مودّه و رحمه ان فی ذلک لایات لقم یتفکَّرون.

و یکی از نشانه های او این است که همسرانی از خودتان برای شما آفرید. تا با ایشان آرامش یابید و میانشان دوستی و مهربانی نهاد در این نشانه هایی است برای مردمی که می اندیشند.»

1.       اشاره دارد به زمینه ی دوم از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده که همان نیاز به آرامش و انس روحی با همسر است. «لتسکنوا الیها» (نیاز برتری که زن و مرد را به زندگی با یکدیگر فرا می خواند)

2.       خداوند در کنار آرامش به رابطه ی همراه با مهربانی و مودت هم اشاره می کند «وجعل بینکم موده و رحمه»

3.       در خلقت زن و مرد و این که خداوند آنها را مایه ی آرامش یکدیگر قرار داده است نشانه های خداشناسی وجود دارد برای کسانی که اهل تفکرند.

4.       اگر زن و مرد در کنار هم احساس آرامش درونی کنند، به تدریج به رابطه ی مودت آمیز که سرشار از مهربانی است، می رسند. خیر و برکتشان به یک دیگر پیش تر می شود و پیوندی مستحکم میان آنها به وجود می آید.

آیه شریفه 72 نحل: «و الله جَعَلَ لَکُم مِن انفُسِکُم اَزواجاً و جَعَلَ لکَُم مِن اَزواجِکُم بَنینَ و حَفَدَهٌ وَ رَزَقَکُم مِنَ الطَیبات اَفَبِالباطِلِ یُؤمِنونَُ وَ بِنِعمَه اللهِ هُم یَکفُرونَ» و خداوند برای شما همسرانی از خودتان قرار داد و از همسرانتان برای شما فرزندان و نوادگان قرار داد و از پاکیزه ها روزیتان داد آیا با وجود این (مردم) به باطل می گروند و به نعمت خدا کافر می شوند.»

1.  اشاره دارد به زمینه ی سوم از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده که همان رشد و پرورش فرزندان است.

2.  تعبیر «حفده» که به معنای نوادگان است ما را به این سمت راهنمایی می کند که خانواده را گسترده تر ببینیم و رابطه ی مودت آمیز را به دیگر خویشان نیز گسترش دهیم.

3.  خانواده بستر رشد و بالندگی فرزندان است و هیچ نهاد دیگری نمی تواند جایگزین آن شود.

4.  فرزند تحکیم بخش وحدت روحی زن و مرد است

5.  زن و مرد دوام وجود خود را در فرزند می بینند و رشد و بالندگی او را پایداری وجود خود می یابند.

6.  بهداشت روانی و جسمی کودک و تعادل رفتاری و تعالی اخلاقی وی یک خواست الهی است که از همان ابتدای ازدواج باید مورد توجه قرار گیرد.

قسمت تفکر در آیات

آیه شریفه 2 تا 7  سوره علق: خَلَقَ الاِنسان مِن عَلَق عَلّمَ الاِنسانَ ما لَم یَعلَم کَلّا اِنّ الاِنسان لیطغی اَن رّاهُ استَغنی. انسان را از خون بسته آفرید و به انسان آموخت آنچه را که نمی دانست باز انسان از کفر باز نمی ایستد و سرکش می شود چون به غنا و دارایی می رسد.

1.       ویژگی های مشترک فطری در زن و مرد

2.       اصل آفرینش زن و مرد یکی است

3.       هر پیامی که با کلمات «انس» «انسان» و «بنی آدم» همراه باشد به زن و مرد هر دو مربوط است سایر آیات در این قسمت نیز دارای همین دو پیام مشترک است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دین و زندگی 3 تست­های درس­های 14

1.       یکی از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده رشد و پرورش فرزندان می باشد این مفهوم از توجه در کدام آیه به دست می آید؟ (انسانی 88)

الف) و قضی ربک الّا تعبدوا الّا ایّاه و بالوالدین احساناً ....»                      ب) و الله جعل لکم من انفسکم ازواجاً و جعل لکم من ازواجکم ...»

ج) و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها .......»           د) من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیاه طیبه ...»

