نمونه سوال میان ترم تاریخ تحلیلی صدر اسلام

فصل اول*

1-   تعریف تاریخ  از نظر لغت : تعیین وشناساندن وقت است . +.  برگرفته از ماده ارخ یا ورخ  به معنای تعیین وقت گرفته شده است .

......................................................................................................................................................

2-    تعریف تاریخ از نظر هرودوت: مطالعه وبررسی روزگاران گذشته .

......................................................................................................................................................

3-    تعریف تاریخ از نظر ابن خلدون : دانشی سرچشمه گرفته از حکمت ، وبیانگر سرگذشت ملتها ، سیره پیامبران وسیاست پادشاهان است .

......................................................................................................................................................

4-    تعریف تاریخ از نظر شهید مطهری : یکی از منابع معرفت انسانی  است که به دوبخش   نقلی وعلمی تقسیم می شود .

......................................................................................................................................................

5-   تاریخ نقلی : علم به وقایع وحوادث سپری شده وآگاهی از اوضاع واحوال گذشتگان است ( زندگی نامه –فتحنامه – وسیره ها  )

......................................................................................................................................................

6-   تاریخ علمی :  یعنی مطالعه ، بررسی وتحلیل وقایع گذشته واستنباط قواعد وسنتهای حاکم برزندگی گذ شتگان .

......................................................................................................................................................

7-   فلسفه  تاریخ بر چندگونه است ؟ الف –فلسفه نظری تاریخ   (افلاطون وسنت آگوستین )   ب- فلسفه علم تاریخ

......................................................................................................................................................

8-    نگاشته های تاریخی بر چند گروه تقسیم می شود :

1-سیره نگاری  2 – تک نگاری  3-تاریخ نویسی عمومی وتقویمی   4-تاریخ نگاری نسب شناسی  5سبک خبری وپیوسته   6-تاریخ نگاری محلی    7- تاریخ نگاری فرهنگی واجتماعی

......................................................................................................................................................

9-    مکاتب تاریخ نگاری کدامند ؟

1-مکتب تاریخ نگاری  حجاز* مدینه * (قرآن ، فقه واحکام با موضوعات تاریخی )

2-مکتب تاریخ نگاری عراق *بصره *

3-مکتب تاریخ نگاری شام (پندارهای جاهلی امویان )

4-مکتب تاریخ نگاری یمن (پاسخ به ادعای امویان )

5-مکتب تاریخ نگاری ایرانی (ترجمه آثار کهن فارسی  واحیاگری اندیشه شعوبی گری )

......................................................................................................................................................

10- منابع مطالعه  تاریخ کدامند ؟

1-منابع شفاهی (روایات ،احادیث  واخبار)

2-منابع مکتوب (اسناد ، مدارک ،قراردادها ، صلحنامه  ها وکتابهای تاریخی  برگرفته از منابع شفاهی ایست )

3-منابع تصویری (نقاشی ، خط نقاشی ،ونقشه های تاریخی )

4- منابع معماری (بنای مساجد ، کاخها ومعماری شهرها وباروها وجاده های برون شهری ودرون شهری )

......................................................................................................................................................

11- دانش های یاری رسان تاریخ کدامند ؟

1-زبان شناسی

2- سند شناسی

3- سکه شناسی

4-جغرافیا

5- ادبیات

......................................................................................................................................................

12-دلایل توجه مسلمانان به تاریخ کدامند  ؟

1-قداست دانش وارزش والای آن در اسلام .

2-موضع تصدیقی قرآن در برابر انبیای پیشین واصول ومبانی تعلیماتی آنان.

3-ترغیب وتشویق های قرآن درباره سیر  مطالعه در زمین وکشف فلسفه تاریخ وعبرت گیری از سرنوشت منکران وتکذیب کنندگان وباطل گرایان

4- لزوم بهره گیری از سیره وسنت معصومان ، به عنوان اسوه حسنه والگوهای کامل دین ، وگسترش فرهنگ جاویدان اسلام

5- اهتمام فرمانروایان به ماندگاری حکومت خویش وارائه تصویر مناسب از خود

6- ورود ملتهای گوناوگون به آیین اسلام وداد وستد فرهنگی با دیگر اقوام وملل

......................................................................................................................................................

13-مهمترین عوامل موثر در انحراف  تاریخ کدامند  ؟

1-فاصله زمانی میان مورخ وپدیده ها

2-اختلاف امت وپیدایش فرقه ها

3- تعصب

4- فشار فرمانروایان

5- استفاده ناروای برخی دانشمندان اهل کتاب از کم اطلاعی خلفا واطرافیان آنها

6- منع تدوین حدیث توسط خلفا

......................................................................................................................................................

