دانستنیهایی در باره قرآن

این کتاب اعجاز جاودانه آخرین پیام آور الهی محمد بن عبدالله ( ص ) و عصاره و چکیده همه کتب آسمانی است .

قرآن کتابی است که غبار کهنه ای و فنا هرگز نمی تواند بر صفحات نورانی آن بنشیند.

این کتاب آسمانی تمامی ابعاد عبادی، سیاسی، اقتصادی، تربیتی، علمی، اخلاقی، فرهنگی و هنری زندگی بشر را به بهترین شکل در بر دارد.

من با لطف و رحمت و عنایت الهی توانسته ام با تحقیقی که انجام داده ام ذره ای از عجایب و دانستنیها های قرآن را در این پژوهش جمع آوری کنم و با کمک اطرافیان بتوانیم آن را به پایان برسانیم. این پژوهش شامل هفت فصل است که اطلاعات در آن دسته بندی شده و کنار هم قرار گرفته اند.

 

 فصل اول

 1 -  تاریخ بعثت پیامبر

در تاریخ بعثت رسول خدا ( ص ) نوشته اند که آن حضرت روز دوشنبه هفدهم رمضان یا بیست و هفتم رجب 12 سال پیش از هجرت به مدینه مطابق ششم اگوست یا اول فوریه ی 610 میلادی به هنگامی که چهل سال و شش ماه و هشت روز سال قمری و یا سی و نه سال و سه ماه و هشت روز شمسی از عمر شریفش می گذشت به مقام نبوت رسید .

2 -  مراحل نزول قرآن

قرآن کریم در سلسله طولی، سه مرحله از نزول را طی کرد تا در اختیار مردم قرار گرفت:

1. نزول در ظرف قرآن.  2. نزول در بیت الغره ی آسمان دنیا.  3. نزول تدریجی آن به وسیله جبرئیل بر پیامبر
اسلام ( ص ).

3 -  معنوی لغوی وحی

وحی در اصل به معنی امری سریع و به اعتبار سرعت گفته اند ( امرٌ وحیٌ ) یعنی کار سریع. وحی در قرآن به معنای گوناگونی آمده است از جمله:

1. الهام فطری به انسان  2.الهام غریزی به حیوان  3. اشاره ی سریع و مرموز  4. القاء امری به فرشتگان  5. سخن گفتن خداوند با انبیاء 

4 – اقسام نزول وحی

1. القاء معنی و مقصود بر قلب پیامبر بدون واسطه ای فرشته ی وحی  2. سخن گفتن با پیامبر از پس پرده 3. القاء امری به فرشته ی وحی تا او وحی الهی را از جانب خداوند به یکی از انبیاء ابلاغ نماید.

5 -  معنی لغوی قرآن

قرآن در اصل مصدر است به معنی خواندن چنانکه در بعضی از آیات معنای مصدری مراد است. قرآن عَلَم ( اسم خاص) است برای کتاب حاضر که بر حضرت رسول ( ص ) نازل شده است به اعتبار آنکه خواندنی است.

قرآن کتابی است خواندنی باید آن را خواند و در معنایش دقت و تدبیر نمود. بعضی ها قرآن را در اصل به معنی جمع گرفته اند که اصل ( قَرَءَ ) به معنی جمع است در این صورت می توانند بگویند قرآن یعنی جامع حقایق و فرموده های الهی. و نیز گفته اند از آن جهت قرآن نامیده می شود که سوره ها را جمع نموده آنها را بر یکدیگر می پیوندند.

6 -  گردآوری و نگارش قرآن در زمان پیامبر

پیامبر اسلام ( ص ) به منظور صیانت نصوص قرآنی علاوه بر استمداد  از نیروی حافظه ی خود و حافظ ی مردم دستور داد قرآن را بنویسند و آنان که دست اندر کار نگارش قرآن بودند ( کُتَاب وحی ) معروف بوده اند.

شمار این نویسندگان وحی به چهل و سه و یا چهل و پنج نفر بالغ می گردد که در زمان پیامبر اسلام ( ص ) به کتابت وحی اشتغال داشته اند. لازم به ذکر است که پنج نفر از کاتبان وحی که عبارت اند از: علی بن ابیطالب، زید بن ثابت و عبدالله بن مسعود و معاذ بن جبل و اُبَّی بن کعب بیشتر افتخار حضور پیامبر را داشتند و حضرت علی ( ع ) سرپرست و ناظر آنها بوده است.