2.       آیه ی شریفه ی « و الله جعل لکم من انفسکم ازواجاً و جعل لکم من ازواجکم ...» بیانگر کدام مفهوم است؟ (انسانی 87)

الف) خانواده بستر رشد و بالندگی فرزندان است و فرزند ثمره ی پیوند زن و مرد و تحکیم بخش وحدت روحی آنهاست.

ب) زن و مرد در کنار هم احساس آرامش درونی می کنند و به تدریج به رابطه ای مودت آمیز که سرشار از مهربانی است می رسند.

ج) خداوند بین زن و مرد مودت و رحمت قرار داد تا خیر و برکتشان به یکدیگر بیش تر بشود و پیوند مستحکم تری به وجود بیاید.

د) خانواده فضایی را ایجاد می کند که نه تنها فرزندان بلکه پدر و مادر نیز می توانند فضایل اخلاقی خود را تقویت کنند و رشد دهند.

3.       کدام آیه به دومین زمینه طبیعی تشکیل خانواده اشاره دارد.

الف) فلنحیینه حیاه طیبه و لنجزینهم اجرهم                                               ب) افبالباطل یؤمنون و بنعمه الله یکفرون

ج) و جعل لکم من ازواجکم بنین و حفده                                                د) و جعل بینکم موده و رحمه

4.       قرآن در مورد چه کسانی می فرماید: «فلنحیینه حیاه طیبه»

الف) زن و مرد با ایمان که آرامش ایجاد کنند                                        ب) زن و مرد مؤمن که مودت و رحمت داشته باشند

ج) زن و مرد مؤمن که عامل رشد اخلاقی و معنوی یکدیگر باشند           د) زن و مرد با ایمان که کار نیکو انجام دهند

5.       این قسمت از آیه شریفه «وجعل لکم من ازواجکم بنین و حفده» به کدام یک از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده اشاره دارد.

الف) نیاز به آرامش و انس روحی با همسر                                              ب) رشد و پرورش فرزندان

ج) تسهیل در رشد معنوی و اخلاقی                                                         د) ایجاد تعادل در ارضای غرایز

6.       خداوند در آیه شریفه ی «و الحافظین فروجهم و الحافظات» به کدام صفت پسندیده زنان و مردان مسلمان اشاره دارد.

الف) کرامت نفس           ب) فروتنی و تواضع                ج) پاکدامنی                    د) حجاب

7.       با توجه به آیه شریفه: «و الله جعل لکم من انفسکم ازواجا و جعل لکم من ازواجکم بنین و حفده ...» کدام مفهوم مستفاد می گردد (ریاضی 86)

الف) خدا برای شما از جنس خودتان همسرانی آفرید تا به وسیله آن آرامش یابید

ب) خدا برای شما از زنانتان همسرانی قرار داد و از زنانتان برای شما فرزندان و نوادگان نهاد

ج) زن و مرد دوام وجود خود را در فرزند می بینند و رشد و بالندگی او را در پایداری وجود خود می یابند

د) عالی ترین زمینه برای تشکیل خانواده نیاز به فرصتی مناسب برای رشد اخلاقی زن و مرد و فرزندان است.

8.       پیام کدام مورد، پاسخ گویی به نیاز درونی انسان به آرامش و انس روحی با همسر را شامل می شود. (هنر 8 6)

الف) و جعل بینکم موده و رحمه ان فی ذلک لآیات لقوم یتفکرون                ب) و من آیاته ان خلق لکم من انفسکم ازواجا لتسکنوا الیها

ج) من عمل صالحا من ذکر او انثی و هو مؤمن فلنحیینه حیاه طیبه                    د) و الله جعل لکم من انفسکم ازواجا و جعل لکم من ازواجکم بنین و حفده

9.       طبق قرآن کریم حیات طیبه و پاک از آن چه کسی است

الف) کسی که ایمان به خدا و روز قیامت داشته باشد                              ب) کسی که ایمان به عمل صالح داشته باشد

ج) کسی که نسبت به تشکیل خانواده همت گمارد                                  د) کسی که باورهای فرهنگی غلط را دور بریزد

10.     قرآن کریم از پایه وحدت زن و شوهر در عرصه زندگی به چه عنوانی یاد کرده است

الف) مکمل و آرامش        ب) عشق و مدارا          ج) عطوفت و رأفت           د) مودت و رحمت

11.     عالی ترین زمینه برای تشکیل خانواده ........... است و از آیه شریفه: «و الله جعل لکم فی انفسکم ازواجا ..... » از زمینه های طبیعی تشکیل خانواده مستفاد می گردد.