14-شرق شناسی در چه سالی  توسط چه کسانی  مطرح وبنیانگذاری شد   ؟

در سال 1312میلادی  توسط ریمون لول مطرح  و توسط پطروس آلفونسی یهودی مسیحی شده  از زمان فرمانروایی مسلمانان بر اندلس پایه گذاری شد . همچنین هنری لامنس تحقیقاتی در باره اسلام  در دانشگاه آکسفورد داشت که با انتقاد غیر مسلمانها از جمله دانشمند منصف مسیحی جورج جورداق  قرار گرفت وتاریخ اسلام دانشگاه کمبریج نیز مورد انتقاد ادوارد سعید مسیحی فلسطینی مقیم آمریکا قرار گرفت .

......................................................................................................................................................

*فصل دوم *

15-اسلام با کدام رخداد  متولد شد ؟ اسلام بارخداد عظیم بعثت حضرت محمد  (ص) متولد شد .

......................................................................................................................................................

16-وسعت جزیره العرب  چقدر است  ؟ سه میلیون ودویست هزار کیلومتر مربع  .

......................................................................................................................................................

17-موقعیت جغرافیایی جزیره العرب چگونه می باشد  ؟

از طرف شمال  به بیابانها وریگزارهای پهناور( دره فرات – سوریه )

ازطرف شرق خلیج فارس ودریای عمان                                                                                                         ازطرف غرب به دریای سرخ

ازطرف جنوب خلیج عدن وتنگه باب المندب واقیانوس هند

......................................................................................................................................................

18-جزیره العرب  از لحاظ موقعیت جغرافیایی به چند بخش تقسیم می شود   ؟

الف - شمال وغرب (حجاز )  سرزمینی کوهستانی با بیابانهای وسیع کم آب ومستعد برای کشاورزی  شهرها : مکه – مدینه – طائف – ینبوع وجده

ب- مرکز وشرق (صحرای عرب ) سرزمینی که در آن از باران وآبادانی خبری نیست   سرزمین بلند – منطقه نجد – بیابانهای وسیع نفود – وربع الخالی

ج- جنوب (یمن ) عربستان خوشبخت

......................................................................................................................................................

19-تمدنهای درخشان منطقه یمن کدامند و چه سابقه ای دارند     ؟

دولت معین -دولت حضرموت – قتبان – سباء *** آثار تاریخی مارب (شهر تاریخی سبا ء وسد عظیم آن )

از چهارده قرن قبل از میلاد وشش قرن بعد از میلاد  سابقه دارند .

......................................................................................................................................................

20-مورخان اعراب ساکن جزیره العرب  را  به چندطبقه  تقسیم می شود   ؟

الف – عرب بائده (بادیه نشینان ) قبایلی که سالها قبل از ظهور اسلام به سبب نافرمانی توسط بلایای آسمانی از بین رفتند

ب- عرب عاربه (شهرنشین ) قبایلی که در یمن ودیگر نقاط جنوبی عربستان زندگی می کنند   اوس وخزرج  در مدینه  نسبشان به یعرب بن قحطان فرزند پنجم حضرت ابراهیم  ع می رسد

ج عرب مستعربه (عدنانیان ) قبیله هایی که از طریق عدنان وباچند  واسطه  از فرزندان حضرت اسماعیل  ع هستند  از جمله قبیله قریش

......................................................................................................................................................

21-ارکان قبیله در جزیره العرب به چند رکن تقسیم می شود نام ببرید   ؟

الف – نسب    ب- حسب    ج- عصب

براساس نسب وحسب تمام افراد باید از شناسنامه قبیله ای وفضایل ومفاخر قبیله آگاه باشند

براساس عصب وعرق قبیله ای ، همه در ساختار قبیله محو بودند به گونه ای که همه پیوندها  وروابط برای حفظ وحدت خون وگوشت قبیله قربانی می شد  .

......................................................................................................................................................

22-مقام وموقعیت زن در شبه جزیره عربستان چگونه بود    ؟

اندیشه شی گرایانه زن مبین اوج جاهلیت فرهنگی اعراب در جزیره العرب بود در این منطقه ، سرنوشت زن مقهور اراده مرد بود .مرد می توانست آن گونه که   می خواست با زن رفتار کند واز حق فروش ،کشتن ،زدن وآزار زن برخوردار بود زن در بسیاری از موارد در پذیرش ونپذیرفتن شریک زندگی اختیار نداشت .