7 -  گردآوران قر آن در زمان پیامبر

کسانی که به گردآوری قرآن در زمان رسول اکرم ( ص ) اقدام کرده اند عبارتند از: علی بن ابیطالب ( ع )، معاذ بن جبل، زید بن ثابت، اُبَّی بن کعب، ابو زیدثابت بن زید بن نعمان.

8 -  اولین گردآورنده ی قرآن بعد از رحلت پیامبر ( ص )

با وجود اختلاف نظر های اهل سنت و شیعه، آنچه علماء شیعه و اهل سنت اظهار کرده اند، و می توان ضمن آن به طور یقین و جامعی دست یافت، این است که امیرالمومنین علی ( ع ) آغازگر تدوین قر آن برحسب وصیت و سفارش پیغمبر اکرم ( ص ) پس از رحلت آن حضرت بوده است.

9 – حفظ قرآن و حافظان

پیامبر به امر حفظ کردن آیات قرآن، بسیار اهمیت می داد و بدان ترغیب می نمود. ضمناً وامی داشت که آنچه را فرا گرفته و حفظ کرده اند نزد او بخوانند تعداد حافظان بسیار بود، و بنا بر یک  بررسی لااقل 140 نفر در زمان
رسول خدا ( ص  ) حافظ قرآن بودند ولی آنانکه بیش از همه مورد تایید هستند، عبارتند از:

علی بن ابیطالب ( ع )، اُبَّی بن کعب، ابوالدّارداء، زید بن ثابت، عبدالله بن مسعود، ابوموسی اشعری.

10 -  دلایل عدم تحریف قرآن

قرآن تنها کتاب آسمانی است که از دست رس اغیار به دور مانده، و همان گونه که بر پیامبر اسلام ( ص ) نازل گردیده، در اختیار انسانها قرار گرفته است، برخلاف کتب انجیل و تورات ... که در طول زمان دچار تغییرات فراوان شد. اما دلایل عدم تحریف قرآن عبا تند از:

1. آیه ی 9  سوره های حجر که می فرماید: ما این قرآن را که مایه ی تذکر است نازل کردیم و ما به طور قطع آن را حفظ خواهیم کرد. 2. قرآن برای مسلمانان همه چیز بود، قانون اساسی، دستورالعمل زندگی، برنامه ی حکومت و ... پس روشن می شود که اصولاً کم و زیاد در آن امکان نداشته است. علاوه بر این مسلمانان در همه ی زمینه ها از آن استفاده می کنند. 3. وجود حافظان قرآن. 4. وجود نویسندگان وحی.  5. دعوت همه ی پیشوایان اسلام به قرآن موجود.  6. روایات ثَقَلَین که با طرق معتبر و متعدد از پیامبر ( ص ) نقل شده.  7. علاوه بر همه ی اینها قرآن به عنوان یک معیار سنجش مطمئن اخبار صدق و کذب به مسلمانان معرفی شده است.

اینها همه خود نشان می دهد که این کتاب آسمانی به صورت یک مجموعه ی دست نخورده، در همه قرون نخستین اسلام بوده است.

 

 فصل دوم

 ١ - تعداد کلی سوره ها ، جزءها ، حزب ، آیات و کلمات و ...

قرآن دارای 114 سوره و 30 جزء و 120 حزب است. و طبق آخرین آمار مورد اطمینان 6236 آیه، 77701 کلمه، 323671 حرف، 1015030 نقطه، 93243 فتحه، 39586 کسره، 4804 ضمه، 48872 الف، 3272 همزه، 19253
 تشدید، 1771 مد و 5098 محل وقف دارد.

2 -  سوره های مکی و مدنی

دوران رسالت حضرت رسول ( ص ) به دو بخش تقسیم می شود:

دوره ی اول: 13 سال است که در مکه مشغول تبلیغ بودند.

دوره ی دوم: ده سال است که به مدینه هجرت فرموده و در آن مدت دین خود را تکمیل فرمودند.