الف) نیاز به آرامش و انس روحی با همسر رشد و پرورش فرزندان         ب) نیاز به رشد معنوی و اخلاقی رشد و پرورش فرزندان

ج) نیاز به رشد معنوی و اخلاقی  - نیاز به آرامش و انس روحی با همسر         د) نیاز به آرامش و انس روحی با همسر نیاز به آرامش و انس روحی با همسر

دین و زندگی 3 درس 15

امام علی (ع) : «حب الشیءٍ یُعمی و یُصِمَّ                   علاقه ی شدید به چیزی آدمی را کور و کر می کند»

1.       علاقه و محبت اولیه، چشم و گوش را می بندد و عقل را به حاشیه می راند به گونه ای که فریادهای خیر خواهانه ای از او شنیده نمی شود

2.       پیام حدیث در رابطه با انتخاب همسر این است که لازمه ی انتخاب شایسته، تسلط کامل بر شور و احساس جوانی است.

3.       از این رو، پیشوایان دین از ما خواسته اند که در مورد انتخاب همسر آینده با پدر و مادر خود مشورت کنیم.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص): «در اسلام هیچ بنایی نزد خدا محبوب تر از ازدواج نیست.»

پیام: تشویق و ترغیب به ازدواج

حدیثی از پیامبر اکرم (ص): «برای دختران و پسران خود امکان ازدواج فراهم کنید تا خداوند اخلاقشان را نیکو کند و در رزق و روزی آنها توسعه دهد و غیرت آنها را زیاد گرداند.»

حدیثی از امام صادق (ع): «دو رکعت نماز شخص متأهل برتر از هفتاد رکعت نمازی است که شخص مجرد می خواند.»

 

دین و زندگی 3 درس 16

آیات 23 و 24 سوره اسراء: «و قضی رَبُّکَ الا تعبُدُوا الّا ایاه و بالوالدین احسانا اِمّا یَبلَغَنَّ عِندَکَ الکِبَرَ اَحَدُهُما اَو کلاهُما فَلا تَقُل لَهُما اُفَّ و لا تَنهَرهُما وَاخفِض لَهُما جَناح الذُّلِّ مِن الرَّحمه و قُل رَبِّ ارحَمهُما کَما رَبّیانی صغیراً» و پروردگار تو فرمان داده که جز او را نپرستید و به پدر و مادر احسان کنید اگر یکی از آن دو یا هر دو آنها نزد تو به پیری رسند و با آن دو کریمانه سخن بگو و بر ایشان پر و بال مهربانی، از در رحمت بگستران و بگو: پروردگارا آن دو را ببخش همان طور که مرا در کودکی تربیت کردند.»

1.       عبارت «و قضی ربک الا تعبدوا الا ایاه» توحید عملی یا عبادی

2.       در این آیه خداوند بلافاصله پس از امر به عبادت خدای یگانه به احسان و نیکی به والدین سفارش کرده است. «و بالوالدین احسانا»

3.       وظایف و رفتار انسان با والدین هنگامی که آنها به سنین پیری برسند:

الف) فلا تقل تقل لهما اف  نگفتن کوچک ترین سخن ناخوشایند که بیانگر ناراحتی و اعتراض باشد

ب) و لا تنهر هما  دور نکردن آن ها از خود

ج) و قل لهما قولا کریما  کریمانه با آنان سخن گفتن

د) و اخفض لهما جناح الذل من الرحمه  گستراندن بال مهربانی و محبت برای آنها و فروتنی در برابر آنها

هـ) و قل رب ارحمهما کما ربیانی صغیرا  این عبارت دعای فرزند برای والدین است که در آن برای والدین از خداوند درخواست بخشش شده است.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص): «این گفته ی مرد به زن که «تو را دوست دارم» هیچ گاه از قلب او بیرون نمی رود.»