......................................................................................................................................................

 

 

23-انواع ازدواجها در شبه جزیره عربستان چگونه بود    ؟

1-ازدواج صداق : همان ازدواج رایج در همه ادیان آسمانی ( مهر معین زمان نامعین )

2-ازدواج متعه (موقت ) : در ادیان الهی وملتهای غیر الهی رواج داشت  ( مهر وزمان معین )

3-ازدواج اماء : پیوند با کنیزان  (بدون پرداخت مهر )

4-ازدواج مقت:ازدواج پسر بزرگ خانواده بازن یا زنان پدرش (در قرآن  به شدت مورد نکوهش قرار گرفته. ایات 19و22 سوره نساء )

5-ازدواج شغار : دراین نوع ازدواج شخص با خواهر یا دختر دیگری ازدواج می کرد تا اونیز با خواهر یا دختر او ازدواج کند.

6-ازدواج رهط : نکاح مشارکت یا دسته جمعی (تصاحب یک زن توسط عده ای از مردان )

7-ازدواج با اختین : ازدواج با دو خواهر در یک زمان

8-ازدواج مخادنه (دوستانه ) :وقتی زنی مردی را یا مردی زنی را به دوستی می گرفت .

9-ازدواج استبضاع : شخص همسر خود را در اختیار مردی قرار می داد که شجاعت یا صفات پسندیده داشت تا از او صاحب فرزند شود

10-ازدواج تعویضی  : دو مرد زنهایشان را با هم  عوض می کردند .

......................................................................................................................................................

24- دلیل نگرانی اعراب از داشتن دختر چه چیزی بود     ؟    صرفا" ناتوانی از حفظ زنان وکودکان در شرایط حساس واستثنایی بوده است.

......................................................................................................................................................

25- نام سه تن از زنان صاحب مقام در دوران جاهلیت در شبه جزیره عربستان را نام ببرید     ؟

الف )بلقیس    ب)دختر لقمان بن منذر پادشاه حیره        ج) وحضرت خدیجه

......................................................................................................................................................

26-انواع طلاقها در شبه جزیره عربستان چگونه بود    ؟

ظهار :   تشبیه زن به مادر یا خواهر وتحریم ابد ی

ایلا :   سوگند خوردن وبلا تکلیف گذاشتن زن

طلاق ضرار :   گرفتار کردن زن بین طلاق ورجوع  های مکرر

......................................................................................................................................................

27-وضعیت اقتصادی  در شبه جزیره عربستان چگونه بود    ؟

پشتوانه اقتصادی عربستان :1)داد وستد جواهر وسنگهای قیمتی ،2)کشاورزی 3)دامداری در مناطق برخوردار از آب  4)در آمد حاصل از زیارت مکه در ایام خاص بود.

......................................................................................................................................................

28-انواع کسب نامشروع   در شبه جزیره عربستان چه بود    ؟

غارت ودزدی – غنیمت – برده گیری – قمار رباء – کم فروشی وسایر داد وستدهای نادرست

......................................................................................................................................................

29-ارزنده ترین پدیده اقتصادی   در شبه جزیره عربستان در دوران جاهلیت چه بود نام ببرید  ؟

برقراری بازارها و نمایشگاههای فصلی بود که برای رونق بخشیدن به تجارت داخلی وخارجی در هر شهر ومنطقه ای متناسب با موقعیت جغرافیایی واجتماعی برگزار می شد .مانند:دومه الجندل – مشقر- صحار –عدن-صنعا- عکاظ

.      ......................................................................................................................................................

30-عنصر اصلی دین در قبایل عرب چه بود ؟          شرک وبت پرستی وبه تعبیری آمیزه ای از تعدد خدایان وطبیعت پرستی  واعتقاد به جن ارواح وپرستش ماه وستارگان به ویژه ستاره شعرای یمانی  بود

......................................................................................................................................................

31-انواع بتها وبتواره های عرب جاهلی  در آستانه ظهور اسلام را  نام ببرید  ؟

در آستانه ظهور اسلام تعداد بتها وبتواره ها به بیش از 360 می رسید .

اگر به شکل انسان بود صنم  * اگر شکل خاصی نداشت وثن نامیده می شد مانند سنگهای مقدس خانه ها یا درختان

بتهای اختصاصی قبایل :سواع – ود- یغوث- یعوق- نسر

بتهای عمومی عربستان مرکزی : لات-منات- عزی – هبل که در داخل کعبه نگهد اری می شدند .

......................................................................................................................................................