آنچه از قرآن در دوره ی اول نازل شده سوره ها و آیات مکی می نامند خواه در خود مکه نازل شده باشد یا نه، و آیات و سوره هایی که در عرض ده سال بعد نازل گشته سوره ها و آیات مدنی نام دارند، خواه در خود مدینه نازل گردیده اند یا در جاهای دیگر. بیشتر قرآن در مکه در عرض 13 سال مذکور نازل شده است. تعداد سوره های مکی 86 سوره و سوره های مدنی 28 سوره می باشد که جمعاً 114 سوره های قرآن را تشکیل می دهند.

3 -  خصوصیات آیات و سوره های مکی

1. هر سوره ای که در آن سجده وجود دارد مکی است.   2. هر سوره ای که در آن لفظ  « کَلاّ »  به کار رفته است مکی است.  3. هر سوره ای که در آن « یَا ایُّها النَّاس » آمده و « یَا اَیُّها الّذینَ آمنوا » در آن دیده نمی شود مکی است، مگر سوره ی حج که در اواخر آن آمده است.  4. هر سوره ای که در آن قصص انبیاء و ملل گذشته آمده است جز سوره ی بقره مکی است.  5. هر سوره ای که با حروف مقطعه آغاز می شود و جز دو سروه ی بقره و آل عمران.

4 -  خصوصیات آیات و سوره های مدنی

1. هر سوره ای که در آن فرمان جهاد و احکام دیده می شود مدنی است.  2. سوره هایی که در آن احکام، حدود و فرائض و حقوق، قوانین مدنی، اجتماعی و سیاسی گزارش شده است و به طور مفصل در آنها آمده است، مدنی است.   3. هر سوره ای که در آنها از منافقین یاد شده است مدنی است، به جزء سوره ی عنکبوت که با وجود کلی بودن این سوره یازده سوره ی ابتدای آن مدنی است.  4. مجادله با اهل کتاب و دعوت آنها به عدم تعصب و غُلوّ در دینشان.

5 -  اولین و آخرین سوره قرآن

سوره ی « العلق » اولین سوره ای است که در غار حرا نازل شده است و سوره ی ( نصر ) آخرین سوره ای است که در حَجّه الوداع نازل شده است.

6 -  اولین و آخرین آیه ی قرآن

اولین آیه ی نازل شده آیه ی اول سوره ی عَلَق  می باشد.

آخرین آیه ی نازل شد آیه ی 281 سوره ی بقره است.

7 -  آیاتی که تمام حروف الفبا در آنها است

در قرآن کریم دردو آیه است که تمام حروف الفبا در آنان به کار رفته است: 1. آیه 154 سوره ی آل عمران  2. آیه ی 29 سوره ی فتح

8 -  اولین کلمه ی قرآن که نازل شده است

اولین کلمه ای که از قرآن نازل شده است « اِقرَء » می باشد به معنی بخوان.

9 -  اولین و آخرین حرف قرآن

( ب ) اولین حرف قرآن است ( بِسمِ الله ) و ( س ) آخرین حرف قرآن ( النَاس ) قرار دارد.

10 -  کلمه ی وسط قرآن

« وَلیَتَلَطَّف » کلمه ی وسط قرآن است. و حرف ( تاء ) در آن وسط قرآن به حساب می آید. این کلمه در سوره کهف سوره 18 قرآن قرار دارد.

 

 

11 -  طولانی ترین و کوتاهترین سوره های قرآن

سوره ی بقره با 286 آیه و 1621 کلمه و 25500 حرف، طولانی ترین سوره ی قرآن می باشد، و سروه ی کوثر با 3 آیه و 10 کلمه و 43 حرف، کوتاهترین سوره ی قرآن است.

12 -  طولانی ترین و کوتاهترین آیات قرآن

کوتاهترین آیه ی قرآن ( مد هامتان ) است که یک کلمه می باشد و در سوره ی الرحمن وجود دارد. و بلندترین آیه ی قرآن 282 از سوره ی بقره است که بیش از 30 جمله دارد.

13 -  سوره های پراکنده و سوره هایی که جمعی نازل شده

قسمت اول: سوره هایی که به تدریج وبه طور پراکنده نازل شده غالب قرآن است.