پیام حدیث:

1.       بیانگر نقش «رابطه های محبت آمیز با همسر» از نقش های مرد خانواده است.(سومین نقش مرد در خانواده)

2.      پرهیز از مخفی کردن محبت درونی به همسر

3.      همسر با شنیدن ابراز محبت مرد، اعتماد به نفس فوق العاده ای می یابد و توجه او به زندگی چند برابر می شود.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص) : «نشستن مرد در کنار همسر خود، پیش خداوند دوست داشتنی تر از اعتکاف و شب زنده داری در مسجد خودم (در مدینه) است.»

پیام:

1.       بیانگر نقش «رابطه ی محبت آمیز با همسر» از نقش های مرد در خانواده است.

2.      همسر با شنیدن ابراز محبت مرد، اعتماد به نفس فوق العاده ای می یابد و توجه او به زندگی چند برابر می شود.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص): «آن مردی که برای همسرش لقمه می گیرد، نزد خدا پاداش دارد.»

1- بیانگر نقش «رابطه ی محبت آمیز با همسر» از نقش های مرد در خانواده است

2- همسر با شنیدن ابراز محبت مرد، اعتماد به نفس فوق العاده ای می یابد و توجه او به زندگی چند برابر می شود.

حدیثی از پیامبر اکرم (ص):  «هر زنی که یک لیوان آب به شوهرش بدهد. از یک سال روزه داری و شب زنده داری برایش برتر است.»

پیام حدیث:

1.       بیانگر نقش «همسر داری» از نقش های زن در خانواده است. (اولین نقش زن در خانواده)

2.      زن، آرامش بخش زندگی مرد است

3.      زن با گرمای وجود خویش به محیط خانه شادی و نشاط می بخشد و مرارتها و خستگی ها را از همسر خود دور می کند و در سختیهای روزگار در کنار اوست.

حدیثی از امام علی (ع): «جهاد زن، آراستگی و زیبایی برای شوهرش است.»

پیام حدیث:

1.       بیانگر نقش «همسرداری» از نقش های زن در خانواده است. (اولین نقش زن)

2.       در چارچوب رابطه ی سرشار از محبت زن و مرد، تمایلات جنسی زن و مرد ارضا و نیازهای زناشویی بر طرف می شود و با ارضای این تمایلات و نیازها، توجه به خارج از خانه از بین می رود و فساد اجتماعی کاهش می یابد.

حدیثی از امام علی (ع): «مرد، مدیریت عمومی خانواده را بر عهده دارد و زن، مدیریت داخل خانه.»

پیام حدیث:

1.       به دومین نقش زن در خانواده یعنی «تدبیر امور خانه» اشاره دارد.

2.       این سخن امام علی (ع) بیانگر یک تقسیم کار طبیعی و اهمیت مدیریت داخل خانه و بیان کننده ارزش خانه داری است

3.       با توجه به نقش مرد در تأمین هزینه های خانواده و حراست کلی از آن، مدیریت داخلی خانه با زن است.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

دین و زندگی 3 تستهای درس 16

1.       یک تقسیم کار طبیعی در کانون خانواده به این است که .... باشد (هنر 88)

الف) مدیریت عمومی خانواده مقدم بر مدیریت داخل خانه                         ب) مدیریت عمومی خانواده با مرد و مدیریت داخل خانه با زن

ج) مشارکت صمیمانه زن و مرد در تحمل مدیریت عمومی و داخل خانه     د) زن و مرد با صمیمیت و فداکاری به یک نسبت در رفع نیازها بکوشند

2.       وجه تفاوت نهاد خانواده از دیگر نهادهای اجتماعی در ..... بودن آن است و پیام آیه شریفه «واحفض لها جناح الذل من الرحمه» ............ می باشد (هنر 87)

الف) طبیعی حفظ احترام پدر و مادر                                                    ب) انتخابی حفظ احترام پدر و مادر