32-حنیف یا حنفا چه کسانی بودند   ؟

گروهی از اعراب بودن که بدون پیوستن به یهود ومسیحیت از بت پرستی وانحرافات پرهیز می کردند وخود را پیروان دین ابراهیم واسماعیل (ع) می خواندند

......................................................................................................................................................

33-دین های رایج در مناطق عربستان را با ذکر منطقه نام ببرید   ؟

نجران ویثرب :  مسیحیت ویهودیت

حیره :  کیش مانی وزرتشتی

......................................................................................................................................................

34-از نظر یعقوبی اعراب جاهلی  دارای چند عقده دینی بودن دو مورد را نام ببرید   ؟

بیش از هشت عقده دینی     -   شرک    و   دهریت

......................................................................................................................................................

35- واژه جاهلیت به چه معناست   ؟

این واژه از ریشه جهل است ولی براساس لغت کتاب تنها مراد از نادانی نیست وحماقت سفاهت وبی خردی را نیز در برمی گیرد.ودر قران کریم مراد هرانسان متکبر وخودرای  وجاهل است.

......................................................................................................................................................

36- واژه جاهلیت برای اولین بار چگونه  بکاررفته وحدود زمانی روزگار جاهلیت چه زمان ومکانی است    ؟

این واژه برای اولین بار توسط قران بکاررفته وروزگار آن به حدود 150تا 200 سال قبل از بعثت  ومحدوده مکانی آن شبه جزیره عربستان است.

......................................................................................................................................................

37- مصادیق روشن  جاهلیت در قرآن را نام ببرید   ؟

1) (حکم الجاهلیه):پیروی از حکم وحکومت ناحق ، رفتار خلاف قانون الهی ومبتنی بر هوا وهوس و روی گردانی از دستورهای الهی که مورد نهی قرار گرفته .

2) (ظن الجاهلیه): بی توجهی به وعده و وعیدهای خداوند وبد اندیشی در باره افعال الهی که در باره گروهی از یاران پیامبر است که به اکراه ونفاق در جنگ احد شرکت کرده بودند.

3) (تبرج الجاهلیه): بی پروایی زنان در جامعه ونمایاندن زیور وآرایش های زنانه در هشدار پیامیر (ص) وجلوه گری آنان است.

4) (حمیه  الجاهلیه): تاکید بر خواسته های نابجا ، تعصب در باره آگاهی های ناچیز وجانبداری بی دلیل از عقاید واندیشه ها  .

......................................................................................................................................................

38- برخی عقاید اعراب جاهلی را نام ببرید     ؟

1)       پرستش بتها به قصد تقرب به خدا

2)       پرستش فرشتگان به عنوان فرزندان دختر خدا به قصد شفاعت

3)       اعتقاد انحرافی به جهان پس از مرگ

4)       ذبح قرابانی برای غیر خدا (بتها – یا سنگ مقدس قربانگاه )

5)       خوردن مردار ، خون ،گوشت خوک،ونیم خورده حیوان درنده

......................................................................................................................................................

1-     همسایه شرقی شبه جزیره عرب کدام کشور بود وموقعیت مکانی آن چگونه بود    ؟

امپراتوری ایران در عصر ساسانیان  شامل بخشهایی از عراق – حاشیه دجله وفرات وکارون – قفقاز ، بخارا سمرقند ، خوارزم وغزنه باجمعیتی بیش از 140میلیون نفر با تمدنی بیش از یازده قرن پیش از ظهور اسلام .خسروپرویز (591م)

......................................................................................................................................................

2-     طبقات در امپراتوری ایران را نام ببرید     ؟

الف – فره ایزدی (درخور پادشاهی )- ب) دبیری وارتشی      -  ج) اصناف بازرگانان وکشاورزان

......................................................................................................................................................

3-     ادیان رایج  ودین رسمی در امپراتوری ایران را نام ببرید     ؟

ادیان : زرتشتی  - یهودی – مسیحی – مانوی – صابئی – مزدکی   رایج بودند ودین رسمی امپراتوری آیین زرتشتی بود.

......................................................................................................................................................

28- ویژگی اصلی وبدون تردیدآیین زرتشتی در زمان ساسانیان چه بود      ؟    اعتقاد به ثنویت جهانی ( اهورا مزدا  واهریمن )

......................................................................................................................................................

29- همسایه شمالی  شبه جزیره عرب کدام کشور بود وموقعیت مکانی آن چگونه بود    ؟

امپراتوری بیزانس یا روم شرقی شامل بخشهایی از آسیای صغیر – شامات ، مصر&n

/ 0 نظر / 298 بازدید