قسمت دوم: سوره هایی که یکجا و جمعاً نازل شده اند سوره های: الفاتحه، الااخلاص، الکوثر، تبَّت، لَم یَکُن، النَصر، المعوذتان، المرسلات است که یکجا نازل شده است.

14 -  سوره هایی که بیش از یک نام دارند

1. اَلعَلَق: اِقرَء  2. اَلقَلَم: ( ن ) نون  3. اَلحَمد: الفاتحه، الکَنز، الشفاء، ام الکتاب، الوافیه  4. لَهَب: ابی لهب، المسد، تبت
  5. التکویر: کُوِّرت  6. اَلَم نَشرَح: اَلاِنشِراح، شَرح  7. اَلمَاعُون: اَرَاَیت، اَلدّیِن  8. اَلکَافِرُن: جَحد  9. اَلفیِل: اَلَم تَرَ کَیفَ  10. اَلاِخلاَص: التوحید، الصَّمَد نِسبَهُ الرَّب  11. عَبَس: السفره اعمی  12. اَلقَدر: اِنّا اَنزَلنَاهُ  13. الشَّمس: الناقه، صالح
 14. قریش: لاِیلاَف  15. الهُمَزَه: لُمَزَه  16. اَلمُرسَلاَت: العرف  17. ق: السابقَات  18. اَلقَمَر: اِقتَرَبَتِ السّاَعَه  19. اَلاَعرَاف: المص  20. الفَطِر: اَلمَلاَئکه  21. اَسرَاءَ: بَنی اسرائیل  22. یوسف: اَحسَنُ القَصِص  23. اَلزُّمَر: اَلغُرَف  24. اَلمُؤمِن: الغافر، الطول  25. فُصَّلَت: حم ، المَصابیح  26. الشوری: حمعسق  27. الجاثیه: الشَّریعه  28. النحل: النِعَم  29. السجده: لقمان، اَلمَضاجِع، سجده، الم  30. اَلمُلک: اَلواقِعیّه، تبارک.  31. المعارج: سأَلَ سَائِلٌ  32. النَّبَاء: عَمَ، اَلتَّسَاؤل
33. اَلاِنفِطار: اِنفَطَرَت  34. اَلمُطَفّفین: اَلتَطفیف  35. اَلبَقَره: فُسطاطُ القُرآن  36. اَلمُمتَحَنهٌ: الاِمتِحَان، اَلمَوَدَه  37. اَلزلزال: اَلزَّلزلَه  38. مُحَمّد ( ص ): اَلقِتَال  39. اَلدَّهر: الانسان، هَل اَتی  40. اَلطَّلاَق: اَلنّساء القَصری  41. اَلبَیّنه: اَلبَرِیه، لَم یَکُن، اَلقیامَه
  42. المجادله: اَلظِّهار  43. التََّحریم: یَا اَیُّهَا النّبی  44. اَلصَّف: الحَواریّین، عیسی  45. المَائِدَه: اَلعُقُود، اَلمُنقَذَه  46. التَّوبَه: الفاضحه، المنقره، بَرَاءَه  47. اَنَّصر: اَلتَّودیع

15 -  اسامی مختلف سور قرآن

سَبعِ طِوال: نام هفت سوره ی طولانی قرآن است که به ترتیب عبارتند از: سوره های بقره، آل عمران، نساء، مائده، انعام، اعراف، انفال و توبه.

مئین: نام سوره هایی است که با فاصله ی چند سوره به دنبال سبع طوال در قرآن آمده و هر یک از آنها شامل 100 آیه یا کمی کمتر یا کمی بیشتر است و عبارتند از: بن

/ 2 نظر / 108 بازدید
بهاره

سلام - واقعا جالب و جامع و زیبا بود . از زحمات صادقانه شما بینهایت ممنونم . خیلی به این اطلاعات احتیاج داشتم . من دنبال یه موضوع دیگه هستم . اینکه هر جز’ قرآن شامل چه آیاتی است . مثلا جز 15 از آیه چند کدام سوره تا کدام آیه است ؟ من الله التوفیق

س

عالییییییییییییییی