ج) انتخابی جلب رضایت پدر برای ازدواج دختر                                  د) طبیعی جلب رضایت پدر برای ازدواج دختر

3.       پیامبر گرامی اسلام چه چیز را نزد خود، محبوب تر از اعتکاف در مسجد خود (مسجد النبی) معرفی فرموده است (زبان 87)

الف) نشستن مرد در کنار همسر خود                                                       ب) تلاش مرد برای اداره زندگی

ج) ازدواج که به حفظ نیمی از دین می انجامد                                         د) بذل عواطف مادر برای رشد و بالندگی فرزندان

4.       حضرت علی (ع) می فرماید: ........... مدیریت عمومی خانواده را بر عهده دارد و   ................ مدیریت داخل خانه را» این سخن بیانگر یک تقسیم کار طبیعی و بیان کننده ............. است. (فنی و حرفه ای 86)

الف) مرد زن ارزش خانه داری                                                        ب) زن مرد ارزش خانه داری

ج) زن مرد -  ارزش مدیریت                                                               د) مرد زن ارزش مدیریت

5.       دعای قرآنی «و قل رب ارحمها کما ربیانی صغیرا» خواسته چه کسانی است

الف) فرزندان به هنگام مشاهده مشکلات پدر و مادر                              ب) پدرو مادر در روزهای ناتوانی فرزندشان

ج) فرزندان به هنگام پیری والدین خود                                                    د) پدر و مادر در روزهای جوانی و سرکشی فرزندانشان

6.       کدام روایت از نظر مفهومی با بقیه فرق دارد.

الف) نشستن مرد در کنار همسر خود، پیش خدا دوست داشتنی تر از اعتکاف و شب زنده داری در مسجد مدینه است.

ب) آن مردی که برای همسرش لقمه می گیرد نزد خدا پاداش دارد.

ج) هر زنی که یک لیوان آب به شوهرش بدهد از یک سال روزه داری و شب زنده داری برایش برتر است.

د) این گفته مرد به زن که «تو را دوست دارم» هیچ گاه از قلب و دل او بیرون نمی رود.

7.       در آیات قرآن به ترتیب چه نوع برخوردی با پدر و مادر و گشودن چه چیزی برای آن دو توصیه شده است

الف) قول کریم پر و بالی از در رحمت                                                ب) قول لین پر و بالی از در رحمت

ج) قول کریم پر و بالی از صفا و صمیمیت                                           د) قول لین پر و بالی از صفا و صمیمیت

8.       امام باقر (ع) پیرامون ......... فرموده اند که هر زنی که یک لیوان آب به شوهرش بدهد از ......... برایش برتر است

الف) همسر داری اعتکاف و شب زنده داری در مسجد النبی         ب) رابطه ی محبت آمیز با همسر اعتکاف و شب زنده داری در مسجد النبی

ج) همسرداری یک سال روزه داری و شب زنده داری                   د) رابطه ی محبت آمیز با همسر یک سال روز داری و شب زنده داری

9.       امام علی (ع) آراستگی و زیبایی زن برای شوهرش را ........ معرفی کرده است که بیانگر ......... است.

الف) جهاد زن همسرداری                                                   ب) زینت دادن رابطه ی محبت آمیز

 ج) زینت دادن همسر داری                                                 د) جهاد زن -  رابطه ی محبت آمیز با همسر

10.    کدام جمله در مورد نقش همسران در زندگی مشترک صحیح می باشد

الف) زن و مرد مکمل یکدیگرند و باید سعی کنند به یکسان سازی بپردازد

ب) زن و مرد مشابه یکدیگرند و باید سعی کنند از یکسان سازی نقش ها دوری کنند

ج) زن و مرد مشابه یکدیگرند و باید سعی کنند به یکسان­سازی نقش­ها بپردازند

د) زن و مرد مکمل یکدیگرند و باید سعی کنند از یکسان سازی نقش ها دوری کنند.

 

 

 



[1] . موضوع «توحید» و انواع آن از مباحث کتاب دین و زندگی پیش­دانشگاهی است.