آشنایی با نام سوره های قرآن

 

--------------------

 

-------------------------------------------------------------

 

 

 

1) فاتحه [گشاینده]

-------------------------------------------------------------

1) فاتحه [گشاینده]

چون قرآن با این سوره شروع مى‌شود و این سوره آغازگر قرآن است، «فاتحه‌» نامیده مى‌شود. به خاطر حمد و ستایشى که در این سوره از خداوند به عمل آمده نام دیگرش سوره‌ى «حمد» است. و نیز به نام «شکر» و «وافیه‌» و «نور» هم از آن یاد مى‌شود. نام دیگرش «سبع‌المثانى‌» است و نیز «ام‌الکتاب‌». امام صادق (ع) فرموده است: «سوره‌اى که اولش ستایش، وسطش اخلاص و آخرش نیایش است». (1)

این سوره 7 آیه دارد و در سال سوم بعثت آمده و چهل و سومین سوره است که در مکّه نازل شده است. بعضى هم این سوره را اولین سوره دانسته‌اند.

پاورقى: (1) تفسیر برهان، ج 1، ص 42.

 

2) بقره [گاو ماده]

-------------------------------------------------------------

2) بقره [گاو ماده]

در آیات 17 تا 73 این سوره، داستان فرمان خدا به بنى اسرائیل، مبنى بر کشتن و ذبح کردن گاو بیان شده است.

این سوره کلاً در مورد مؤمنین و مشرکین و منافقین و خلقت آدم و بدعت‌هاى اهل کتاب و ماجراهاى موسى و بنى‌اسرائیل و بناى کعبه توسط حضرت ابراهیم و نعمت‌هاى خداوند و مسائل قصاص و وصیت و قتال با مشرکین و نکاح و طلاق و ربا و مجادله‌ى ابراهیم با مشرکین بر سر اعتقاد به توحید و تغییر قبله و احکامى از حج و ارث و روزه و ... مى‌باشد. آیة‌الکرسى، آیه‌ى 255 این سوره است.

286 آیه دارد و بیشتر آیاتش در مدینه و پس از هجرت نازل شده است.

 

3) آل عمران

-------------------------------------------------------------

3) آل عمران

عمران پدر حضرت مریم بود. خاندان عمران عبارت مى‌شود از عمران و همسرش و مریم و عیسى. در آیه‌ى 33 مى‌خوانیم: «خداوند، آدم و آل ابراهیم و آل عمران را بر جهانیان برگزید.»

در این سوره که 200 آیه دارد و در سال سوم هجرت در مدینه نازل شده است از توحید و مقاومت در برابر دشمنان و مردم‌شناسى و در رابطه با جنگ بدر و احد و زندگى مسلمین در آن فراز و نشیب‌ها سخن مى‌گوید. در بخشى هم ولادت مریم و عیسى و نصارى و مجادله با اهل کتاب مطرح است و از شیوه‌هاى عمل مخالفان و مخالفت‌هاى یهودیان هم سخن به میان آمده است و در کل، بشارتى براى اصحاب پیامبر است.

 

4) نساء [زنان]

-------------------------------------------------------------

4) نساء [زنان]

در قسمت‌هائى از این سوره، مسائل و احکامى درباره‌ى ازدواج با زنان و حقوق آنان و روابط خانوادگى و حل اختلافات و مسأله‌ى ارث و طلاق و ... بیان شده است. از آیه‌ى 136 به بعد، تشریح روحیات منافقین است.

از موضوعات دیگر این سوره، احکام نماز و جهاد و هجرت و شهادات و تجارت، حالات اهل کتاب و همچنین شئون جامعه‌ى اسلامى است که بر ویرانه‌هاى سنّت‌هاى جاهلى بنا مى‌شود و دستورات اجتماعى اسلام در این سوره ذکر شده است.

این سوره در مدینه و پس از هجرت نازل شده است و 176 آیه دارد.

 

5) مائده [سفره و خوان غذا]

-------------------------------------------------------------

5) مائده [سفره و خوان غذا]

در آیه‌ى 112 تا 115 حواریون و پیروان عیسى (ع) از او درخواست مى‌کنند که براى اطمینان بیشتر، خداوند از آسمان، خوان غذا فرود آورد و عیسى از خداوند مى‌خواهد که: «پروردگارا! براى ما غذائى از آسمان نازل کن تا براى اول و آخر ما عید باشد و نشانه‌اى از تو...».

نام دیگر سوره، «عقود» است. این سوره داراى 120 آیه است و پس از هجرت، در مدینه جزء آخرین سوره‌هائى است که نازل شده و عمدتاً تأکید آیاتش بر بناى اجتماعى اسلامى بر پایه‌ى بینش توحیدى و مبارزه با خرافات و شرک‌ها و تأسیس روابط صحیح اجتماعى و احکام حلال و حرام مى‌باشد. حرمت‌شراب و قمار در آیه‌ى 90 آمده است.

و از این رهگذر، مسائلى از عهد و پیمان و حدود و قصاص و داستان‌هائى از هابیل و قابیل و از بنى‌اسرائیل نیز بیان شده است، که در زمینه‌ى مسائل حقوقى و جزائى مى‌باشد. مطالب مربوط به غدیر‌خم در آیات 3 و 67 بیان شده است.

 

6) انعام [احشام و چهارپایان]

-------------------------------------------------------------

6) انعام [احشام و چهارپایان]

در قسمت‌هائى از آیات 136 تا 144 و رسوم و سنّت‌هاى جاهلى را در‌باره‌ى گاو و گوسفند و شتر و بز و قربانى و گوشت آن بیان کرده و در اصلاح عقائد انحرافى آنان در مورد این حیوانات کوشیده است.

تلاش همیشگى قرآن در اصلاح «عقیده‌»‌ى انسان به خصوص در مورد الوهیت و عبودیت، در این سوره روشن است و در همین‌باره به مسائلى از قبیل توحید و نبوت و معاد و احتجاج با مشرکین و برخى وظائف شرعى پرداخته است.

این سوره 165 آیه دارد و جز 6 آیه، بقیه در مکّه و قبل از هجرت نازل شده است و بنا به نقلى آیات 20، 23، 91، 93، 114، 140، 151، 152، 153 از این سوره، مکّى است. این سوره پس از سوره‌ى «حجر» نازل شده است.

 

7) اعراف [جائى است میان بهشت و جهنم]

/ 2 نظر / 56 بازدید
یه بنده خدا

سلام. گفته بودید نمونه سوال تفسیر موضوعی 1 هم رو وبتون هست من که چیزی نمیبینم. لطفا بررسی کنید استاد

خودش!

سلام استاد ممنون ک زحمت کشیدین این مطالب رو گذاشتین[لبخند]